Eerste taalatlas van Berbertaal verschenen

Dorp in het Rif-gebergte

Het Rifijns Berber is een van de drie Berbertalen van Marokko. Kenmerkend voor de taal zijn de grote dialectverschillen. Deze verschillen zijn nu voor het eerst – letterlijk – in kaart gebracht door Mena Lafkioui.

De taalatlas van het Rifijns Berber – Atlas linguistique des variétés berbères du Rif – met 356 kaarten, wordt dinsdag 25 september in de Leidse letterenfaculteit gepresenteerd. Het is de eerste taalatlas die van een Berbertaal gemaakt is.

Minst bestudeerd
Lafkioui verzamelde de data voor de atlas toen ze als postdoc onderzoeker aan de Universiteit Leiden verbonden was en onderzoek deed naar taalvariatie in het Rifgebergte in Noord-Marokko, het door taalkundigen minst bestudeerde gebied van Marokko. Ze deed veldwerk in 452 dorpen, onder 36 stammen. Lafkioui is thans verbonden aan de Universiteit Gent, België, en de Università della Calabria in Arcavacata, Italië.

Ingewikkelde taalsituatie
De atlas brengt zowel de klankverschillen en klankverschuivingen in kaart als de variaties in de woordvormen, de syntaxis en het lexicon.

Een voorbeeld van variatie in het lexicon: de regionaal verschillende woorden  voor ‘grootmoeder’ in kaart gebracht. (Verkleind overgenomen uit Atlas linguistiqe des variétés berbères du Rif)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

‘Deze atlas van het Rifijns Berber maakt voor het eerst duidelijk hoe ingewikkeld de taalsituatie in het noorden van Marokko is’, zegt prof.dr. Harry Stroomer, die Leiden tot een centrum van Berberstudies heeft gemaakt. ‘In het zuiden valt het met de variatie nog wel mee, maar naarmate je noordelijker komt neemt die steeds meer toe.’

Presentatie van de taalatlas Atlas linguistique des variétés berbères du Rif dinsdag 25 september, 16.00 uur Lipsiusgebouw, zaal 003   Programma
16.00	Opening: Prof.dr. Harry Stroomer (Universiteit Leiden)
16.10	Prof.dr. G.E. Booij (Dekaan van de Faculteit Letteren van de Universiteit Leiden)
16.20	Dr. Abderrahman El Aissati (Universiteit Tilburg)
16.30	Prof.dr. Mena Lafkioui (Universiteit Gent & Università della Calabria)
17.30	Receptie in de koffiekamer van gebouw 1173 (de Vrieshof 4) Witte Singel 25.
	Tijdens de receptie zijn in de koffiekamer boeken van Leidse onderzoekers te zien zijn die op het gebied van Berbertalen zijn verschenen. Ook Köppe Verlag, de uitgever van Berber Studies, de serie waarin de atlas is verschenen, is aanwezig, en biedt hem tegen een gereduceerde prijs aan.

Serie Berberstudies
De Rifijnse taalatlas is deel 16 in de serie Berber Studies die op initiatief en onder redactie van Stroomer wordt uitgegeven bij Rüdiger Köppe Verlag in Keulen. De werken in de serie variëren van verzamelingen volksverhalen tot complete grammatica’s van verschillende Berbertalen.

Afroaziatische taalfamilie
Berbertalen worden gesproken van Noord-Afrika (Marokko, Algerije, Libië en Egypte (Siwa)) tot in Burkina Faso. Ze behoren tot de Afroaziatische taalfamilie. De grootste Berbertaal is het Zuid-Marokkaanse Tasjelhiyt, dat door ongeveer 10 miljoen mensen gesproken wordt. De verschillen tussen de diverse Berbertalen zijn aanzienlijk. Het Noord-Marokkaanse Rifijns Berber verschilt evenveel van het Zuid-Marokkaanse Tasjelhiyt als het Frans van het Spaans.

Meest gesproken in Nederland
Het Rifijns Berber is in Nederland de meest gesproken Marokkaanse taal. Van de uit Marokko afkomstige Nederlanders is 80% Berbertalig. Van deze groep spreekt 70% Rifijns Berber. 

-----
Atlas linguistique des variétés berbères du Rif
Mena Lafkioui
Series: Berber Studies, Volume 16, 2007
291 p., 356 maps, 47 tables, index of maps and tables
Hardcover, size: 350 x 250 mm
€ 154.00
ISBN 978-3-89645-395-2
info@koeppe.de 
http://www.koeppe.de/indexe.htm

(18 september 2007/HP)