Gefronste wenkbrauwen en internetonderzoek

 
Het nieuwe multi-medialaboratorium is uitsluitend bedoeld voor de masterstudenten, zo vertelt drs. Rob Punselie, docent aan de master Journalistiek & Nieuwe media. Dat is nu nog een specialisatie van de opleiding Nederlands maar het is de bedoeling dat het een zelfstandige master-
opleiding wordt. De specialisatie sluit aan op de gelijknamige PraktijkStudie
die studenten letteren, wijsbegeerte en godgeleerdheid in de vrije ruimte van de bachelor kunnen volgen. 

Onomkeerbaar
'De toekomst ziet er voor de gedrukte media niet goed uit', aldus Punselie. 'En ook de tv verliest onder jongeren populariteit'. Bij hen draait alles om het internet. En het idee dat jongeren, als ze een zekere leeftijd hebben bereikt, zich wel weer tot de oudere media zullen wenden, is inmiddels verlaten. De media proberen zelf multimediaal te worden om zo nieuw en bestaand publiek aan zich te binden. De masteropleiding sluit aan bij deze ontwikkeling, die volgens kenners onomkeerbaar is.'

Retorica
Het masterprogramma bevat een stevige theoretische component met onder meer het vak Retorica en argumentatie in de journalistiek. Maar ook het vak Publieksonderzoek. Hier leren studenten hoe ze een website kunnen testen en hoe gebruikers informatie zoeken. Het laboratorium speelt hierbij een belangrijke rol. Proefpersonen wordt gevraagd iets op een site op te zoeken. Het programma Morae registreert daarbij precies waar op het  scherm een proefpersoon klikt. De microfoon neemt op wat de persoon zegt (en vooral ook de stiltes), terwijl de webcam op het gezicht van de proefpersoon staat gericht: het fronsen der wenkbrauwen tijdens het surfen is zeer veelzeggend gebleken en zelden goed nieuws voor de logica in de navigatie van een site.

Vlaggetje
Wat de proefpersoon doet, is op afstand op een andere pc te volgen, en ook honderd kilometer verderop door een eventuele opdrachtgever. Tegelijkertijd kan de docent op afstand de verrichtingen van de student die de proefpersonen begeleidt volgen en beoordelen. Punselie: 'Het programma biedt de mogelijkheid om op elk moment een vlaggetje te plaatsen, waarmee opvallende momenten in de proef worden gemarkeerd. Zo hoeven studenten en docenten niet steeds de hele film van de proef af te draaien.'

Tutorial
Het eerste semester biedt voorts het college Bronnenonderzoek, over het zoeken van informatie en het wegen van de betrouwbaarheid ervan, en een seminar Interculturele theorie en journalistieke praktijk.

Het tweede semester volgen de studenten alleen of in kleine groepjes een tutorial bij een gekozen specialist (het 'Oxfordmodel'), volgen ze een onderzoeksstagestage en schrijven ze masterthesis.

Chantal Bonefaas volgt de specialisatie Journalistiek & Nieuwe media

'Ik heb in de bacheloropleiding Nederlandse taal en cultuur in de bijvakruimte de PraktijkStudie Journalistiek & Nieuwe media gevolgd en toen als afsluiting stage gelopen. Bij mijn stagebedrijf mocht ik blijven freelancen en dat was de aanzet verder te gaan met de masterspecialisatie Journalistiek & Nieuwe media, in de wandeling JNM. Aanvankelijk wilde ik me in de master verder verdiepen in het Nederlands. Maar omdat de specialisatie JNM ook een praktische kant heeft, leek die me leuker, leerzamer en interessanter. Omdat mijn stage zo goed bevallen was, was dat de doorslag om me verder in de journalistiek te verdiepen.

Het is waar dat je ook in het HBO het een en ander kunt leren over nieuwe media. Maar ik ben nogal een strever, dus wilde ik met mijn gymnasiumopleiding en bachelordiploma niet kiezen voor een HBO-opleiding. Bovendien vind ik het niet alleen belangrijk om goed te kunnen schrijven, maar ook om een kritische houding aan te leren. En ik heb niet het idee dat dat mogelijk is op het HBO.

Wat ik zo interessant vind aan de studie? Dat we met echte opdrachtgevers werken. Het is voor het 'echie'. En dat staat toch mooi in je portfolio straks. Het geeft bovendien voldoening: je doet het niet voor niks en het móet goed, liefst perfect, zijn. Ik heb ontzettend veel zin in de multimediale maand. Het wordt wel even aanpoten, maar dan heb je ook wat. Ik denk dat we er met z'n allen echt ontzettend veel van leren!'

VPRO en Volksrant
November staat geheel in het teken van een voltijds multimediaal project. Studenten maken een nieuwssite met multimediaal element over een actueel onderwerp.

Voor het praktijkgedeelte van de master zijn verder projecten gezocht die het onderwijs ondersteunen. Dit jaar maken de studenten een themasite voor de VPRO over nieuwe media en doen ze publieksonderzoek over de site van de Volkskrant.

Grillig
Hoewel er al het een en ander bekend is over de nieuwe media, liggen er nog heel wat hectaren onderzoeksveld braak. Zo worden sites nog veel te veel gemaakt vanuit het perspectief van de maker en worden ze nog veel te weinig op gebruikersvriendelijkheid getest. Het blijkt echter ook vaak lastig de logica te ontdekken in het grillige pad dat een gebruiker veelal bewandelt.

Een terrein waarop ook nog veel te ontdekken valt, is dat van de relaties tussen de diverse media. Al wel duidelijk is dat bijvoorbeeld radio en internet een vruchtbaar koppel vormen. Naast onderzoek doen, leren de masterstudenten uiteraard ook kritisch te kijken naar de onderzoeksmethoden.

Masterspecialisatie Journalistiek & Nieuwe media
De brochure met de masters Nederlandse taal en cultuur aanvragen kan ook: 071 527 11 11 of Studielijn@leidenuniv.nl

Op de site De Nieuwsmakers.nl is straks het werk van zowel de master- als de bachelorstudenten Journalistiek & Nieuwe media te zien.

(1 november 2005)