Dr. J.H. Meijer is benoemd tot hoogleraar in de neurofysiologie

Dr. J.H. Meijer

Dr. J.H. Meijer is per 1 april 2007 bij de afdeling Moleculaire Celbiologie van het LUMC benoemd tot hoogleraar in de neurofysiologie, in het bijzonder de regelmechanismen van de biologische ritmen.

Vrije studierichting
Meijer (1959) koos in Leiden voor een vrije studierichting Neurofysiologie en neurofarmacologie. Deze studierichting stelde ze samen uit vakken op het gebied van de biologie, de natuurkunde en de geneeskunde die ze volgde in Leiden, Groot Brittanië (Pharmacology department, Nottingham University) en Canada (Psychology department, Dalhousie University, Halifax). In 1985 studeerde ze met lof af.

Van 1985 tot in 1989 werkte Meijer aan haar dissertatie, waarop ze - wederom met lof - promoveerde. Het onderzoek voerde ze uit in samenwerking met onder anderen onderzoekers uit Nottingham, Halifax en Groningen.

Onderwijs in de fysiologie
Van 1989 tot 1992 was Meijer KNAW-fellow. Daarna werd ze achtereenvolgens universitair docent en universitair hoofddocent bij de afdeling fysiologie van het LUMC. Zij kreeg diverse beurzen en haalde verschillende subsidies binnen.

Meijer heeft sinds 2001 negentien peer reviewed artikelen gepubliceerd. Voorts is zij verantwoordelijk voor al het fysiologisch onderwijs van de faculteit (geneeskunde, biomedische wetenschappen en bijscholing). Zelf geeft zij onderwijs in de neurofysiologie en neurowetenschappen.

Multidisciplinair onderzoek
In de neurowetenschappen wordt vanuit verschillende vakgebieden en in onderlinge samenhang onderzoek gedaan aan diverse probleemstellingen rond het centrale zenuwstelsel. Dit stelsel wordt genetisch aangestuurd maar is ook onderhevig aan prikkels uit de omgeving. Dit maakt de neurowetenschappen bij uitstek tot een interdisciplinair vakgebied waarin een relatie kan worden gelegd tussen processen die zich afspelen in individuele cellen, in neuronale netwerken, en in het gedrag. In het verlengde hiervan wordt ook onderzocht hoe gedragsstoornissen of ziektebeelden verklaard kunnen worden.

Juiste timing
De laatste jaren is duidelijk geworden dat de cellulaire processen in het zenuwstelsel zeer dynamisch zijn en dat een juiste timing van de fysiologische processen essentieel is voor een goed verloop van die processen: er is sprake van 24-uursritmen in neurotransmitter- en hormoonconcentraties, de activiteit van hersengebieden, in mentale processen, cognitief functioneren en slaapdruk. Ook bij andere functies is sprake van dag-nachtwisselingen, bijvoorbeeld de bloeddruk, genexpressie en de werking van medicijnen. Deze ritmen worden aangestuurd door de 'biologische klok', die gelegen is aan de basis van het centrale zenuwstelsel. De biologische klok ontvangt lichtinformatie via een nieuw geïdentificeerd pigment in de retina van het oog, het zogenoemde melanopsine. Daarnaast is de biologische klok is staat om de daglengte op te meten zodat er jaarritmen ontstaan. Jaarritmen zijn aanwezig in depressieve stoornissen, hart- en vaatziekten en episodische ziekten.

Wereldwijde faam
Meijer heeft zich gespecialiseerd op het relatief nieuwe terrein van de interne biologische klok. Zij heeft een wereldwijde faam opgebouwd op het gebied van 24-uurs ritmen, seizoensritmen en slaapstoornissen, en in de regelmechanismen in het centrale zenuwstelsel. Haar onderzoek is vrij uniek aangezien zij elektrofysiologische metingen met genexpressiemetingen of met gedragsmetingen combineert. Dit is complex onderzoek waarvoor uitgebreide technische kennis nodig is, alsmede een portie wetenschappelijke durf.

(17 april 2007/CH)