Lees de natuur en zie de grootheid van God

Dr. G. (Gijsbert) van den Brink

Theoloog en voormalig predikant prof.dr. Gijsbert van den Brink bekleedt sinds januari de bijzondere leerstoel Geschiedenis van het gereformeerd protestantisme in Leiden. Op 14 december houdt hij zijn oratie in de Lokhorstkerk. Zijn colleges worden druk bezocht. 'Sinds de aanslagen van 11 september en de moord op Theo van Gogh staat godsdienst weer volop in de belangstelling. Niet alleen de islam, ook het christendom.'

Volle zalen
Hoogleraar Van den Brink komt studenten van divers pluimage in de collegezalen tegen. 'Tijdens mijn collegereeks van afgelopen semester zat het vol. Meer dan vijftig belangstellenden volgden de serie over de Dordtse leerregels uit de zeventiende eeuw. Niet alleen studenten Godsdienstwetenschappen, maar ook Nederlands, Pedagogiek en zelfs Scheikunde. Nu godsdienst weer belangrijker wordt in Nederland hebben ook meer studenten belangstelling ervoor.'

Oratie
Van den Brink bekleedt sinds 1 januari 2007 de bijzondere leerstoel Geschiedenis van het gereformeerd protestantisme. Behalve over Dordtse leerregels en belangrijke theologen als Calvijn, gaan zijn colleges ook over de geloofsbelijdenissen die het protestantisme in Nederland hebben gevormd. 'In mijn oratie ga ik specifiek in op een van de belangrijkste documenten op dat gebied: De Nederlandse Geloofsbelijdenis van de Zuid-Nederlandse glasschilder en predikant Guido de Brès.' Hij publiceerde zijn geschrift in 1561.

Boek der natuur
'De Brès legt in dit document op indrukwekkende wijze uit wat zijn protestantse geloof inhoudt en waarom de Spaanse koning hem niet zou moeten vervolgen. Maar uiteindelijk liep het toch nog fout af. De Brès werd opgehangen. Het tweede artikel van zijn geschrift is intrigerend. Hij betoogt hierin dat de schepping een boek is waaruit je God kunt leren kennen: lees de natuur en je ziet de grootheid van God. Dit soort denken heeft veel mensen gestimuleerd om de wereld om zich heen te gaan onderzoeken, vooral in de zeventiende eeuw toen de geloofsbelijdenis gezaghebbend was.'

Bijzonder document
De metafoor van het boek der natuur dat de mens moet lezen om God te begrijpen is al oud, maar leefde in die tijd ook in andere landen op. Voor Nederland is het bijzonder dat er een officieel document bestaat dat dit idee zo specifiek aanduidt. Van den Brink: 'Veel wetenschappers waren gelovig in die tijd. Het idee om niet alleen via de bijbel, maar ook via de natuur dichter tot God te komen, is lang van grote invloed geweest op de beoefening van wat tegenwoordig wetenschap heet.'

Gereformeerde Bond
De leerstoel van Van den Brink wordt gefinancierd door de Gereformeerde Bond. 'Ik vind het interessant om deze colleges te geven. Ze zijn vooral ook bedoeld om theologiestudenten te vormen in het gereformeerd protestantisme. De faculteit Godsdienstwetenschappen geeft daar gelukkig ook aandacht aan, maar de Gereformeerde Bond wil geïnteresseerde studenten graag de kans geven zich uitvoeriger op het gereformeerde protestantisme te richten en zich daarin te specialiseren. In die zin is de leerstoel een aanvulling op wat er op de faculteit gebeurt.'

Protestantse Theologische Universiteit
Van den Brink is in dienst van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU). Voor het hoogleraarschap is hij een dag per week vrijgesteld. De PThU is een masteropleiding die opleidt tot predikant van de Protestantse Kerk. De PThU heeft drie vestigingen, in Leiden, Utrecht en Kampen. Hoewel Van den Brink in maart 2008 zijn functie bij de PTU inruilt voor die van universitair hoofddocent Dogmatiek aan de Vrije Universiteit zal hij de leerstoel in Leiden blijven bekleden.

Drijfveren
Behalve wetenschapper is Van den Brink ook politiek actief bij de Christen Unie. "Maar dat is een activiteit op de achtergrond. Ik stond in 2006 op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Dat was bedoeld als een soort lijstduwerschap, niet omdat ik politieke ambities heb. Ik ben vooral een wetenschapper. Ik draag graag kennis over aan anderen. Een van mijn drijfveren is laten zien dat wetenschap en geloof elkaar niet uitsluiten. Met mijn collega's Cees Dekker en René van Woudenberg heb ik daarover onlangs een boek geredigeerd, Omhoog kijken in platland. Toen het boek afgelopen oktober verscheen, hebben we het aangeboden aan minister Plasterk. Hij vond het een zeer interessant en prikkelend boek, aan te bevelen voor iedereen. Dat zijn mooie complimenten en een stimulans om door te gaan met nadenken over wetenschap en geloof."

Biografie
Prof.dr. Gijsbert van den Brink (1963) studeerde theologie aan de Universiteit Utrecht. Hij was predikant en vanaf 1992 universitair docent godsdienstwijsbegeerte in Groningen en Utrecht. Hij promoveerde in 1993. Vanaf 2001 werkt hij bij de Protestantse Theologische Universiteit. Van den Brink heeft verschillende boeken op zijn naam staan, zoals Een publieke zaak. Theologie tussen geloof en wetenschap (2004) en een veelgebruikte Oriëntatie in de filosofie. Westerse wijsbegeerte in wisselwerking met geloof en theologie (3e druk 2007)..

Oratie prof. Dr. G. van den Brink
Titel: Als een schoon boec. Achtergrond, receptie en relevantie van artikel 2 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis

Vrijdag 14 december 2007, 16.15 uur
Lokhorstkerk, Pieterskerkstraat 1