Boeken
Paulien Vermunt, Rudi Westendorp en Jos van den Broek
Oud? De duvel is oud! De wetenschap achter gezond oud worden
Uitgeverij Veen
ISBN 9789085710837
Ca. € 22,50
136 pp
Hydra's
Als kind viste hoogleraar ouderengeneeskunde Rudi Westendorp met een schepnet hydra's uit de sloot. Hij kon toen nog niet weten hoezeer deze diertjes hem in zijn volwassen leven zouden bezighouden. Hydra's zijn zoetwaterpoliepen die niet verouderen, lezen we in het populair-wetenschappelijke boek dat Westendorp maakte met hoogleraar biomedische wetenschapscommunicatie Jos van den Broek en bioloog Paulien Vermunt. Deze waterdiertjes blijken heel erg interessant voor het verouderingsonderzoek. Ze lijken de sleutel tot de eeuwige jeugd te bezitten, want hun lichaam takelt niet af, in tegenstelling tot dat van de mens.
Niet-herstelde foutjes
Hoe krijgt die poliep dat voor elkaar? Het heeft te maken met het feit dat hij normaal gesproken niet aan voortplanting doet. De zoetwaterpoliep plant zich voort zonder tussenkomst van een partner. Kleine hydraatjes worden gevormd door een uitstulping van het lijf van de volwassen poliep. Als de nakomeling groot genoeg is laat zijn lijf gewoon los van dat van zijn ouder. De hydra is dus maar heel weinig energie kwijt aan de voortplanting en daarom is hij enorm goed in het repareren van schade aan zijn lichaam. Als er ergens ook maar een klein beetje schade ontstaat, wordt dat meteen gerepareerd. Als je een hydra in kleine stukjes hakt, ontstaan uit die stukjes evenzovele nieuwe hydra's. Het lichaam van de mens repareert onstane schade ook wel, maar niet alles. Ons lichaam blijft beschadigingen opstapelen en al die niet herstelde foutjes
Dip rond 53 jaar
De wetenschapper Westendorp probeert dus te begrijpen waarom mensen zich niet aan veroudering kunnen ontrekken. Als arts ziet hij dagelijks de ongemakken die een hoge leeftijd met zich mee kan brengen. Toch hoeft oud helemaal niet synoniem te zijn met ongeluk en ontevredenheid. Uit de 'Leiden 85-plus Studie', een grootschalig onderzoeksproject onder leiding van Westendorp, kwam naar voren dat driekwart van de senioren de kwaliteit van hun leven met een zeven of hoger waardeerden. Zeventien procent was zelfs optimaal gelukkig en beoordeelde zijn of haar leven met een tien. Uit ander onderzoek bleek dat senioren en vroege twintigers het gelukkigst leven. Juist mensen van middelbare leeftijd waren het minst gelukkig, met een dip rond de 53 jaar.
Tegengeluid
In Oud? wordt op een luchtige manier de laatste stand van de wetenschap over ouderdom uit de doeken gedaan. Aan het eind van ieder van de zes hoofdstukken staat een interview met een 85-plusser. De geïnterviewden zijn allemaal heel positief over hun oude dag en genieten van het leven. Behalve veel foto's die het boek er aantrekkelijk doen uitzien, staan er ook veel duidelijke tekeningen in, die de lezer in één oogopslag laten begrijpen waar anders heel wat woorden voor nodig waren geweest. Een leuk boek dus. Al was het maar omdat het zo'n verfrissend tegengeluid laat horen tegen het gesomber over de aanstormende grijze plaag.
(15 januari 2008/DH)