Prijs voor profielwerkstuk

Myrthe de Jong en Eva de Groot, leerlingen van twee scholen in de regio Haarlem, waren de afgelopen twee jaar ook student aan het Pre-University College van de Universiteit Leiden. In het laatste blok verrichtten ze samen onderzoek op het gebied van slaapregulatie onder leiding van prof.dr. Joke Meijer.


Myrthe de Jong, Atheneum College Hageveld in Heemstede (links) en Eva de Groot, Stedelijk Gymnasium Haarlem.
Voor het onderzoek hebben de studenten van het Pre-University College vier maanden beschikbaar. Ze maken zelf afspraken met hun begeleiders over hun aanwezigheid, richtlijnen en het verloop van het onderzoek. Het verslag van het onderzoek kunnen zij op school indienen als profielwerkstuk - mits het gekozen vak bij het profiel past.

Na een succesvolle presentatie van het onderzoek op één van de scholen, hebben Myrthe en Eva hun werkstuk ingestuurd voor een wedstrijd van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Met succes, ze wonnen ieder 250 euro.

Werkstuk: De Biologische Klok

Door Myrthe de Jong en Eva de Groot

De Biologische klok is een kleine hersenkern die bij zoogdieren aan de basis van de hersenen ligt in de hypothalamus. De neuronen van de klok zijn genetisch uitgerust om ritmen te generen met een periode van ongeveer 24 uur. Dit ritme wordt bijgesteld door lichtinvloeden, die de klok bereiken via de oogzenuwen. De biologische klok zorgt ervoor dat een groot aantal lichaamsfuncties niet constant zijn in de tijd, maar fluctueren over het etmaal. Een duidelijk voorbeeld is slaap, maar ook temperatuur, prestatie vermogen, activiteit van enzymen, en ongeveer 10% van de genen, vertonen een duidelijk 24-uur-ritme. Hoewel het goed bekend is dat de biologische klok verantwoordelijk is voor 24-uurs-ritmen is minder bekend dat dezelfde structuur ook de veranderingen in daglengte die in de loop van het jaar optreden meet. Op deze manier ontstaan er bij dieren (en ook bij mensen) seizoensritmen. In deze onderzoeksgroep wordt gedragsonderzoek en elektrofysiologisch onderzoek gedaan waarbij de actiepotentialen die geproduceerd worden door de klokneuronen gemeten worden. Bovendien doen zij slaap registraties.

(6 mei 2008/SH)