Boeken

Piet van Sterkenburg

Lullepot – De kunst van het kletsen
Uitgeverij Scriptum
ISBN 90 5594 481 5 (978 90 5594 481 1), € 22,50

Lullepot is een merkwaardig boek. Het is een mengeling van genres en ideeën. Het begint met een inleidend hoofdstuk over het feest van Leidens Ontzet: een korte geschiedenis van het beleg en ontzet, een kennismaking met de hoofdpersonen uit de zestiende eeuw en een exposé van de festiviteiten zoals die heden ten dage gevierd worden. Van Sterkenburg is dertien jaar voorzitter geweest van de 3 October Vereeniging. In die functie heeft hij talloze toespraken, speeches, praatjes, redes enzovoort gehouden. De kunst van het redevoeren die hij bij de Vereeniging steeds weer in praktijk bracht, waren de aanleiding voor dit speelse boek over het spreken, of zoals hij het zelf relativeert: het kletsen.

Het inleidende hoofdstuk wordt gevolgd door twee waarin Van Sterkenburg zijn vader en zijn leraar Nederlands aan de lezer voorstelt. Deze memoires hebben een zeer persoonlijke toon. De twee belangrijkste figuren uit zijn jeugd heeft hij liefdevol en vol ironie beschreven.

Het vierde hoofdstuk biedt een overzicht van stijlmiddelen die de redenaar ten dienste staan. Hierin loochent Van Sterkenburg zijn professie als lexicoloog/lexicograaf niet, want hij heeft het de vorm van een lexicon gegeven. Als man van het woord, legt hij sterke nadruk op de kracht van het woord. Maar het vijfde hoofdstukje wijdt hij aan een andere taal die sprekers hanteren tijdens het redevoeren: de lichaamstaal.

In het zesde en laatste hoofdstuk biedt Van Sterkenburg een ‘database’ van 150 anekdotes, legendes, vertellingen en broodjes aap, waaruit de lezer als redevoerder kan putten om zijn toespraken te larderen. Het zijn alle verhalen die hijzelf met succes heeft toegepast. Hij heeft ze voor het gemak voorzien van ‘tags’ voor genre, motto en situatie om ze in toe te passen.

Lullepot leest als een redevoering: het heeft een vlotte stijl, is afwisselend, humoristisch, ontroerend en zet je zo nu en dan aan het denken. Of de schrijver ermee bereikt wat hij beoogt – het vergroten van het spreektalent van zijn lezers – valt te betwijfelen, maar het boek is in ieder geval zeer onderhoudend en biedt een vermakelijke voorraad aan smeuïge verhalen.

(19 december 2006/SH)