'Kies voor de Leidse Sterrewacht'
 Een van de in verval geraakte telescoop-koepels van de Sterrewacht. Foto Roy Beusker |
BankGiro Loterij Restauratie
Een geweldig idee, vond astrofysicus prof.dr. Vincent Icke, toen Endemol hem verzocht de Oude Sterrewacht kandidaat te stellen voor het Avro-programma BankGiro Loterij Restauratie. Woensdag 10 oktober om 21.30 uur leidt hij op Nederland 2 de kijker rond in de Leidse Sterrewacht, en roept hij op via sms of telefoon te stemmen voor dit staaltje van19e-eeuws architectonisch en wetenschappelijk erfgoed. De grote finale is op 31 oktober.
Vuurwerksterretjes
Omdat potentiële stemmers natuurlijk wel moeten weten dat de Sterrewacht meedoet, is Vereniging de Leidse Sterrewacht een 'Vertel-het-door'-campagne gestart om vrienden, kennissen en familie op te roepen om op de Sterrewacht te stemmen.
 Verkiezingscampagne voor de Sterrewacht: boekenleggers, vuurwerksterretjes, flyers en een website |
Saturnus en Jupiter
De Leidse Sterrewacht, die dateert van 1868, is een van de oudste universitaire observatoria ter wereld die nog steeds functioneren. Door de telescopen kunnen bezoekers er op open dagen en op de jaarlijkse Wetenschapsdag bij goed weer de ringen van Saturnus of de manen van Jupiter observeren. Astronomisch onderzoek wordt er niet meer gedaan. De Leidse astronomen doen hun observaties nu met behulp van een wereldwijd verspreid high tech instrumentarium.
Eerste in Europa
De destijds ultramoderne 19e-eeuwse Sterrewacht was overigens niet het eerste Leidse observatorium. Al in 1632 bouwde de universiteit een observatorium op het dak van het Academiegebouw. Dit was het allereerste observatorium in Europa. Vanaf de stichting van de universiteit in 1575 was al onderwijs in de sterrenkunde gegeven.
Plaatsbepaling hemellichamen
Hoogleraar Sterrenkunde Frederick Kaiser liet vanaf 1857 de huidige Sterrewacht bouwen aan de Witte Singel. Net als de Pulgowa-sterrenwacht in Sint Petersburg kwam het gebouw exact oost-west te liggen. Dat maakte het mogelijk om een meridiaankijker te gebruiken. Hiermee kunnen sterrenkundigen de posities van hemellichamen exact bepalen. Dit zou jarenlang het belangrijkste onderzoeksterrein van de Leidse sterrenkunde zijn.
 Het terrein waarop de Sterrewacht staat wordt weer bij de Hortus botanicus gevoegd. |
Restauratie
Restauratie van de Sterrewacht is dringend nodig. Als het miljoen wordt gewonnen kunnen het observatorium, de unieke sterrenkundige bibliotheek, de collegezalen en studieruimtes onderhanden worden genomen. Daarnaast zal de Sterrewacht weer zijn historische grenzen krijgen. Zo wordt het terrein eromheen weer toegevoegd aan het terrein van de Hortus botanicus. Toen de Sterrewacht gebouwd werd, moest er een stuk van de Hortus worden opgeofferd.
Bezoekerscentrum
Daarnaast zal de educatieve functie nog belangrijker kunnen worden dan nu het geval is. Het is de bedoeling in de kelder, die vergroot wordt, een sterrenkundig bezoekerscentrum in te richten, waar scholieren en andere geïnteresseerden welkom zijn.
Achterstallig onderhoud
De Sterrewacht is eigendom van de Universiteit Leiden. In 1995 zijn alle universitaire gebouwen, dus ook de monumenten, van rijks- in universitair eigendom overgegaan. Universiteiten werden daarmee ook verantwoordelijk voor de - te - kostbare restauratie van historische panden met achterstallig onderhoud.
Stemmen
Stemmen op de Sterrenwacht kan van 10 oktober t/m 14 oktober 0.00 uur door 'STERREWACHT' te sms-en naar 7227, of te bellen naar 0909-8880.
Links
- Alles over de Sterrewacht-actie, de geschiedenis van de Sterrewacht en het restauratieplan.
- Bank Giro Loterij Restauratie
- Een kijkje nemen in de Sterrewacht? Op 21 oktober is het weer Wetenschapsdag.
(2 oktober 2007/CH)