John Dugard neemt afscheid
 John Dugard |
Mensenrechten
De Zuid-Afrikaan Dugard studeerde aan de universiteiten van Stellenbosch en Cambridge. En in 1980 behaalde hij zijn LL.D in Cambridge. Vervolgens werd hij Professor of Law aan de Universiteit van Witwatersrand en Johannesburg. Van 1975-1977 was hij Dean in Johannesburg. En van 1978 tot 1990 was hij directeur van het Centre for Applied Legal Studies, een onderzoekscentrum voor bevordering van de mensenrechten in Zuid-Afrika, aan de Universiteit van Witwatersrand. Dit instituut was het eerste in Zuid-Afrika gewijd aan de mensenrechten. 'We hielden ons bezig met publiekseducatie op het gebied van mensenrechten', vertelt Dugard. 'We deden dat door het organiseren van conferenties, lezingen en een tijdschrift dat wij uitgaven The South African Journal of Human Rights. Vanzelfsprekend was het moeilijk voor ons om tijdens de apartheid bij een dergelijk instituut te werken, maar we hebben het overleefd.'
Processen
Daarnaast heeft Dugard ook een aantal processen op het gebied van de mensenrechten gevoerd. 'Ik heb met success geprocedeerd tegen het overheidsplan om zwarte gemeenschappen te integreren in stammengebieden die het apartheidsregime in toekomstige thuislanden wilde onderbrengen.' Hij procedeerde ook tegen de overheidsplannen om zwarten te deporteren uit gebieden met een blanke woonbestemming. Verder verdedigde hij de leider van een militaire coup in het thuisland Bophutatswana met het argument dat Bophutatswana als land niet bevoegd was om te procederen op grond van de beschuldiging van verraad. Dugard: 'Ik maakte deel uit van een pool van pro-Deoadvocaten om zwarten te verdedigen die werden beschuldigd van onwettig verblijf in witte gebieden. Dit leidde uiteindelijk tot het einde van de pasjeswetten.' Tenslotte tekende hij beroep aan tegen de censuur op boeken van zwarte auteurs.
Apartheid
Na de beëindiging van de apartheid maakte Dugard deel uit van de technische adviescommissie voor de formulering van de nieuwe grondwet van Zuid-Afrika. 'De bestaande grondwet die apartheid en discriminatie legaliseerde, werd vanzelfsprekend verworpen', vertelt Dugard. 'Er zijn twee grondwetten gemaakt. Eerst een interim grondwet uit 1993 en een definitieve grondwet uit 1996. En bij de grondwet van 1996 was ik betrokken bij de technische commissie voor formulering van de bill of rights.'
Gasthoogleraar
Dugard was gasthoogleraar van Princeton, Duke, Berkeley en Pennsylvania in de Verenigde Staten, van New South Wales in Australie en Goodhart Visiting Professor in Legal Science (1995-1996) in Cambridge in het Verenigd Koninkrijk. En van 1995 tot 1997 was hij directeur van het Lauterpacht Research Center for International Law in Cambridge.
Internationaal Gerechtshof
Dugard is lid van het Institut de Droit International en de International Law Commission (ILC) van de Verenigde Naties. Ook is hij de UN Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967 en sinds 2000 werkt hij voor de ILC als speciale rapporteur op het gebied van diplomatieke bescherming. Hij was twee keer ad hoc rechter van het Internationaal Gerechtshof.
Graduate studies
In zijn afscheidscollege spreekt Dugard over de toekomst van het internationale recht op het gebied van mensenrechten. Verder spreekt hij over de UN Human Rights Council en het programma van de bezette Palestijnse gebieden. Tenslotte staat hij stil bij zijn acht jaar als hoogleraar in Leiden. Dugard benadrukt het belang van de graduate studies in Leiden.
De titel van zijn afscheidsrede op 20 april is The Future of International Law: a Human Rights Perspective (with some comments on the Leiden School of International Law).
(17 april 2007/SH)