Onder redactie van J.D.A. den Tonkelaar en E.S.F. den Tonkelaar

Uitgeverij Kluwer, ISBN 978 90 13 03711 1, gebonden, 73 pp., € 35,00

Juridische voorstellingen zijn geen zeldzaamheden in de beeldende kunst. Vooral de Bijbelse rechters zoals Salomo en Pilatus, maar ook het goddelijke Laatste Oordeel zijn door de eeuwen heen geliefde onderwerpen voor kunstenaars geweest.

De reeks zeventiende-eeuwse prenten met de titel 'Thronus Iustitiae' laat dertien voorstellingen zien die alle betrekking hebben op de rechtspraak. De tekeningen voor de prenten zijn van de hand van de Utrechtse kunstenaar Joachim Uytewael (1566-1638) en de kopergravures van de Leidenaar Willem van Swanenburgh (1581/82-1612). De reeks werd in 1606 in Amsterdam uitgegeven door Christoffel van Sichem. In 1607 volgde een tweede editie.

De oorspronkelijke bedoeling van de prenten was voorbeelden voor rechters te zijn. Na vierhonderd jaar bleken ze nog steeds ruim voldoende inspiratie op te leveren voor een aantal rechters en oud-rechters van de Rechtbank Arnhem, waarbij zij de ruimte kregen om op te schrijven wat er bij het bekijken van de prent en het lezen van de bijbehorende versregels in hen opkwam. De enige eis die werd gesteld was dat het over het rechterschap ging.

De inleiding bij dit boek is van Emilie de Tonkelaar, student kunstgeschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zij zorgde ook voor een korte kunsthistorische beschrijving van iedere prent. Het is een mooi uitgegeven boekje geworden met goede reproducties van de prenten en vermakelijke, leerzame en soms verrassende beschouwingen. Zo is de conclusie van P.A.H. Lemaire in de Bijbelse Parkzaak van Susanna en Daniël: ‘Hoedt u voor vrome vrouwen, ouderlingen en incompetente opsporingsfunctionarissen.’

(10 juli 2007/SH)