Blended learning: virtueel en traditioneel

De Rechtenfaculteit begint deze week met een blended learning Master. De term is een verzamelnaam voor de onderwijsvorm waarin een mengsel (blend) van didactische methodes wordt gebruikt. Meestal gaat het om een combinatie van traditioneel en virtueel onderwijs. Of, in vakjargon: van 'face-to-face' en 'distance' of 'e-learning'.

Didactisch instrument
ICT wordt in het academische onderwijs tot nu toe vooral gebruikt voor informatievoorziening. Elektronische studiegidsen, U-mail en Blackboard zijn zo langzamerhand niet meer weg te denken uit het onderwijs van de Leidse Universiteit. Maar virtuele collegezalen, gevuld met virtuele studiegenoten en docenten zijn geen alledaagse kost. Het gebruik van ICT als didactisch instrument staat nog in de kinderschoenen.


 

 

 

 

 

 

LL.M studenten volgen zes weken college in het Kamerlingh Onnes Gebouw

Blended learning Master
Deze week zijn zeven studenten begonnen aan de Master in International Air and Space Law. In deze eenjarige opleiding vormt virtueel onderwijs de hoofdmoot. De deelnemers komen echter ook drie keer twee weken naar Leiden. Deze blended learning Master fungeert als pilot voor de gehele Rechtenfaculteit.

Werkervaring
De reguliere Master in International Air and Space Law wordt sinds vijf jaar in Leiden aangeboden en trekt jaarlijks zo'n 15 studenten. De blended learning variant is ontwikkeld voor een internationale markt van professionals die minimaal vijf jaar werkzaam zijn op het gebied van lucht en ruimtevaart en die zich niet een heel jaar vrij kunnen maken om het programma in Leiden te komen volgen. Om deel te kunnen nemen is, naast substantiële werkervaring, een bachelordiploma een vereiste.

Community feeling
Siti Zuraida, coördinator van deze LL.M.: 'De master heeft twee instroommomenten, september en januari. De opleiding begint met een verblijf in Leiden van twee weken. Op het programma staan dan colleges, die samen met de reguliere International Air and Space Law-studenten gevolgd worden. Minstens zo belangrijk zijn echter excursies en andere sociale activiteiten die tot doel hebben Leiden, medestudenten en docenten te leren kennen en een 'community feeling' te creëren. Na twee weken keren de studenten terug naar hun eigen land. In dit geval: de Verenigde Staten, Mexico, Ghana, Ethiopië en Estland. Het onderwijs wordt in de virtuele collegezaal voortgezet met onder andere casus en simulaties.'

Experiment
'De blended learning Master verkeert in een experimenteel stadium', aldus Zuraida. De, in samenwerking met het ICLON ontwikkelde, didactische 'blend' krijgt dit jaar zijn vuurdoop. Verder valt er op het terrein van marketing nog wel wat te doen om de beoogde instroom van minimaal vijftien studenten per jaar te bereiken. Maar ze ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet. Voor januari hebben zich al twee deelnemers gemeld en deze Leidse Master is vrijwel uniek in de wereld. De enige andere universiteit die een volledige masteropleiding International Air and Space Law aanbiedt bevindt zich in Canada.


Een mengsel van didactische methodes

Van Groningen tot Maastricht
Godgeleerdheid had in 2004 de primeur met blended learning. Er werd een drietal modules ontworpen, waarin de voordelen van de traditionele collegevorm gecombineerd werden met de voordelen van internet. 'Deze cursussen zijn opgezet voor niet-reguliere studenten. Er is namelijk altijd veel belangstelling voor ons onderwijs onder particulieren maar niet iedereen is in de gelegenheid om wekelijks naar Leiden te komen. Door de combinatie van een beperkt aantal bijeenkomsten en digitaal onderwijs kunnen ook mensen uit Groningen en Maastricht meedoen. Aan onze drie cursussen hebben vorig jaar ruim honderd personen deelgenomen', vertelt projectleider Wido van Peursen.

Schat aan bronnen
Over de ervaringen van het afgelopen jaar is Van Peursen te spreken. De 'blend' voldeed aan de verwachtingen. Dankzij internet was de geografische spreiding van de deelnemers groter dan voorheen. Ook de flexibiliteit van het medium bood voordelen: 'Je kunt tijdens je college een schat aan bronnen en afbeeldingen aan de cursisten presenteren. Veel meer dan met een Power-point presentatie tijdens een regulier college mogelijk is.'

Geen mond open
Ook groepsprocessen verlopen anders: 'Mensen die tijdens een werkgroep hun mond niet open durven te doen, doen dat vaak wel tijdens een virtuele werkgroepbijeenkomst omdat ze makkelijker mailen dan praten.' Bovendien is internet ook snel.'Zo hebben we digitale toetsen, waarmee cursisten kunnen controleren of ze de bestudeerde stof goed hebben begrepen. Deelnemers maken de toets online en krijgen direct op het scherm het resultaat te zien.'

Arbeidsintensief
Tegenover de voordelen van internet staan echter ook nadelen. Digitaal doceren is veel arbeidsintensiever dan live doceren. 'In het begeleiden van 20 cursisten gaat gauw een dag per week zitten', vertelt Wido van Peursen. 'Je legt veel meer individueel dan in groepsverband uit, dus je hebt veel herhaling. Bovendien sturen mensen heel makkelijk mailtjes met vragen die je allemaal moet beantwoorden.'

Effect
Verder vindt Van Peursen de effectiviteit van face-to-face onderwijs toch groter: 'In digitaal onderwijs kun je het effect van je woorden niet zien. Je ziet dan niet aan iemands ogen of hij begrepen heeft wat je zegt. En ook voor de groepsvorming is het klassikale onderwijs onontbeerlijk.'

Links
Meer over de Master in International Air and Space Law|
Meer over de blended learning cursussen van de Faculteit Godgeleerdheid:

Aanmelden voor de cursussen van Godgeleerdheid kan nog tot 1 oktober a.s  via bovengenoemde website

(27 september 2005)