Boeken

Brazilië in de Nederlandse archieven/O Brasil em arquivos neerlandeses
(1624-1654)
Mauritiana, vol. 3
Marianne Wiesebron (ed.)
CNWS

Hardback, € 54,00 (CNWS publications Vol.157), 625 pp.
ISBN 978-90-5789-157-1
CNWS Publications, 071 527 29 87,
cnwspublications@let.leidenuniv.nl
CNWS publications

Niet bij iedereen is bekend dat Nederland gedurende betrekkelijk korte tijd ook een deel van Brazilië koloniseerde; de Nederlanders veroverden een gebied in het noorden van Brazilië (‘Nederlands Brazilië’) in 1630 op de toenmalige de kolonisator Portugal, om het in 1654 weer aan de Portugezen te verliezen.

Taalbarrière
Braziliaanse onderzoekers zijn zeer geïnteresseerd in dit gedeelte van hun koloniale geschiedenis maar het zeventiende-eeuwse Nederlands maakte de Nederlandse archieven schier ontoegankelijk voor hen. Zowel in Nederland als in Brazilië zijn initiatieven ontplooid om dit probleem aan te pakken. Twee van deze initiatieven komen samen In Brazilië in de Nederlandse archieven / O Brasil em arquivos neerlandeses.

Microfilm en cd-rom
Het boek, vooral voer voor wetenschappers, wordt uitgegeven in het kader van twee projecten die toevallig ongeveer hetzelfde behelsden: het Nederlandse project De Nederlandse erfenis in Brazilië. Handreiking aan Braziliaanse wetenschappers ‘Brazilië in de Nederlandse Archieven (1624-1654)’ en het Braziliaanse Projeto Resgate de Documentação Histórica Barão do Ruo Branco. Dit laatste beoogt álle documenten die betrekking hebben op koloniaal Brazilië, zowel in het land zelf als in Europa, te inventariseren, en vervolgens op microfilm en cd-rom te zetten.

Tweetalig
Het boek – een catalogus die de hiervoor genoemde tijdsspanne van dertig jaar beslaat – is volledig tweetalig: op alle even pagina’s staat tekst in het Nederlands, op de oneven pagina’s de Portugese versie. De catalogus is het derde deel van de serie Mauritiana. Hij bestaat uit twee inventarissen: die van het Koninklijk Huisarchief betreffende de correspondentie van Johan Maurits van Nassau-Siegen, bewindvoerder in Nederlands Brazilië van 1637 tot 1642) en die van de Staten Generaal uit het Nationaal Archief. Beide delen worden voorafgegaan door twee artikelen. Het laatste deel wordt afgesloten met een collectie geografische kaarten.

De artikelen
De vier artikelen zijn:

• Koninklijk Huisarchief ’s-Gravenhage, inv. nr 1454: Brasilianische Sachen, 1636-1645 door B.N. Teensma
• ‘Die will was goet, maer die macht te kleijn’ door S. Groenveld
• Van Salvador de Bahia tot de Marañon: een selectie van de Nederlandse cartografie over Nederlands Brazilië door Raymond Buve
• Het gebruik van egodocumenten en Nederlands Brazilië: de Memorie van kolonel Christoffel Arciszewski door Lucia F. Werneck Xavier

Mauritiana III wordt aangeboden aan de staatshoofden van Nederland en Brazilië tijdens het staatsbezoek van President Luiz Inácio Lula da Silva aan Nederland, op 10 en 11 april 2008.

(8 april 2008/CH)