Oratie prof.dr. A.A. Kaptein 

Titel: Lucht

Vrijdag 31 maart, 16.15 uur
Academiegebouw, Rapenburg 73

Prof.dr. A.A. (Ad) Kaptein (1949) is per 1 juni 2005 vanwege de Stichting voor onderzoek naar psycho-sociale stress benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de Faculteit der Geneeskunde om werkzaam te zijn op het vakgebied van de psychosociale aspecten van chronische aandoeningen aan de luchtwegen.

Ad Kaptein is op 27 juni 1949 in Beverwijk geboren. Hij behaalde het diploma hbs-b aan het Gemeentelijk Lyceum in die stad. Na het vervullen van zijn dienstplicht begon hij met de studie Psychologie aan de (toen nog) Rijksuniversiteit Leiden. In 1977 studeerde hij af in de klinische psychologie, waarna hij stage liep in een tbs-kliniek in Penetanguishene, Ontario, Canada. Kaptein werd in 1976 aangesteld als student-assistent en vervolgens in 1977 als wetenschappelijk medewerker bij het Instituut voor Sociale Geneeskunde, in Leiden.

Dankzij subsidie van het Nederlands Astma Fonds kon Kaptein in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam promotieonderzoek doen naar psychosociale determinanten van het beloop van astma bij mensen met een status asthmaticus. Hij promoveerde in 1982 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam bij prof.dr. L.J. Menges en prof.dr. F. Doeleman.

Tussen 1983 en 1992 was Kaptein als hoofd van de sectie Onderzoek verbonden aan de afdeling Huisartsgeneeskunde van de medische faculteit in Leiden, waar hij in 1988 universitair hoofddocent werd. Het NWO Stimuleringsprogramma Huisartsgeneeskunde vormde een gunstige conditie voor het werk aldaar.

In 1992 werd Kaptein hoofd van de sectie Medische Psychologie bij de afdeling Psychiatrie van het LUMC. Onderzoekssubsidies van het Astma Fonds faciliteerden zijn onderzoek over psychosociale aspecten van chronische luchtwegaandoeningen. Sinds 2002 is de sectie Medische Psychologie LUMC gedetacheerd bij de afdeling Klinische en Gezondheidspsychologie.

Kapteins onderzoek richt zich op de wijze waarop patiënten omgaan met chronische lichamelijke ziekten, in het bijzonder chronische luchtwegaandoeningen. Ziekterepresentaties en kwaliteit van leven zijn kernbegrippen in het onderzoek.  In het kader van het onderzoek vindt samenwerking plaats met de afdelingen Longziekten, Klinische oncologie en Klinische epidemiologie van het LUMC, en met collega's in het buitenland.

In de periode 1990 tot 2002 was Kaptein Co-Editor en Editor-in-Chief van het tijdschrift Psychology & Health. Binnen de European Health Psychology Society (EHPS) vervulde hij vanaf de oprichting in 1987 bestuursfuncties. Van 2000 tot 2002 was hij president.

Kaptein is verder eindredacteur van twaalf boeken zowel in het Nederlands als het Engels, die ook in het onderwijs aan studenten geneeskunde worden gebruikt. Hij coördineert sinds 2000 het blok Psychosociale ontwikkeling in het eerste jaar van de opleiding Geneeskunde.

(28 maart 2006)