Wetenschap van volgende week

Donderdag 12 april studeert de tweede groep studentscholieren af bij het Pre-University College (PRE). Op 31 oktober 2005 gingen 51 scholieren uit 5 vwo bij het PRE van start. Drie zijn er in het eerste jaar afgevallen, zodat dit jaar 48 diploma's worden uitgereikt. Deze getalenteerde pre-studenten zijn afkomstig van twintig scholen uit Leiden en wijde omgeving. Komende maanden doen ze eindexamen.


Celine Wijsman verwachtte vooraf dat ze hard zwoegend en haar hersens pijnigend een enorme prestatie op hoog academisch niveau zou moeten leveren, maar 'gelukkig' was het een echt pre-university college: gewoon een extra uitdaging naast school met een academisch tintje.

Tim Schutte verwachtte  veel, namelijk dat hij samen met anderen op een heel ander niveau en een heel ander gebied dan op school colleges zou volgen. Het leukst vond hij de excursie naar Texel en de andere gezellige dingen met de groep, zoals naar de Eerste Kamer gaan.

Marieke Barnhoorn had van tevoren niet echt een beeld van het Pre- University College, maar op school werd het aangeprezen als 'iets leuks met veel uitdaging'. Toen ze begon had ze het idee dat het haar zou helpen om een keuze te maken voor een vervolgstudie, maar dat viel tegen. Doordat er zoveel onderwerpen van verschillende faculteiten aan bod kwamen, werd het juist moeilijker om te kiezen. Ze vond alles wel leuk en interessant.

Gevarieerd programma
De afgelopen anderhalf jaar hebben de studentscholieren een gevarieerd programma gevolgd, verdeeld over vijf blokken, waarbij ze met vrijwel alle faculteiten kennis hebben gemaakt. De academische vorming was wisselend theoretische en praktische. In het eerste blok bekeken de studentscholieren gezamenlijk wetenschappelijke kennis vanuit verschillende invalshoeken en in het tweede moesten ze zelf aan de slag. In blok drie, het laatste van het eerste jaar, werd de rol van wetenschappelijke kennis in de samenleving behandeld.
Celine Wijsman bestempelt een college literatuurwetenschap (blok 2) als een van de leukste ervaringen. Celine: 'Ik moest op video het sprookje van Hans en Grietje vertellen. Daarna werden de video's van de verschillende studenten vergeleken. Het viel op dat we er allemaal andere elementen in stopten om het verhaal herkenbaar te maken.'

Eigen onderzoeksplan
In het vierde blok zetten de studentscholieren in duo's een eigen onderzoeksplan op en voerden dat uit. In sommige gevallen heeft dat geleid tot opvallende, zelfs publiceerbare, ontdekkingen, waarvan de begeleidende docenten erg onder de indruk waren. Marieke Barnhoorn en Sofie Terwel deden bij het LUMC onderzoek naar de HLA-mismatching tussen moeder en kind en de invloed hiervan op een zwangerschap. HLA zijn antigenen op witte bloedcellen die onder andere belangrijk zijn om te bepalen of een donororgaan zonder complicaties ontvangen kan worden. Marieke: 'Ons resultaat mochten we presenteren aan een groepje onderzoekers en artsen van het LUMC. Dat was echt kicken.'

Katrien Meijdam en Bastiaan von Meijenfeldt deden onderzoek bij Scheikunde. Ze synthetiseerden zelfstandig een stof en leverden daarmee een bijdrage aan het promotieonderzoek van een van de leden van de onderzoeksgroep. 'Het zijn getalenteerde jongeren die in korte tijd in staat zijn om in onze onderzoeksgroep gewoon mee te draaien', was de enthousiaste reactie van hun begeleiders Mark Overhand en Dima Filippov. 

Interview
In het vijfde en laatste blok kregen de pre-studenten de opdracht om, opnieuw in een duo, een wetenschapper te interviewen. In totaal interviewden de ze 23 onderzoekers, van aanstormend tot gesetteld talent. Twee wetenschappers werden door trio's ondervraagd. De interviews werden uitgebreid voorbereid in colleges van Peter Burger, docent bij de praktijkstudie Journalistiek en Nieuwe Media van de Faculteit der Letteren. 'We begonnen met het schrijven van een achtergrondartikel aan de hand van toegestuurde stukken, zodat we wisten wie we straks voor ons zouden krijgen', vertelt Marieke Barnhoorn, die samen met Tijmen de Kok politicoloog Ruud Koole interviewde. 'Tijdens de colleges door leerden we een artikel schrijven in populair taalgebruik.' Marieke zal bij een volgend interview voortaan in ieder geval aantekeningen maken, want Tijmen en zij waren de opname die ze gemaakt hadden, kwijtgeraakt.

Veel lezen en googlen
Tim Schutte interviewde samen met Colin van Weelden bètadidacticus Jan van Driel: 'De voorbereiding bestond vooral uit veel lezen en googlen.' Volgens Celine Wijsman ging het interviewen vanzelf: 'Interviewen komt eigenlijk van twee kanten. Als je goede vragen stelt, krijg je goede antwoorden die op hun beurt weer betere vragen oproepen.' Celine en Marchien Beugelsdijk hadden een geanimeerd gesprek met orthopedagoog Ina van Berckelaer-Onnes.

Lezenswaardig
De interviews zijn stuk voor stuk zeer lezenswaardige verhalen geworden, die op de wetenschapspagina van een krant niet zouden misstaan. De studentscholieren onderzochten hoe ver wetenschappers in de toekomst durven kijken. Ze vroegen de Leidse onderzoekers naar hun plannen, wensen en verwachtingen. Het resultaat is de bundel Wetenschap van volgende week - Leidse onderzoekers over hun ontdekkingen, met 23 openhartige interviews over eurekamomenten, doorbraken - en subsidies. Deze bundel is het vervolg op Gebraden duiven vliegen niet - Leidse wetenschappers over hun succes (en hun falen) dat vorig jaar verscheen bij het afstuderen van de eerste groep studentscholieren.

Wetenschap van volgende week verschijnt volgende week op donderdag 12 april tijdens de diploma-uitreiking.

(3 april 2007/SH)