Nederlands Instituut in Ankara

Donderdag 21 december opent onderwijsminister Maria van der Hoeven in Turkije het Nederlands Instituut voor Hoger Onderwijs in Ankara (NİHA). De beheerder en penvoerder van dit nieuwe instituut is de Universiteit Leiden. De opdracht van het NİHA is een bijdrage te leveren aan de internationalisering van het hoger onderwijs in Nederland door op te treden als effectieve wegbereider en intermediair.

Centraal
'Als vestigingsplaats voor het instituut is gekozen voor de hoofdstad Ankara', aldus Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen, 'omdat de hoofdstad twee voordelen heeft boven bijvoorbeeld Istanbul, de culturele hoofdstad: de ligging van Ankara is centraal en je zit dichtbij de regering.' Turkije is een centraal georganiseerd land. Voor stempels en formulieren moet je altijd in de hoofdstad zijn. Zürcher: 'Het is in Turkije vaak niet mogelijk om dingen direct op de werkvloer te regelen.' De keuze voor Ankara is er ook een die de Turkse overheid gunstig stemt en door de centrale ligging is het hele land makkelijker door het NİHA te bedienen.

Prof.dr. Erik-Jan Zürcher
Prof.dr. Erik-Jan Zürcher: 'Het is in Turkije vaak niet mogelijk om dingen direct op de werkvloer te regelen.'
Juridische basis
Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden heeft in oktober de Stichting Hoger Onderwijs Nederland-Turkije opgericht om het NİHA de noodzakelijke juridische basis te verschaffen. Per 1 november is drs. Jak den Exter, alumnus van Leiden, benoemd tot directeur. Naast Den Exter zijn er een onderdirecteur en een marketeer met een Turks-Nederlands achtergrond,  die als werver voor het Nederlandse hoger onderwijs gaat werken, een projectmedewerker, een tweekoppig secretariaat en een conciërge-echtpaar.

Schakelpunt
Leiden is penvoerder van het instituut vanwege de opleiding Turks die hier gevestigd is. Zürcher: 'Het is erg aantrekkelijk om het schakelpunt te zijn waarlangs alle contacten tussen het Nederlandse en Turkse hoger onderwijs lopen. Bij het zusterinstituut in Marokko, het NIMAR, is Leiden eerder dit jaar niet de penvoerder geworden, dat wordt vanuit Nijmegen geleid.' Leiden loopt niet voorop in de contacten met Turkije zelf. Universiteiten als die van Maastricht, Tilburg en Groningen hebben Turkije wel al tot speerpuntland voor internationalisering gemaakt. En Delft is bezig met een programma om Turkse studenten techniek naar Nederland te halen.

 
Het pand van het NİHA, gelegen aan de Koza sokak 111 in Gaziosmanpaşa, aan de oostelijke rand van de stad, voor en na de verbouwing.

Gunstig
De omstandigheden waaronder het NİHA van start gaat, zijn gunstig. Turkije heeft een enthousiaste, jonge bevolking, een aantal goede Engelstalige hogere opleidingen en het integratieproces van Turkije in de Europese instituties is in volle gang. Bovendien hebben de vele Nederlanders van Turkse afkomst en het groeiende toerisme nieuwe hoofdstukken toegevoegd aan de lange geschiedenis van handels- en uitwisselingsbetrekkingen. Zürcher verwacht dat door de internationalisering en het naar Nederland halen van goede Turkse studenten, ook de positie van Turkse Nederlanders in het Hoger onderwijs verbetert.

Netwerk
Het NİHA gaat zich de komende tijd richten op het opbouwen van een netwerk van contacten en contracten tussen instellingen voor Hoger Onderwijs in Nederland en Turkije en de promotie van het Nederlandse Hoger Onderwijs in het algemeen. Verder verzorgt het instituut voorlichting aan en werving en selectie van Turkse studenten voor het Nederlandse onderwijs. Het NİHA biedt medewerkers van samenwerkingsprojecten een werkplek en onderdak aan studenten, docenten, onderzoekers en stagiaires.

Hobbels
Een instituut als het NİHA van andere Europese landen als Duitsland of Frankrijk bestaat (nog) niet in Turkije. 'Wat dat betreft loopt Nederland hiermee voorop', vertelt Zürcher. 'Voor het ministerie is de idee van de versterking van de kenniseconomie met hulp van het NİHA  erg belangrijk.' Daarvoor zijn er echter ook nog wel wat hobbels te nemen. Zürcher: 'Nederland heeft van alle Westerse landen in Turkije de slechtste reputatie met betrekking tot de kosten van de verblijfsvergunning en de tijd die het kost om er een te krijgen. De universiteiten trekken daar al jaren over aan de bel. Een verblijfsvergunning is in Nederland vijf keer zo duur als in Duitsland.'

(19 december 2006/SH)