How is your English?

 
Bernard Steunenberg, hoogleraar bestuurskunde, geeft Engelstalig onderwijs over European Governance

Eenderde van de Leidse docenten scoort een dikke voldoende voor Engelse taalvaardigheid. De overige tweederde ontbreekt het niet aan een solide basis maar moet nog wel wat bijspijkeren. Met de cursus 'Taalvaardigheid 5' (het hoogste niveau) of 'wetenschappelijk presenteren' zijn de meesten van hen ook klaar voor het geven van Engelstalig onderwijs in de master. 

De afgelopen maanden legden zo'n 500 docenten en 150 bachelorstudenten de toets Engelse taalvaardigheid af. Voor deze toets werden alle docenten en gevorderde bachelorstudenten eind januari uitgenodigd door het College van Bestuur.

Een universiteit die internationale ambities en Engels als voertaal heeft in de masteropleidingen, moet immers zorgen dat medewerkers en studenten goed beslagen ten ijs komen. Iedereen die in september aan een master deel gaat nemen, kreeg daarom het aanbod te laten toetsen hoe het met zijn Engelse taalvaardigheid is gesteld.

Computertoets
Docenten begonnen met een uitgebreide computertoets om lees-, luister- en schrijfvaardigheid, grammaticale kennis en woordenschat te onderzoeken. Daarna volgde een gesprek met een taaladviseur, waarin de spreekvaardigheid aan bod kwam en een advies werd gegeven over de vraag óf en zo ja, welke hiaten er door middel van een cursus weggewerkt moesten worden. Op dit moment hebben 500 docenten de computertoets afgelegd en van hen heeft de helft ook het gesprek achter de rug. Van die 250 docenten kan eenderde zonder enig voorbehoud masteronderwijs gaan geven. Tweederde heeft het advies gekregen zich bij te scholen.

Van promovendus tot hoogleraar
Van de 500 docenten die de schriftelijke toets hebben afgelegd zijn er ongeveer 100 afkomstig uit de Rechtenfaculteit en 75 uit de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Van Geneeskunde, Sociale Wetenschappen en Letteren namen tussen de 75 en 100 docenten deel. Iedereen, van promovendus tot hoogleraar, is uitgenodigd.  Hoe de verschillende wetenschappelijke functies vertegenwoordigd zijn onder de deelnemers aan de toets is uit deze cijfers niet af te leiden.

Studenten
Is de opkomst van docenten behoorlijk te noemen, het aantal studenten dat gehoor heeft gegeven aan de uitnodiging van het CvB valt tegen. Van de 1000 derdejaars bachelorstudenten die benaderd zijn, hebben zich maar 150 aan de toets onderworpen. Zij zijn vrijwel uitsluitend afkomstig uit de sociale wetenschappen, letteren en rechten. Net als bij de docenten is de taalvaardigheid van één derde van de studenten zonder meer op peil om aan een master deel te kunnen nemen. Twee derde kregen het advies hun Engels op een aantal punten bij te spijkeren.

Cursussen
Om Engelse kennis en vaardigheden op niveau te brengen, is er een gevarieerd aanbod van cursussen samengesteld. Deze worden verzorgd door het Expertisecentrum Academisch Engels en het Talencentrum van de letterenfaculteit. Zij zijn overigens ook verantwoordelijk voor het afnemen van de toetsen en het geven van adviezen. Docenten kunnen gratis deelnemen aan de cursussen, studenten betalen 75 euro waarvan ze er 50 terugkrijgen op het moment dat ze zich aanmelden voor een masteropleiding in Leiden. Alle cursussen kunnen vóór september 2005 worden gevolgd.

Monitoren
De toetsen en cursussen maken deel uit van het project 'Internationalisering en taalonderwijs', waarvoor ruim 700.000 euro is uitgetrokken. De coördinatie van de uitvoering is in handen van een team bestaande uit Karin van der Zeeuw (Expertisecentrum Academisch Engels), Gabriël Hoezen (Talencentrum), Robert Coelen (International Office), Marcel Vooijs (Academische Zaken) en Jeroen 't Hart (ICS).  De faculteitsbesturen worden op de hoogte gesteld van de deelname en resultaten van hun medewerkers, evenals van de aan hen uitgebrachte adviezen. 't Hart: 'Zij krijgen alle gegevens vertrouwelijk onder ogen om te kunnen monitoren of de adviezen worden opgevolgd. De besturen zijn verantwoordelijk voor het bewaken van de kwaliteit van het onderwijs dat ze aanbieden en daar valt het verbeteren van de taalvaardigheid Engels van hun medewerkers ook onder.'

Docenten en studenten die de toets nog niet hebben afgelegd krijgen daartoe nogmaals de gelegenheid. 't Hart: 'Het is niet uitgesloten dat een Engelse toets in de toekomst standaard deel uit gaat maken van de aanstellingsprocedure van docenten. En dat het volgen van de geadviseerde cursus of cursussen verplicht wordt opgelegd.'

Ondersteunend en beheerspersoneel
Het project is hiermee nog niet ten einde. Na docenten en studenten, wordt ook niet-wetenschappelijk personeel dat betrokken is bij Engelstalig masteronderwijs de mogelijkheid geboden hun taalvaardigheid te toetsen en, waar nodig, te verbeteren. Het College van Bestuur en de medewerkers van het International Office hebben de toets al afgelegd of doen dat binnenkort en later in het jaar volgen medewerkers binnen de faculteiten.  

Vooral studenten zullen de komende tijd nog eens nadrukkelijk op het belang van de bijscholing gewezen worden. Zij kunnen elk moment dat zij dat willen de toets downloaden van internet en hen wordt ook sterk aangeraden daar niet te lang mee te wachten.'Daarnaast doen departementen er goed aan studenten al tijdens de bachelor vertrouwd te maken met Engelstalig onderwijs. Op die manier wordt de overgang naar een Engelstalige master minder groot,' aldus 't Hart.

Zie: Engels voor de master

(10 mei 2005)