XTC en cannabis tasten reactievermogen aan

Xtc-pillen zijn er in allerlei soorten en maten.

Voor veel recreatieve drugsgebruikers is het de normaalste zaak van de wereld: een paar jointjes of XTC-pillen per week. Dat is niet zo onschadelijk als sommigen denken, zo blijkt uit onderzoek van cognitief psychologe dr. Lorenza Colzato. Regelmatig en langdurig gebruik van XTC en cannabis heeft nadelige effecten op het reactievermogen. Niet alleen op het moment dat gebruikers stoned zijn, maar ook op het moment dat zij nuchter zijn. Onschadelijk?
Colzato's onderzoek geldt als reactie op het promotieonderzoek van de Utrechtse neuropsycholoog Gerry Jager, waaruit bleek dat het eenmalige gebruik van één tot zes XTC-pillen geen negatief effect heeft op cognitieve functies zoals geheugen en aandacht. Jagers onderzoek kreeg landelijke media-aandacht. Volgens Colzato zou hierdoor ten onrechte het beeld kunnen ontstaan dat XTC onschadelijk is. 'Een gevaarlijke misvatting', vindt de psychologe. 'Ook het gebruik van cannabis is wellicht niet zo onschuldig als het lijkt', voegt zij daar aan toe.

Lorenza Colzato: 'Het beeld dat xtc en cannabis onschadelijk zijn, is niet terecht.'

Trager
Colzato verrichtte haar onderzoek samen met een groep van acht bachelorscriptie-studenten. Zij vergeleken drie groepen mensen in de leeftijdsklasse van 18 tot 30 jaar: XTC-gebruikers die al minimaal vijf jaar 1 tot 3 pillen per week slikten, cannabisgebruikers die al minimaal vijf jaar 4 tot 12 joints per week rookten, en mensen die nooit drugs hadden gebruikt. De groepen waren vergelijkbaar wat betreft intelligentie, leeftijd en sekseverdeling. Alle proefpersonen werden in nuchtere staat getest op hun reactievermogen. Proefpersonen kregen afbeeldingen te zien op een computerscherm, waar zij zo snel mogelijk op moesten reageren. XTC- en cannabisgebruikers bleken in vergelijking met de niet-gebruikers twee keer zoveel tijd nodig te hebben voor het reageren op veranderingen in de getoonde afbeeldingen. 'Langdurig en regelmatig gebruik van XTC of cannabis gaat dus ten koste van de cognitieve flexibiliteit', concludeert Colzato. 'Mensen worden langzamer in het herkennen van veranderingen in de omgeving, wat bijvoorbeeld tot gevaren kan leiden in het verkeer. Ook op het moment dat de directe effecten van de drugs al zijn uitgewerkt.'

Cannabisplant.

Onwetendheid
Dat laatste kwam voor veel onderzoeksdeelnemers als een verrassing, zo vertelt scriptiestudent Pieter van Leeuwen. 'Regelmatige gebruikers zijn zich er weliswaar van bewust dat ze over een trager reactievermogen beschikken kort nadat zij een XTC-pil hebben geslikt of een joint hebben gerookt, maar realiseren zich niet dat dit nadelige effect langer kan voortduren.' Scriptiestudente Claudia Nanninga valt hem bij: 'We constateerden veel onwetendheid bij proefpersonen.' Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of de cognitieve schade blijvend is, of dat herstel optreedt na beëindiging van het gebruik. Colzato presenteert de resultaten van haar onderzoek op een congres van de Cognitive Neuroscience Society, dat van 5 tot 8 mei 2007 plaatsvindt in New York.

(12 december 2006 - Tristan Lavender, Leiden Institute for Psychological Research)