Vroege fotografie in India

In het National Museum of India in Delhi, stond in de afgelopen weken de Leidse hoogleraar Sanskriet en Indische archeologie, Jean Philippe Vogel (1871-1958) centraal. Met zo’n 80 originele foto’s uit de collectie Vogel van het Instituut Kern, en een in India uitgegeven monografie over zijn periode bij de Archaeological Survey of India, geschreven en samengesteld door Gerda Theuns-de Boer, manager fotografie van het Instituut Kern.

Fotoserie

Affiche van de tentoonstelling Photographic Splendour.

Erfgoedbesef
De tentoonstelling Photographic Splendour, Early Indian Heritage Views from the Vogel Collection, the Netherlands plaatst de foto’s in een archeologische en fotohistorische context. Hij werd met uitzondering van het inlijsten van de foto’s geheel in Leiden voorbereid. Behalve dat de tentoonstelling het erfgoedbesef vergroot, betekent hij een impuls om aan de slag te gaan met het vele fotografisch materiaal dat in Delhi ligt te wachten op ontsluiting. Verder is gebleken dat niet alleen Londen, maar ook Leiden een waardevolle bewaarplaats voor het fotografisch erfgoed van India is, dat bovendien al grotendeels digitaal ontsloten is.

Superintendent
Vogel promoveerde in 1897 in Amsterdam en werd docent Indische literatuur. Omdat hij zijn kennis wilde verbreden, vertrok hij in 1899 naar India. Per 1 januari 1901 werd hij Superintendent van de Northern Circle met standplaats Lahore. Als Superintendent moest hij de monumentenzorg aansturen, de beginselen van de professionele archeologie implementeren in zijn veldonderzoek, en een brede museale ontsluiting realiseren. Een even uitdagende als onmogelijke missie, waarvoor hij te paard zo’n 6000 km per jaar reisde. Hij werd geassisteerd door een team van zes mensen waaronder een tekenaar, een fotograaf en een archeologisch onderzoeker.

Portret van Hendrik Kern (1833-1917). Lithografie, ca. 1890.

Instituut Kern
In 1914 werd Vogel in Leiden hoogleraar Sanskriet met ruimte om de Indische archeologie te beoefenen. In 1924 richtte hij samen met prof.dr. Nicolaas Krom van de archeologische dienst van Nederlands-Indië de Vereniging Instituut Kern op, genoemd naar Hendrik Kern, de eerste hoogleraar Sanskriet in Leiden. Dit instituut was het eerste in Europa dat zich richtte op India en de regio’s die een aantoonbare invloed van de Indiase cultuur hadden ondergaan. Vanuit het Instituut Kern begeleidde hij tien Indiase en Srilankaanse promovendi. Vogel bracht zo’n 10.000 foto’s uit de periode 1870-1940 in het Instituut Kern samen en hij liet bij zijn afscheid in 1939 een indrukwekkend archief achter.

Kusinagara
Vogel beschikte over een brede Indologische kennis. Hij gaf drie seizoenen leiding aan opgravingen in Kusinagara, de plaats van het overlijden van de historische Boeddha. Hij had het vermogen om meerdere wetenschapsgebieden waaronder de studie van het Sanskriet, de epigrafie en de archeologie samen te brengen waardoor een aantal van zijn publicaties nog steeds als standaardwerken gelden. In de monografie A Vision of Splendour belicht Theuns Vogels werkzaamheden voor de Archaeological Survey. Daarnaast biedt het boek ruim 150 sepia getinte foto’s uit Vogels eigen collectie. Theuns belicht vooral Vogels visie op de vroeg 20e-eeuwse koloniale archeologie en de rol van de fotografie daarin. Die visie is ontleend aan zijn dagboeken, brieven en eigen publicaties.

Omslag van het boek.

Het Vogelproject is mede gefinancierd met steun van de Stichting Jan Gonda Fonds, een subsidie van het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. Het voortouw werd genomen door de Nederlandse ambassade in Delhi.

Gerda Theuns-de Boer, A Vision of Splendour, Indian Heritage in the Photographs of Jean Philippe Vogel, 1901- 1913.

Uitgever: Maipin Publishing/Grantha Corp., India, 2008, $ 65 (ongeveer € 42)

ISBN: 9780944142745

(22 april 2008/SH)