Vijf Leidse onderzoekers krijgen Rubicon-subsidie

Vijf Leidse onderzoekers krijgen een Rubicon-subsidie van NWO om na hun promotie onderzoekservaring op te doen in het buitenland. Drie van hen gaan er naar de Verenigde Staten, een naar Groot-Brittannië en een naar Australië. Twee buitenlanders komen naar Leiden. In totaal krijgen 31 onderzoekers een Rubicon.

T-cellen
Martijn Bijker gaat voor twee jaar naar Australië, naar de Autoimmunity Research Unit van het Garvan Institute. Hij gaat zich daar bezighouden met regulerende T-cellen. Deze cellen zijn in staat het immuunsysteem te remmen om autoimmuunziektes te voorkomen, maar het is nog steeds niet duidelijk via welke mechanismen de cellen dat doen. Door gebruik te maken van een specifiek muismodel willen de onderzoekers deze mechanismen ontrafelen.

Afkortingen en taalbegrip
Taalpsycholoog Lesya Ganushchak gaat voor twee jaar naar de Universiteit van Birmingham (Groot-Brittannië). Door sms en e-mail worden steeds meer afkortingen gebruikt. Ganushchak wil meewerken aan een onderzoek naar de mogelijke gevolgen van die afkortingen op het begrip van geschreven taal.

Renée de Mutsert, Bjørn Traag en Machteld Verzijden gaan naar de Verenigde Staten.

Rekenen aan 'zware jongens'
Renée de Mutsert gaat voor een half jaar naar de Harvard School of Public Health (Voeding en Epidemiologie), waar ze gaat 'rekenen aan zware jongens'. Het is bekend dat volwassenen met overgewicht vaker ziek worden en sneller overlijden. Ook steeds meer kinderen en jongeren zijn te dik. Met relatief nieuwe analysetechnieken zullen de onderzoekers de risico's van overgewicht, afvallen en aankomen bij jonge mannen berekenen.

Bacillus beschermt zichzelf
Microbioloog Bjørn Traag gaat voor twee jaar naar het Department of Molecular and Cellular Biology van Harvard University. Hij is geïnteresseerd in het gedrag van de bacterie Bacillus. Bacteriën kunnen verandering in hun omgeving waarnemen en daarop reageren. Bij dit onderzoek wordt bekeken hoe de bacterie Bacillus een tekort aan voedingsstoffen signaleert, om vervolgens zichzelf te beschermen door 'slapende' sporen aan te maken.

Zwaarddrager

Partnerkeuze bij zwaarddragers
Bioloog Machteld Verzijden gaat naar Texas A&M University, ook voor twee jaar. Zij doet mee aan een onderzoek naar de partnerkeuze van zwaarddragers (een soort vissen) uit Mexico. Dieren kiezen hun partner op hun uiterlijk. Maar waar die partners op selecteren is aan verandering onderhevig. Zowel voorkeur als uiterlijk kunnen veranderen door evolutie. Verzijden wil meer te weten komen over hoe dit spel van vraag en aanbod precies werkt.

Naar Leiden
De twee (vrouwelijke) onderzoekers die voor een jaar naar Leiden komen zijn dr. H. Massó González en J.A. McBrien MA.

Zand in de ruimte
Sterrenkundige Massó González komt naar de Sterrewacht om zich te verdiepen in zand in de ruimte. Siliciumoxide komt veel voor op plaatsen waar nieuwe sterren gevormd worden. Ze gaat de vorming van dit molecuul in detail bestuderen met behulp van computersimulaties. Betere kennis over dit proces kan leiden tot meer inzicht in de omstandigheden waaronder nieuwe sterren gevormd worden.

Droom en desillusie in Kirgizië
J.A. McBrien komt van het Max Planck Institute for Social Anthropology in Halle (Duitsland) naar het ISIM in Leiden om te onderzoeken hoe jonge moslima's uit de voormalige socialistische Sovjetrepubliek Kirgizië omgaan met de desillusies van de harde politiek-economische realiteit, en hoe ze desondanks vorm proberen te geven aan hun droombeelden.

Julius Caesar steekt met zijn manschappen de rivier de Rubicon over (illustratie Michael Komarck).

Innoverend onderzoek
In totaal schreven 91 onderzoekers een onderzoeksvoorstel, waarvan er dus 31 gehonoreerd werden. De kandidaten ontvangen de beurs omdat ze hebben laten zien dat ze onderzoek kunnen doen dat innoverend en grensverleggend is. Het instituut dat ze willen bezoeken moet excellent zijn.

De rivier de Rubicon
De Rubiconsubsidie gaat vooraf aan de Veni-subsidie. De naam komt van de rivier de Rubicon. Julius Caesar stak deze rivier over voordat hij aan zijn zegereeks begon die leidde tot de uitspraak 'Veni, vidi, vici'. De Rubiconsubsidie is bedoeld voor pasgepromoveerde onderzoekers. Deze groep mist vaak net de onderzoekservaring om een Venisubsidie te krijgen.

(1 april 2008, DH)