Afdalen in schacht via een touwladder, ten oosten van graf Ptahemwia. Daniel Soliman daalt af, Ben van den Bercken (met Palestijnse sjaal) zit op de rand.


Een nieuw reliëf komt tevoorschijn. V.l.n.r. Maarten Raven (RMO), Harold Hays (met hoed) en Ben van den Bercken.

Leidse archeologiestudenten doen grafvondsten in Sakkara 

Twee Leidse archeologiestudenten gingen mee naar de opgraving in Sakkara, een begraafplaats bij de oude Egyptische hoofdstad Memphis. Ze hadden beiden de leiding over een stukje van de opgraving. De een vond een stele, de ander een scarabee.

Daniël Soliman (Egyptologie) en Ben van den Bercken (Archeologie), hebben samen met een docent van de opleiding Egyptologie, dr. Harold Hays, van 20 februari tot 5 maart gegraven in Sakkara. Daar hebben ze, met archeologen van het Rijksmuseum van Oudheden, de ondergrondse kamers en gangen opgegraven van het vorig jaar ontdekte graf van de 'koninklijke schenker' Ptahemwia. Dat graf dateert uit de tijd van farao Achnaton (1352-1336 voor Christus). Ook deden de Leidse archeologen onderzoek naar een mysterieus ondergronds complex onder het eerder opgegraven graf van Maya, de schatbewaarder van farao Toetanchamon. Het onderzoek bevatte aanwijzingen dat er zich in het gebied nog veel oudere graven bevinden.

Hays: 'We hadden gehoopt dat we meer te weten zouden komen over de carrière van Ptahemwia, maar dat viel tegen. Wel vonden we veel fragmenten van steles en reliëfs in steunmuren. Een van de interessantse was een stele met een bijzondere pyramidevorm die de naam Nebiau bevatte; de stele dateert zeker uit de tijd van farao Achnaton. Een stele is een uit één stuk steen gehouwen tablet of pilaar, met daarin een in reliëf gebeeldhouwde voorstelling of tekst. Op het bovenste gedeelte van de stele stonden, in hiërogliefen, twee kleine hymnes tot de zon. Het is erg leuk dat deze vondst werd gedaan door een team van gravers dat onder supervisie van een student stond. Een andere student had de leiding toen er een kleine scarabee (voorstelling van een mestkever, voor de oude Egyptenaren een heilig dier) gevonden werd. Op de scarabee staat de naam van koning Thutmosis IV (1400-1390 voor Christus). Deze werd gevonden in de ruimte van de ondergrondse kamers onder Ptahemwia. Het is waarschijnlijk familiebezit geweest.

De opgraving in Sakkara staat onder leiding van dr. Maarten Raven, conservator van de Egyptische collectie van het RMO, en dr. René van Walsem, docent Egyptologie aan de Universiteit Leiden. Dit jaar heeft dr. Harold Hays dr. Van Walsem vervangen. Er wordt sinds 1975 in Sakkara gegraven.


Stele Nebiau
 
Scarabee

Foto's van het opgravingsseizoen zijn (tot 11 mei) te zien bij de tentoonstelling 'Hakken in het zand. Nederlandse opgravingen in Egypte' in het Rijksmuseum van Oudheden.

Verslag van de opgraving

(25 maart 2008/DH)