Leidse archeologen vinden weer Egyptisch graf
 Dr. Maarten Raven bij een reliëf op het graf van Ptahemwia |
De vondst is gedaan tijdens onderzoek ten oosten van het graf van hogepriester Meryneith uit dezelfde periode, dat in 2001 door het Leidse team werd ontdekt.
Het onderzoek in 2001
Het nieuw gevonden graf vormt een belangrijke aanvulling op de informatie over de zogenaamde Amarna-periode (genoemd naar Achnatons hoofdstad in midden-Egypte).
Leeggeroofd
Het graf heeft de vorm van een vrijstaande tempel met een poortgebouw, een binnenplaats met zuilgalerijen en een schacht naar de ondergrondse grafkamers, en drie naast elkaar gelegen kapellen. Het rechthoekige complex (10,5 bij
Opgravingswerkzaamheden bij graf Ptahemwia
Schenker des konings
De kleistenen muren van de bovenbouw staan nog twee meter overeind. Een deel van de bekleding met kalkstenen reliëfpanelen is bewaard. Hierop zijn afbeeldingen te zien van de grafeigenaar Ptahemwia, zijn vrouw Maia, priesters, ambtenaren, dienaren en muzikanten en scènes uit het dagelijks leven. Volgens de inscripties in het graf vervulde Ptahemwia de hoge hoffunctie van 'Schenker des konings, rein van handen'. In die hoedanigheid moet hij verantwoordelijk zijn geweest voor de verzorging van de farao met voedsel en drank.
|
|
 |
|
De reliëfs in het graf van Ptahemwia vertonen zeer levendige voorstellingen | |
Levendige voorstellingen
De levendige voorstellingen van dagelijks leven en landschap zijn kenmerkend voor de kunst uit de tijd van koning Achnaton. Die maakte een eind aan de verering van talloze Egyptische goden en aanbad nog slechts de zonnegod Aton. De naturalistische en experimentele kunststijl van deze periode is bedoeld als een eerbetoon aan de zon, als schepper van alle leven. Na de dood van Achnaton werden zowel de oude godsdienst als de meer formele kunst weer hersteld.
De god Ptah zit in zijn bark
Het graf van Ptahemwia is het twaalfde dat tot nu toe door de Leidse expeditie in Sakkara is aangetroffen. Opvallend is dat een deel van het graf onvoltooid is gebleven. Of Ptahemwia voortijdig overleed of uit de gratie raakte, is tot dusver onbekend. Misschien dat Ptahemwia bij Achnaton uit de gratie is geraakt, omdat hij zijn naam niet heeft willen veranderen. Ptahemwia betekent 'de god Ptah zit in zijn bark'. Achnaton wilde alleen de zonnegod Aton erkennen en deed de rest van de Egyptische goden in de ban. Ptah was de stadsgod van de Egyptische hoofdstad Memphis, en was dus een 'deus non gratus'. Er zijn voorbeelden bekend van hoge dienaren van Achnaton die de naam van een andere god dan Aton in hun naam hadden en hun naam om die reden veranderd hebben. Er zijn geen aanwijzingen dat Ptahemwia dat heeft gedaan en mogelijk heeft dat een negatief effect gehad op zijn carrière. Sakkara is een begraafplaats van de oude Egyptische hoofdstad Memphis. Volgens de Egyptische traditie werd deze stad rond 3000 v.Chr. gesticht door koning Menes, de eerste farao van een verenigd Egypte.
 Maarten Raven en een Leidse archeologiestudent in het graf van Ptahemwia |
Digging diary
Op de website van het opgravingsproject, Saqqara online , wordt een digging diary bijgehouden. (Klik op 'What's new', scroll naar 'January 2007' en klik op 'digging diaries')
Vrijdag 16 februari
Vrijdag noteerden de archeologen: 'Yesterday we paid off our workmen: the work is done and we need two more weeks to study and record the finds.' De fotograaf verlaat de opgraving op dinsdag 20 februari en er wordt hard gewerkt om nog zoveel mogelijk te kunnen laten fotograferen. Ondertussen is 'our artist' Dorothea bijna klaar met het tekenen van de grote reliefs, 'thanks to the good weather we are enjoying'. 'We already look forward to excavate the tomb shaft in 2008, although we already can see it has been entered in the 19th century.'
Samenwerking
De opgraving in Sakkara staat onder leiding van dr. René van Walsem, universitair docent van de opleiding Egyptologie van de Leidse universiteit, en dr. Maarten Raven, conservator van de Egyptische collectie van het museum.
Het onderzoek in Sakkara is in 1975 gestart op initiatief van het Rijksmuseum voor Oudheden. Het museum wilde meer weten over de historische context van de eigen Egyptische collectie. Vanaf het begin werkte het museum daarin samen met Londense Egypt Exploration Society (EES). Egyptoloog dr. René van Walsem deed in 1975 als student al mee met de opgravingen in Sakkara, evenals dr. Maarten Raven. In 1998 stapte de EES uit het project en sindsdien is de Universiteit Leiden officieel partner in het project.
Links
(20 februari 2007/DH)