Puberende hersenen in finale Academische Jaarprijs

Woensdag 11 juni vertegenwoordigt een team onderzoekers en studenten van het Leiden Institute for Brain and Cognition de Universiteit Leiden in de finale van de Academische Jaarprijs, met het onderwerp Puberende hersenen. Locatie is de Leidse Schouwburg. Minister Ronald Plasterk maakt 's avonds de winnaar bekend.

Ontwikkeling van hersens
Het Leidse team staat onder leiding van ontwikkelingspsycholoog dr. Eveline Crone. Haar groep doet in het Brain & Development Lab onderzoek naar de ontwikkeling van de hersenen van kinderen en jongeren.

De Academische Jaarprijs is een prijs voor de beste vertaling van wetenschappelijk onderzoek naar een breed publiek. Alle Nederlandse universiteiten mochten twee teams nomineren, bestaand uit onderzoekers en studenten. Daaruit selecteerde de jury van de Academische Jaarprijs er elf. Die elf presenteren woensdag 11 juni, in de Leidse Schouwburg, hun uitgewerkte plan aan de jury. Slotmanifestatie 's Avonds is de feestelijke slotmanifestatie met publiek. Na een optreden van de groep Brainpower maakt de jury de twee beste teams bekend. Die presenteren hun plan nog een keer. Het publiek mag vragen stellen, en de jury beslist wie de winnaar wordt. Minister Ronald Plasterk roept de winnaar uit. Dit team krijgt 100.000 euro om zijn plan te verwezenlijken. Wie de slotmanifestatie wil bijwonen kan zich t/m dinsdag 10 juni opgeven via een online-aanmeldformulier. Tijd: 18.30-21.00, met borrel tot 22.00 uur Plaats: Leidse Schouwburg, Oude Vest 43 te Leiden Academische Jaarprijs Programma van de slotmanifestatie

Kakkerlak eten
'Puberende hersenen' is een plan voor een tv-programma waarin jongeren tegen hun ouders strijden op uiteenlopende onderdelen: wie durft een kakkerlak in te slikken? En wie lost de wiskundevergelijking sneller op? Hiermee, en met bijbehorende dvd en website, willen ze informatie geven over de ontwikkeling van het puberbrein.

Hersenscans laten zien hoe bepaalde functies in de hersenen zich ontwikkelen. Veranderingen in de hersens zijn nog mogelijk tot in de adolescentie.

Onevenwichtig
Vaak krijgen de hormonen de schuld van 'typisch pubergedrag.' Maar door MRI- en laboratoriumonderzoek krijgen onderzoekers steeds meer inzicht in de ontwikkeling van puberhersens. Die ontwikkeling blijkt onevenwichtig te zijn; het ene deel van de hersenen groeit sneller dan het andere, wat maakt dat ratio en emotie bij jongeren nog niet in evenwicht zijn. Het hersendeel dat ons aanstuurt bij het maken van weloverwogen keuzes is nog niet uitontwikkeld. Daarom maken jongeren soms risicovolle en impulsieve keuzes en kunnen ze geen langetermijnplanningen maken. Hiertegenover staat dat deze periode juist buitengewoon geschikt is voor het ontwikkelen van muzikaal, sportief en intellectueel talent.

Studie kiezen
Het Leidse jaarprijsteam wilde de risico's en mogelijkheden van het jongerenbrein beter bekend maken. Het grote publiek weet weinig over de hersenen. Anderzijds gaan populaire hersentrainingsprogramma's die wetenschappelijk slecht zijn onderbouwd als warme broodjes over de toonbank. Maar de nieuwe inzichten vormen ook stof tot nadenken voor mensen die voor of met jongeren werken. Moeten jongeren wel zo jong een studie kiezen? En moet een jongere even zwaar worden gestraft voor een misdaad als een volwassene?

De teamleden van 'Puberende hersenen' Stafleden Dr. Serge Rombouts, Radiologie LUMC en directeur LIBC Dr. Eveline Crone, Ontwikkelingspsychologie en LIBC Dr. Katrien van Meel, Ontwikkelingspsychologie en LIBC Drs. Lottie Bullens, Ontwikkelingspsychologie en LIBC (Promotie)studentleden: Drs. Dietsje Jolles Drs. Linda van Leijenhorst Drs. Wouter van den Bos Drs. Bregtje Gunther Moor Jacqueline Stam Zdeňa Op de Macks Margot Schel

Links

• Over het Brain & Development Lab
• Puberende hersenen (Universitaire Nieuwsbrief 29 mei 2007)
• De jeugd van tegenwoordig. Dies-oratie Universiteit Leiden 2008 door prof. dr. Michiel Westenberg

(10 juni 2008/HP)