'We don't talk to evil'

De media deden wel uitgebreid verslag van de Noord-Koreaanse kernproef van najaar 2006, maar een degelijke analyse van de motieven ontbrak daarbij. De opleiding Koreaanse taal en cultuur organiseert daarom op 9 februari een panelgesprek met de deskundigen Ko Colijn, Hans van der Lugt en Koen De

Duizenden Noordkoreaanse kinderen vormen de nationale vlag tijdens een massaspektakel. © Another Dimension of an Idea

Ceuster waarin het 'probleem Noord-Korea' wel in al zijn complexiteit aan bod komt.

Probleem? Analyse!
Initiatiefnemer Koen De Ceuster, universitair docent bij de opleiding Koreaanse taal en cultuur, legt uit waarom hij dit gesprek op touw zette. 'Ik blijf me verbazen over hoe de media en de politiek omgaan met Noord-Korea. Het lijkt alsof degelijke informatie over dit land overbodig is. Op 9 oktober 2006 hield Noord-Korea een kernproef. De internationale pers en de politiek stelden onmiddellijk de terechte vraag: hoe lossen we dit probleem op? Maar ze vergaten dat je eerst een goede analyse moet maken van waarom die kernproef gehouden is voor je over een oplossing kunt gaan denken. Die analyse willen we in dat panelgesprek gaan maken.'

Kernproef Het Noord-Koreaanse staatspersbureau KCNA berichtte op 9 oktober 2006 dat Noord-Korea die dag een kernproef had uitgevoerd. Volgens het bericht was bij deze ondergrondse kernproef geen radioactiviteit vrijgekomen. 'De nucleaire test is uitgevoerd met 100 procent van onze wijsheid en technologie', KCNA. 'De kernproef is een historische gebeurtenis die ons leger en ons volk geluk heeft gebracht. De kernproef zal ertoe bijdragen om vrede en stabiliteit op het Koreaanse schiereiland en in de omliggende regio te handhaven.' (bron: Wikipedia)

Pyongyang, optreden in het Mangyongdae Schoolchilderen' Palace. © Marina van den Bergen

'We don't talk to evil'
Niet alleen de media verdiepen zich onvoldoende in de motieven die Noord-Korea tot de kernproef aanzetten, ook de politiek doet dat te weinig. De Ceuster wijt het aan de tijdgeest. De Ceuster: 'De politiek wordt sterk gevoed door clichématige beelden. Men beschouwt Noord-Korea als het 'fundamenteel andere'. Sinds het einde van de Koude Oorlog, na de val van de Muur, heeft men geen geduld meer voor anders-zijn. Er is in de wereld nog slechts één ideologie: het kapitalisme/liberalisme. De uitspraak van de Amerikaanse vice-president Dick Cheney: 'We don't talk to evil', vat het probleem goed samen. Een buitenlands beleid gestoeld op het concept 'het kwaad' sluit diplomatie eigenlijk uit. Maar praten met je tegenstander is de essentie van diplomatie! Praten wil toch niet zeggen dat je het ook eens moet zijn met de doelstellingen van de ander. Diplomatie is toch de kunst om door onderhandelingen meningsverschillen te overbruggen en tot een werkbaar vergelijk te komen.'

Amerika bepaalt het beeld
De Ceuster benadrukt dat hij niet de zaak van Noord-Korea bepleit. Wel pleit hij ervoor te erkennen dat er meerdere perspectieven en belangen spelen. De blik vanuit Washington is een heel andere kijk op de realiteit dan die vanuit Korea, of Brussel, of Teheran. De analyses in de internationale pers worden sterk gestuurd door berichten van de internationale persagentschappen (Reuters, Associated Press), die op hun beurt weer heel vaak gevoed worden door verklaringen van Amerikaanse diplomaten. In 2003 is een zes-partijen-overleg gestart tussen Rusland, China, Japan, de VS, Zuid- en Noord-Korea. De Ceuster: 'Het is heel opvallend dat de internationale media nieuws hierover slechts oppakken als het gelanceerd wordt door een Amerikaanse vertegenwoordiger. Pas in tweede of derde instantie zul je andere stemmen horen.'

Arbeider, boer en intellectueel: hamer, sikkel en penseel zijn de symbolen van de Koreaanse Arbeiderspartij. © Marina van den Bergen

Kwangbok straat, 25.000 appartementen ondergebracht in 260 flats. © Marina van den Bergen

Permanente staat van mobilisatie
Wat waren de overwegingen die Noord-Korea tot zijn kernproef kan hebben aangezet? Noord-Korea voelt zich ernstig bedreigd door de VS, weet De Ceuster. Dat gevoel is niet van vandaag of gisteren, maar gaat terug tot de Koreaanse Oorlog van 1950-1953. Die oorlog is nooit officieel beëindigd met een vredesakkoord. Noord-Korea beschouwt zichzelf nog altijd als een land in oorlog en verkeert in een permanente staat van mobilisatie. Eén miljoen van de 23 miljoen Noord-Koreanen is in het leger. Bovendien leeft de herinnering aan de herhaalde bommentapijten waarmee de Amerikaanse luchtmacht onder VN-vlag, de Noord-Koreanen op de knieen wilde krijgen.'

Zonneschijnpolitiek
Zolang de Koude Oorlog voortduurde, bleef de situatie op het schiereiland relatief stabiel. Met de val van de Muur kwam daar echter verandering in. Zuid-Korea, waar ondertussen een democratisch bewind was, ontwikkelde zich tot een economisch 'wonder'. Noord-Korea echter bleef verweesd achter, in de steek gelaten door zijn bondgenoten en economisch aan de grond. Toch reikte de Zuid-Koreaanse president Kim Dae Jung in 1998 Pyongyang de hand. Zijn 'zonneschijnpolitiek', waarvoor hij in 2000 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, opteerde voor toenadering en engagement met het Noorden in plaats van confrontatie.

As van het kwaad
Dat Zuid-Koreaanse beleid van engagement staat haaks op de houding van Washington, vertelt De Ceuster. 'Noord-Korea wordt door de regering-Bush gezien als een van de landen van de 'as van het kwaad'. De huidige Amerikaanse politiek is gericht op het isoleren van Noord-Korea met als ultieme doel de implosie van het regime. Dat Washington er ook niet voor terugschrikt de daad bij het woord te voegen, denk maar aan Afghanistan en Irak, maakt de Amerikaanse dreiging voor Pyongyang erg reëel.'

Bronzen beeld van Kim Il Sung, partijleider van Noord-Korea van 1948 tot 1994. © Marina van den Bergen

De nucleaire crisis
De huidige crisis heeft een sterk déjà-vu-gehalte. Een eerste nucleaire crisis werd bezworen door de Akkoorden van Genève (1994). Die akkoorden waren altijd al een doorn in het oog van de Republikeinse Partij. Toen Bush het Witte Huis betrok werd het schuchtere beleid van toenadering van de regering-Clinton onmiddellijk stopgezet. Pas in oktober 2002 was de regering-Bush bereid tot een formeel gesprek met Noord-Korea. Van een gesprek was echter geen sprake. De VS gezant schoffeerde de Noord-Koreanen door hen in Pyongyang duidelijk te maken dat er slechts sprake kon zijn van een gesprek als er eerst klaarheid kwam over het geheime Noord-Koreaanse uraniumverrijkingsprogramma. Dit was het begin van het afbrokkelen van de akkoorden van 1994. Beide partijen beschuldigden elkaar van het schenden van die akkoorden. Pyongyang ging over tot het heropstarten van zijn kerninstallaties, produceerde plutonium, testte langeafstandsraketten en deed uiteindelijk zijn kernproef.

Gevaarlijke houding
Bij iedere escalatie gaf Noord-Korea steeds aan dat het niet tot die escalatie hoefde te komen: men was bereid tot praten. Maar ieder Noord-Koreaans verzoek tot een gesprek werd steevast afgewimpeld. De Ceuster: 'Noord-Korea laat zich niet afdreigen. Het staat op zijn nationale soevereiniteit. Iedere inbreuk hierop wordt scherp veroordeeld. Dat is een aspect dat de pers nooit haalt. Want als het over Noord-Korea gaat, dan vertrekt men vanuit het principe dat Noord-Korea altijd ongelijk heeft. Er wordt niet gekeken naar wat Noord-Korea in zijn handelen stuurt. Dat is in de internationale politiek een zeer gevaarlijke houding.'

Panelgesprek Het panelgesprek vindt plaats op Vrijdag 9 februari 2007, 15.00-17.00 Lipsius (Cleveringaplaats 1), zaal  003, Toegang gratis Prof.dr. Boudewijn Walraven treedt op als gespreksleider. Deelnemers zijn Ko Colijn, specialist internationale veiligheidsvraagstukken, Hans van der Lugt, correspondent voor de NRC voor o.a. Noord- en Zuid-Korea, en Koen De Ceuster, Noord-Korea-kenner. Het panel belicht de compacte gelaagdheid van 'het probleem Noord-Korea' door in te gaan op de diverse nationale, regionale en internationale belangen en perspectieven die spelen.

 

 

 

 

 

 

 

Link
Wikipedia over Noord-Korea

Illustraties © Marina van den Bergen overgenomen van de site:
http://www.archined.nl/oem/reportages/noord-korea/noord-korea1.html

(30 januari 2007/DH)