Meer rechten voor een pleeggezin

E.E.C. Punselie,
Voor een pleegkind met recht een toekomst.

Een studie naar de (rechts)positie van (pleeg)ouders en (pleeg)kinderen in geval van langdurige uithuisplaatsing.
Uitgeverij Kluwer, Meijers Reeks (proefschrift Universiteit Leiden)

In dit boek brengt juriste Lies Punselie de knelpunten in kaart in de rechtspositie van pleegkinderen, pleegouders en eigen ouders, bij een pleegzorgplaatsing die, vanaf meet af aan of vanaf een later moment, een langdurig karakter heeft. Het recht van pleegouders en pleegkinderen op eerbiediging van het gezinsleven (art. 8 EVRM) moet beter worden veiliggesteld, betoogt zij. Woensdag 15 maart promoveert ze op deze studie.

Veilig opvoedingsklimaat
In 2000 is door de overheid een nieuwe Visie op pleegzorg gepresenteerd. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen een kortdurend en een langdurend verblijf in een pleeggezin. Bij een langdurend verblijf is teruggaan naar huis is geen doel meer. Pleegzorg is in zo'n situatie geen crisisopvang, maar een 'opvoedingsarrangement', waarbij het belang van het kind bij een veilig en stabiel opvoedingsklimaat centraal staat. Het kind staat dus centraal, en het belang van de eigen ouders is daaraan ondergeschikt.

Beslisbevoegdheid
Deze nieuwe visie heeft echter nog niet geleid tot fundamentele aanpassing van het wettelijke kader. Zo is de wettelijke ruimte om het gezag aan de pleegouders over te dragen zeer beperkt. In feite hebben pleegouders vrijwel geen zelfstandige beslisbevoegdheid over hun pleegkinderen, terwijl zij wel verantwoordelijk zijn voor het geestelijk en lichamelijk welzijn van deze kinderen. Medio 2006 wordt hierover conceptwetgeving verwacht. Lies Punselie doet in haar proefschrift een aantal concrete voorstellen tot wijziging.

Zwakke adoptie
Volgens Punselie zou de rechter mogelijkheden moeten hebben in bepaalde situaties, op verzoek van de Raad voor de kinderbescherming of het Openbaar Ministerie, het gezag van de ouders geheel of gedeeltelijk te schorsen. Ook pleit ze voor een nieuwe vorm van 'zwakke adoptie' waarbij nieuwe familierechtelijke betrekkingen gevestigd kunnen worden, terwijl de oorspronkelijke afstammingsbanden intact blijven.

Lies Punselie is werkzaam aan de juridische faculteit van de Universiteit Leiden. Van 1992-1999 was ze wetenschappelijk medewerker bij de Nederlandse Gezinsraad. Lies Punselie promoveert woensdag 15 maart aan de Universiteit Leiden.

(14 maart 2006-HP)