Afscheid Galen Irwin
Galen Irwin: 'Wil je de studieduur bekorten, dan moet je meer eisen stellen aan studenten.'
Politicoloog prof. Galen Irwin PhD is gespecialiseerd in politiek gedrag. Hij houdt zich bezig met opiniepeilingen en kiezersgedrag in Nederland. Hij is Amerikaan van geboorte - maar woont al 35 jaar in Nederland - en kenner van de Amerikaanse politiek. Hij treedt op als commentator bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de Nederlandse verkiezingen. In 2002 zat hij als commentator in een andere studio tijdens het beruchte debat tussen Pim Fortuyn en Ad Melkert. Op dinsdag 23 mei houdt hij zijn afscheidscollege: Bandwagon without a band, over de effecten van opiniepeilingen op kiezers.
Liefde voor universitair onderwijs
Irwin houdt erg van het universitair onderwijs. Hij geeft tegenwoordig college in de research master Political Science . Indertijd heeft hij zelf bepleit dat oud-medewerkers die een nul-aanstelling ambiëren die alleen mogen krijgen als zij bereid zijn om minimaal één onderwijstaak gratis te verrichten. Irwin: 'Ik heb erg veel tijd gestoken in de voorbereiding van deze mastercolleges, want ik wilde dat het een zeer goede opleiding zou worden.' De laatste jaren geeft hij in het voorjaar college in Leiden en in het najaar in de Verenigde Staten. Ook dit najaar gaat hij er weer naar toe. Hij geeft er les aan twee universiteiten in North Carolina, die op tien kilometer afstand van elkaar liggen: Duke University, een privé-universiteit, en de University of North Carolina, een openbare universiteit. Het zijn allebei topuniversiteiten, hoog genoteerd in de universitaire rankings van de VS. Irwin: 'Het niveau van de Leidse studenten doet gemiddeld gezien niet onder voor dat van de studenten aan dit soort Amerikaanse topuniversiteiten.'
Overeind gebleven en sterker dan ooit
Irwin kwam in 1970 als politicoloog naar de Universiteit Leiden om onderzoek te doen naar participatie in de politiek. In 1979 werd hij benoemd tot hoogleraar. Waar kijkt hij met voldoening op terug, waar is hij trots op? Irwin; 'Toen ik naar Leiden kwam, zaten wij politicologen in de rechtenfaculteit. In de Faculteit der Sociale Wetenschappen hadden wij slechts een kleine zogeheten kopstudie, een specialisatie na het kandidaats. Met de invoering van de tweefasenstructuur is een propedeuse ingevoerd. Ik ben er nog steeds heel trots op dat we toen de basis hebben gelegd voor een volledige en kwalitatief goede opleiding Politicologie. In de afgelopen decennia hebben we bewezen dat we bestaansrecht hebben binnen de faculteit en de universiteit. Ik vind dat we de beste opleiding Politicologie van Nederland hebben en dat we kunnen concurreren met de beste opleidingen in Europa. Er is heel veel gedaan om de opleiding overeind te houden, in weerwil van allerlei bezuinigingsoperaties en reorganisaties. Ik neem afscheid op een moment dat er weer nieuwe mensen aangetrokken kunnen worden. Onze opleiding staat nu sterker dan ooit en daar ben ik erg blij om.'
Verder met Van Holsteyn
De laatste tien jaar heeft Irwin veel onderzoek gedaan op het gebied van opiniepeilingen. Hij heeft daarbij intensief samengewerkt met Joop van Holsteyn en hoopt daar de komende jaren mee door te gaan. Irwin is dan ook erg ingenomen met het feit dat Van Holsteyn kort geleden benoemd is tot bijzonder hoogleraar Kiezersonderzoek. Weliswaar is hij geen echte opvolger van Irwin, want de leerstoelis bij de laatste reorganisatie gesneuveld. Maar door Van Holsteyns benoeming blijft er wel een hoogleraar werkzaam op het vakgebied van het politieke gedrag. Er wordt op dit moment ook gewerkt aan een nieuwe leerstoel bij Politicologie, maar het is niet nog niet duidelijk wat precies de leeropdracht van de nieuw aan te trekken hoogleraar zal zijn.
Het hoger onderwijs als politieke proeftuin
Irwin is er terecht trots op dat hij 'zijn' opleiding heeft helpen behoeden voor de ergste gevolgen van allerlei bezuinigingen. Maar hoe verklaart hij als politicoloog het feit dát er al decennialang bezuinigd wordt op het hoger onderwijs? Irwin: 'De overheid bemoeit zich hier te veel met het hoger onderwijs. Kamerleden hebben vrijwel allemaal gestudeerd en daarom denken ze dat ze er verstand van hebben. Het is een prettige proeftuin voor de politiek. De invoering van de WUB (de Wet op de Universitaire Bestuursstructuur) in 1970 bijvoorbeeld was een soort proefballon: eens even kijken of dat lukt, en als het mislukt, zo was de gedachte, dan is dat niet heel erg.'
Schaf de herkansingen af
Ook maakt de Nederlandse politiek zich al zestig jaar druk over de studieduur. Irwin: 'Het probleem met Nederland is dat men tegenstrijdige doelen heeft. Men vindt de studieduur te lang, maar is niet bereid te doen wat nodig is om die te bekorten. Men zit eindeloos te sleutelen aan dingen die niet werken, die niet kunnen werken en niet zullen werken. Om de studieduur te bekorten moet men gewoon meer eisen stellen aan studenten. Het minst kostbaar: schaf de herkansingen af. Begin daar maar eens mee. En stel hogere normen. Niet alleen een bindend studieadvies in het eerste jaar, maar in alle jaren, en verhoog ook daarvan de norm. Zeg gewoon tegen de studenten: als je bepaalde dingen niet doet, sturen we je weg. Daartoe is men in Nederland niet bereid. Maar je kunt nu eenmaal niet alle aspecten van je cultuur vasthouden en tegelijkertijd verlangen dat studenten in vier jaar afstuderen.'
Voortijdige pensionering
Irwin heeft het niet gemakkelijk met zijn afscheid. 'In Amerika, waar geen verplicht pensioen geldt, zou ik zeker niet met pensioen zijn gegaan. Gelukkig kan ik hier blijven werken met een nul-aanstelling. Die heb ik overigens al twee jaar, dus het moment van dit afscheid is eigenlijk willekeurig. Ik beschouw het maar als een gelegenheid om een feestje te vieren.' Irwin heeft zijn voortijdige pensionering eigenlijk aan zichzelf te danken. Een paar jaar geleden maakte hij een plan om ontslagen als gevolg van een dreigende reorganisatie bij Politicologie te voorkomen. Als departementsvoorzitter stelde hij toen voor om een aantal oudere mensen eerder met pensioen te laten gaan. Dan zouden de ontslagen achterwege kunnen blijven. Irwin: 'Helaas heb ik toen zelf het voorbeeld moeten geven.'
(16 mei 2006/DH)