Tien jaar Proefstuderen in Leiden 

Moeten de grenzen dicht? Moeten evenementen worden afgelast? Wie worden ingeënt met het slechts beperkt voorradige vaccin?

'Alle moeilijke vragen worden op mij afgeschoven', zegt de minister-president en hij kijkt er niet gelukkig bij. Op 14 februari vierde het Proefstuderen bij de Universiteit Leiden zijn tiende verjaardag met 1.233 vwo-leerlingen. Bestuurskunde zette een simulatiespel op het programma.

Vogelgriep
Op de vijfde verdieping van het Pieter de la Courtgebouw zitten twee groepjes 5- en 6-vwo-leerlingen in de common room voor medewerkers. Ze hebben een casus gekregen over het uitbreken van de vogelgriep en spelen beide dat ze de ministerraad zijn, die crisisberaad over de situatie houdt. Moeten de grenzen dicht? Moeten evenementen worden afgelast? Wie worden ingeënt met het slechts beperkt voorradige vaccin? Het ene groepje vwo'ers discussieert over de vraag hoe dicht dichte grenzen eigenlijk zijn?

Bedrijfskunde
Minister-president Thomas Kooiman, afkomstig van het Bonaventura College in Leiden, weet het soms niet meer. 'Alle moeilijke vragen worden op mij afgeschoven', zegt hij. Maar ja, hij is de man die iedereen op één lijn moet zien te krijgen en de knopen moet doorhakken. Toch ontbreekt het hem niet aan tenminste één uitgangspunt want meerdere malen zegt hij: 'Dat is eigen verantwoordelijkheid.'

Drs. Hanny Gijsman: 'Wij zijn er niet voor dat scholen het Proefstuderen verplicht stellen. Deze aansluitingsactiviteit gedijt alleen bij gemotiveerde leerlingen.'

Kooiman weet al dat hij Bedrijfskunde gaat studeren in Rotterdam. 'Maar we moeten van school ergens gaan proefstuderen. Ik heb voor Leiden gekozen, omdat het dichtbij is en voor Bestuurskunde omdat mij dat het interessantste leek.' Drs. Hanny Gijsman van het ICLON, medeorganisator van het Proefstuderen, benadrukt dat de verplichting tot deelname slechts op een enkele school bestaat. 'Gelukkig maar want deze aansluitingsactiviteit gedijt alleen bij gemotiveerde leerlingen.'

Verdubbeling
Alle faculteiten boden op de 14^e een programma Proefstuderen aan, per opleiding één. Alleen letteren presenteerde er drie voor alle opleidingen tezamen. Dit jaar meldden zich 1.233 leerlingen, bijna een verdubbeling ten opzichte van de start in 1999. Opvallend was de grote belangstelling voor Geneeskunde, de opleiding die, net als Psychologie en Molecular Science & Technology, het programma wegens overboeking op 6 maart herhaalt. Geneeskunde ontvangt in totaal 256 vwo'ers.

College en werkgroep
Bij vrijwel alle opleidingen bestaat het proefstuderen uit een college - bij Bestuurskunde werd uiteengezet: 'Wat is een crisis?' - en een werkgroep of een andere samenwerkingsvorm, zoals het simulatiespel. Aan het einde van de dag krijgen de deelnemers een certificaat.

Dagelijkse leven
Edwin Mauritz - bachelorstudent Bestuurskunde - is lid van de studievereniging B.I.L. en begeleider van de twee groepjes. Hij vertelt dat B.I.L. erg actief is in de aansluitings- en wervingsactiviteiten. Bij de opleiding is zelfs op dat moment de Bestuurskundetweedaagse, een initiatief van B.I.L., aan de gang. Hierbij leeft een leerling gedurende twee dagen het leven van een Bestuurskundestudent, inclusief slapen op een studentenkamer. Het Proefstuderen is in het programma van de tweedaagse geïntegreerd.

Mauritz houdt voor de groepjes nog een warm pleidooi voor de bestuurskunde. Het is best lastig om precies uit te leggen wat bestuurskunde inhoudt, maar het is wel een opleiding is die zeer aan de actualiteit raakt en waarvan je steeds meer in het dagelijkse leven gaat herkennen. En: je kunt er van alles mee worden.

Bij Bestuurskunde meldden zich meer meisjes dan jongens aan.

Slappe lach
Het groepje waarvan Thomas Kooiman deel uitmaakt, bestaat uit vier meisjes en twee jongens. Het andere groepje bestaat uit vijf meisjes. Ze hebben voortdurend de slappe lach. 'Maar we hebben wel heel slimme antwoorden op de vragen', zegt een van hen. Inderdaad hebben ze bedacht voor criteria voor het verdelen van de vaccins te rade te gaan bij een onafhankelijke instantie als de WHO, wat een slimme zet is als je er als ministerraad onderling niet uit komt.

Dat de dames zo moeten lachen zal ook komen omdat drie van de vijf van het Hofstad Lyceum in De Haag komen en elkaar dus al kennen. Wat zoeken ze bij Bestuurskunde? 'Nou, wij hebben het profiel economie en maatschappij, maar we kunnen geen economie', is het antwoord. En ze liggen weer in een deuk.

Serieuzer kiezen
Bij Bestuurskunde zijn de meisjes op het totaal van bijna zeventig deelnemers, inderdaad in de meerderheid, ook bij de Bestuurskundetweedaagse. 'Meisjes nemen het kiezen van een studie serieuzer', meent Mauritz. Over de hele linie van het Proefstuderen kent Gijsman de verdeling niet. 'Het verschilt per opleiding. Bij natuurkunde hebben zich zeven jongens en twee meisjes aangemeld.'

Gijsman is zeer tevreden over de betrokkenheid van B.I.L. 'Elke opleiding is vrij om het inhoudelijke deel naar eigen goeddunken te organiseren. Een actieve studievereniging maakt het programma laagdrempelig en dat is alleen maar goed.'

Het Proefstuderen heeft inmiddels een vaste plaats veroverd in het aanbod van activiteiten voor vwo'ers van de Universiteit Leiden: 15% van de nieuwe eerstejaars heeft eraan deelgenomen. Daarmee is het in Leiden de op drie na populairste activiteit voor aanstaande studenten.

Proefstuderen per opleiding

(19 februari 2008/CH)