Boeken
Harry Knipschild
Soldaten van God
Nederlandse en Belgische missionarissen op missie in China in de negentiende eeuw
Uitgeverij Bert Bakker, Paperback, 351 pp. ISBN13: 9789035131934, € 25,-
 |
Modern schiettuig
Knipschild bestudeerde in de archieven vele brieven die de meestal (zeer) jonge missionarissen naar huis stuurden. In hun brieven schreven ze dat ze dat ze slechts gewapend waren met het kruis. Met dat wapen, zo verkondigden ze, zouden ze in de meest letterlijke zin van het woord, de duivel uit China verdrijven en op die manier alle Chinezen bekeren tot het ware, het katholieke geloof. Maar uit andere brieven en verslagen blijkt dat ze tevens over modern schiettuig beschikten. Ze moesten zich toch kunnen verdedigen tegen de heidenen die – dat beseften ze – helemaal niet blij waren met die westerlingen die hun hun vreemde religieuze ideeën kwamen opdringen. ‘Stuur me een pistool met een dubbele loop’, schreef een missionaris aan zijn ouders. ‘Dat kan ik hier goed gebruiken.’
Neergelapt
In een verslag door een missionaris van de belegering van een christelijk dorp bij de Grote Muur staat te lezen: ‘Wij hadden negen Albini-geweren, een Winchester met kogels en vijf met cartouchen, verder nog enige jachtgeweren. In zes oogpinken kon ik zes schoten lossen. En daarmee, laat de Boksers maar komen, ik ben gereed. Wij bidden dagelijks het Heilige Hart van Jezus Christus om in alle mogelijke lotgevallen aan zijn wil onderworpen te worden, de Heilige Michael opdat hij onze aanvoerder zal zijn tegen de satan en zijn helse machten.’ En even verderop: ‘Wij maakten de poort open en trokken met geweren en sabels naar buiten en schoten dat het kraakte. Tien doden bleven liggen. Wij hebben die platzakken een paar lessen gegeven. Als er iemand vooruit durfde te komen, die kreeg enige schoten naar zijn kop. Zo hebben wij er vijf of zes neergelapt.’
Wijwater
Een andere missionaris gebruikte meer vreedzame middelen om de aanstormende Boksers af te remmen: ‘Hier hebben wij te doen gehad met meer dan duizend Boksers, gesteund door zeventig Chinese soldaten. In twee bendes verdeeld kwamen zij recht op onze missiepost af. Omdat wij er van overtuigd zijn dat die vijanden geen gewone mensen zijn maar woestelingen door de duivel bezeten, begonnen wij hun van verre wijwater toe te werpen. En het scheen dat onze zegeningen de boze geesten, die, dachten zij, hen onkwetsbaar maken, verjaagd hadden. Tegen hun gewoonte in kwamen zij slechts aarzelend en besluiteloos vooruit.’
Missionarismartelaar
Een bekende missionaris, Ferdinand Hamer uit Nijmegen, was gereed om het martelaarschap te aanvaarden. Hij weigerde te vechten, of zelfs maar te vluchten, want hij wilde zijn bekeerlingen op het kritieke moment niet in de steek laten. De Boksers namen hem gevangen, en martelden hem op een gruwelijke manier. Toen hij bijna dood was smeerden de Boksers hem in met brandbaar materiaal en zetten er de vlam in. Zo kwam de missiebisschop aan zijn einde. Terecht werd hij dé missionarismartelaar van Nederland.
De auteur
Harry Knipschild maakte carrière in de popmuziek, waar hij meewerkte aan het succes van vele popgroepen waaronder Abba. In 1987 zei hij de muziekwereld, die hem te zakelijk en te commercieel werd, vaarwel en ging voor een uitgeverij werken. In 1995 startte hij met zijn geschiedenisstudie. Nu is hij als docent geschiedenis verbonden aan de Universiteit Leiden.
Lees ook: interview met Harry Knipschild
(4 december 2007)