'Verborgen vrouwen' toch voor het voetlicht
 Team-Warnar tijdens de finale van de Academische Jaarprijs (juni 2006). |
De tot nu toe verborgen rol van onafhankelijke religieuze vrouwen in de Middeleeuwen en de Gouden Eeuw wordt zichtbaar gemaakt met een expositie in Museum Ons' Lieve Heer op Solder in Amsterdam, een documentaire, een
 |
 | |
| Variaties van het beeldmerk van het project 'Verborgen vrouwen'. | ||
| Fondsenwerving Hoe slaagde het team-Warnar erin om de ca 200.000 euro die nodig zijn voor de verwezenlijking van hun plannen bij elkaar te krijgen? Warnar: 'De fondsenwerving is een gezamenlijke inspanning van ons team, de Universiteit Leiden en het Museum Ons' Lieve Heer op Solder geweest. Voor de Campagne voor Leiden, een stichting die zich ten behoeve van de universiteit inzet voor fondswerving, was de jurywaardering van ons voorstel voor de Academische Jaarprijs voldoende reden het project te ondersteunen. Het LUF heeft daarnaast een bedrag van 50.000 euro geleverd in aanvulling op subsidies die voor het project geworven zijn. Museum Ons' Lieve Heer op Solder heeft vervolgens de fondsenwerving op zich genomen en veel steun gevonden voor het project. De Mondriaan Stichting, het VSBfonds, het Amsterdams Fonds voor de Kunst, het Prins Bernhard Cultuurfonds en enkele kleinere fondsen hebben hun vertrouwen in het project onderstreept met substantiële toezeggingen.' |
 Hoogwaardigheidsbekleder die te rade gaat bij een stadskluizenares? (Rothschild Canticles). |
weekendmanifestatie in Zaltbommel, concerten, debatten, de presentatie van een boek en een website , waarop alle activiteiten vermeld worden en veel informatie over het thema 'verborgen vrouwen' wordt gepresenteerd.
Stadskluizenaressen
Literatuurhistoricus dr. Geert Warnar en historicus dr. Anneke Mulder-Bakker (gastmedewerker bij Warnars Vidi-project) baseerden hun idee voor deelname aan de Academische jaarprijs op het onderzoek van Mulder-Bakker over middeleeuwse stadskluizenaressen. Drie studenten maakten het Leidse team compleet: Janneke Grooten, Caryn 't Hart (studenten Nederlands) en Henk 't Jong (student Geschiedenis). In 2005 publiceerde Mulder-Bakker Lives of the Anchoresses, een studie over vrijwillig in een 'kluis' gemetselde stadskluizenaressen. Dit soort vrouwen trok zich terug uit de gewone wereld, niet in sociaal of spiritueel opzicht, maar fysiek. Zij woonden in cellen ('kluizen') aan de zijkant van de stadskerk, maar bleven wel contact houden met de stadsbevolking, waarmee ze binnenin het kerkgebouw of via raampjes aan de straatkant konden spreken. In een wereld waarin vrouwen geen publieke posities konden bekleden en zeker in zaken van het geloof geen leidende rol mochten spelen, ontpopten stadskluizenaressen zich als informele godsdienstleraressen, raadsvrouwen en intermediairs tussen God en mens, tussen gewone gelovigen en kerkelijke autoriteit. De rol van deze stadskluizenaressen dient als prikkelend uitgangspunt voor reflectie op de rol van hedendaagse daadkrachtige religieuze vrouwen.
Expositie
De expositie 'Verborgen Vrouwen. Geestelijke Maagden in Ons' Lieve Heer op Solder' is te zien van 29 september tot en met 4 november 2007 in Museum Ons' Lieve Heer op Solder in Amsterdam. Onlangs doken in de archieven van de Orde der Augustijnen de namen van meer dan twintig 'geestelijke maagden' op. Deze onafhankelijke vrouwen werkten als vrijwilligsters voor Petrus Parmentier (1599-1681), de eerste priester van de katholieke schuilkerk Ons' Lieve Heer op Solder. De expositie belicht het leven en taken van de geestelijke maagden aan de hand van voorwerpen, tekeningen en documenten. Daarnaast toont 'Verborgen vrouwen' kunstwerken van twaalf hedendaagse vrouwelijke kunstenaars die zijn uitgenodigd hun visie te geven op dit bijzondere thema: Maria Roosen, Elly Strik, Merina Beekman, Krien Clevis, Soheila Najand, Mirjam van Tilburg, Hieke Pars, Ingeborg Meulendijks, Risk Hazekamp, Titia Ex, Kostana Banovic en Atousa Bandeh.
Documentaire
 De katholieke schuilkerk Ons' Lieve Heer op Solder. |
Weekendmanifestatie
De weekendmanifestatie in Zaltbommel heet 'Verborgen Vrouwen. Middeleeuwse stadskluizenaressen' en wordt gehouden op zaterdag 13 oktober en zondag 14 oktober 2007 in de Maartenskerk in Zaltbommel. De Maartenskerk is één van de weinige kerken waar nog sporen van een middeleeuwse kluis aanwezig zijn. Voor de manifestatie is een replica van de kluis gemaakt en er zijn reconstructies van het oorspronkelijke interieur van de kerk. Verder: rondleidingen, lezingen, een middeleeuwse klucht en koorzang. Het hoogtepunt is de uitvoering door het vrouwenkoor Femmes Vocales o.l.v. dirigente
 De Maartenskerk in Zaltbommel. |
Sylvia van der Vinne dat delen uit de 13de-eeuwse liturgie van het Sacramentsfeest van stadskluizenares Juliana van Cornillon ten gehore brengen. De liturgie klinkt voor het eerst sinds de Middeleeuwen - deze werd pas onlangs herontdekt en omgezet in modern notenschrift door muziekhistoricus dr. Vincent Corrigan van de Bowling Green State University in Ohio.
Links
(25 september 2007/DH)