Reformation of Islamic Thought,
A Critical Historical Analysis

Nasr Abû Zayd
Amsterdam University Press, 2005, isbn: 90 5356 828 X, paperback, 256 blz.,  24,95

 

Na de dramatische gebeurtenissen van 11 september 2001 zijn het vooral de fundamentalistische stromingen die de boventoon voeren in de meeste overzichten van het islamitisch denken. Extremisten en fundamentalisten hebben een veel prominentere plaats gekregen dan ze ooit hadden durven dromen.

In Reformation of Islamic Thought onderzoekt de gerenommeerde Egyptische geleerde Nasr Abû Zayd de positieve en liberale bijdragen van moslimdenkers. Hij neemt de lezer mee op een kritische reis door de moslimwereld, waar moslimdenkers van Marokko tot Indonesië proberen de islam te ontdoen van traditionalistische en legalistische interpretaties.

Daartegenover benadrukken ze de waarde van een culturele, verlichte Islam en een individualistisch geloof. Velen beschouwen de dogmatische islam van de conservatieven, die vaak wordt gesteund door totalitaire politieke regeringen, als volstrekt achterhaald; ze willen die interpretaties vervangen door een spirituele en ethische islam. In hoeverre zijn deze hervormingsgezinde denkers betrokken bij een daadwerkelijke vernieuwing van het islamitisch denken? Slagen ze erin te ontsnappen aan de traditionalistische valkuil van een uitsluitend negatief beeld van het Westen?

Nasr Abû Zayd is hoogleraar Islamitische Studies aan de Universiteit Leiden. Hij bekleedt tevens de Ibn Rushd Leerstoel aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Eerder bekleedde hij de leerstoel Arabische literatuur aan de Universiteit van Cairo. In 1995 werd hij in hoger beroep veroordeeld tot echtscheiding van zijn vrouw op grond van zijn vermeende afvalligheid. Sindsdien woont hij met zijn echtgenote in Nederland.

(25 april 2006)