Elk jaar worden ongeveer 16 excellente net-afgestudeerden van Nederlandse universiteiten geselecteerd voor voor het Japan Prizewinners Programme. Ze moeten internationale ambities hebben en/of het in zich hebben om leider-schap te ontwikkelen. Dit jaar was Leids alumna Katherine Hermans - ze studeerde bij Nederlands literatuur en journalistiek - erbij. Op 30 augustus kreeg ze in het Kuhrhaus in Scheveningen het deelnamecertificaat uigereikt. Voor de Nieuwsbrief schreef Katherine een sfeerverslag over haar verblijf in Japan..

Vissenkoppen als ontbijt

'Als Leidse student ging ik vaak naar de Japanse tuin in de Hortus. Het is een lekker rustig plekje en dus een prima plek om even te ontsnappen aan alle studentenstress. Vandaar dat ik dus Von Sieboldt erg dankbaar was, de arts die in de 19e eeuw allerlei kennis over Japan - en daarmee die tuin - naar Leiden bracht.'

Stapje voor
'De rust van de Japanse tuin was snel vergeten toen ik in Washington stage ging lopen voor de NOS. Japan kon ik er echter niet vergeten, want de Japanse journalisten waren altijd net een stapje sneller met het vinden van het nieuws. Eenmaal terug in Nederland wilde ik het liefste meteen doorvliegen naar Japan, leren van de Japanse journalistiek en nou eens naar een echte Japanse tuin. Maar bij mijn studie Nederlands vonden ze dat het toch echt tijd werd voor mij om eens af te studeren. '

Geselecteerd
'Na mijn afstuderen zag ik op de website van de universiteit een advertentie staan voor het Japan Prizewinners Programme; een programma waarbij een groepje net afgestudeerde jonge mensen naar Japan mag. Eerst leer je een half jaar Japans in Leiden en als je alle toetsen doorstaat, vlieg je vervolgens naar Tokyo. Het leek me te mooi om waar te zijn, helemaal toen ik hoorde dat ik was geselecteerd; in navolging van Von Sieboldt naar Japan. En zo begon ik in september samen met 18 andere studenten van verschillende universiteiten en studierichtingen aan het JPP jaar. '

Het Japan Prizewinners Programme (JPP) is een eenjarig post-graduate programma voor jonge alumni, bedoeld om de bekendheid met Japan te vergroten. Japan is een economische grootmacht, een belangrijke handels-natie en een centrum van technologische ontwik-keling, dus een factor van betekenis op uiteenlo-pend gebied. Het minis-terie van Onderwijs, Cul-tuur en Wetenschappen subsidieert het JPP, de Universiteit Leiden biedt sterke ondersteuning. De cursisten volgen vooraf-gaand aan een stage van een half jaar in Japan een intensief taal- en cultuur-programma Japans bij de Leidse universiteit.

In het bestuur van het JPP hebben onder meer zitting: Dries van Agt, Wim Deetman en Arie Pais. Het comité van aanbeveling bestaat voornamelijk uit kop-stukken uit het bedrijfs-leven.

De deelnemers bundelen hun ervaringen na afloop en verzorgen op grond ervan bij de uitreiking van het deelnamecertificaat enkele lezingen. Het JPP heeft inmiddels 130 alumni. Zie www.let.leidenuniv.nl/JIP

     

Commandotraining
'Na een zware commandotraining Japanse taal in Leiden waren we in januari helemaal klaargestoomd voor vertrek. We hadden elke dag met de Japanse taal geworsteld en daarnaast colleges over de geschiedenis, cultuur en economie van Japan gevolgd. Maar we waren niet voorbereid op vissenkoppen als ontbijt, of op collega's die in de lunchpauze het licht uitdoen en op hun bureau gaan liggen slapen, of bijvoorbeeld op mannetjes met witte handschoenen die je de overvolle metro induwen zodat je er nog net bijpast.'

 

Taal en gewoontes
'Maar alles was natuurlijk alleen maar leuk en interessant, want nieuw. Bovendien had Von Sieboldt vast ook vissenkopjes gegeten, en we waren er nu eenmaal om te leren. Dat was bij Von Sieboldt trouwens nog slecht afgelopen, want die was het land uit gegooid omdat ze hem te nieuwsgierig vonden. Onze nieuwsgierigheid werd gelukkig wel op prijs gesteld, maar dat heeft veel te maken met de voorbereiding; als je de taal spreekt en de gewoontes kent, gaan veel deuren open. Vandaar dat bedrijven als Toshiba, Nissan en Hitachi het prima vonden dat er een Nederlandse student een half jaartje kwam meekijken. Dat is op zich al vrij bijzonder want in Japan kennen ze het concept stage niet.'

 

Op zijn Japans
'Japan is al lang niet meer zo gesloten als voorheen en ook bezig met internationalisering, maar wel op een Japanse manier. Zo is het met alles. Alle import moet echt eerst 'gejapaniseerd'worden, voordat het succesvol kan zijn op de Japanse markt. Dat geldt ook voor andere veranderingen in de Japanse samenleving. De vrouwen gaan bijvoorbeeld steeds meer deelnemen aan het arbeidsproces; eindelijk emancipatie. Maar ook dat gaat op een Japanse manier; de werkende - ongetrouwde - vrouwen worden loser dogs genoemd. Over hen staat deze maand trouwens een artikel in Opzij. En als je wel trouwt en kinderen krijgt, is er kinderopvang. Maar je moet niet verwachten nog carriere te maken, dan word je 'office lady'.'

 

Japanse omroep
'Ik werkte bij NHK, de Japanse publieke omroep. Erg interessant om te zien hoe Japan omgaat met het concept publieke televisie, zeker nu het systeem in Nederland op de schop gaat. De journalisten en medewerkers waren altijd bereid om uitleg te geven, zeker na werktijd wanneer collega's met elkaar gaan drinken en eindigen in een karaoke.

Uurtje slapen
'Het is precies een jaar geleden dat ik aan het JPP begon. Inmiddels zit ik weer eenzaam in de Japanse tuin in de Hortus, en dat is toch heel anders dan Tokyo. Sake is gelukkig ook in Nederland te koop en dat verzacht de pijn; het schijnt ook dat er in Amsterdam een karaokebar is. Nu alleen nog een baan. Ik stel nu in mijn sollicitatiebrieven steeds als eisen dat ik tussen de middag even een uurtje wil slapen boven op mijn bureau en dat ik na het werk naar een karaokebar wil met collega's. Tot nu toe heb ik nog geen uitnodiging gehad, maar dat geeft eigenlijk ook niets; kan ik in Leiden nog eventjes genieten van de Japanse tuin.'

Meer informatie

(6 september 2005)