Prof.dr. A.G.M. (Ton) Koopman

Titel: Authenticiteit in de muziek
Vrijdag 15 december, 16.15 uur
Lokhorstkerk, Pieterskerkhof 1

Prof.dr. A.G.M. (Ton) Koopman  (1944) is per 1 mei 2004 bij de Faculteit der Kunsten benoemd tot hoogleraar in de historische geïnformeerde uitvoeringspraktijk van de oude muziek.

Studie
Ton Koopman (Zwolle, 1944) studeerde na het gymnasium orgel, klavecimbel en muziekwetenschap in Amsterdam. Vanwege zijn opmerkelijke speelvaardigheid op orgel en klavecimbel ontving hij tweemaal de Prix d'Excellence. Al voor de afronding van zijn opleiding legde hij de basis voor een loopbaan als dirigent, in het bijzonder voor het zeventiende en achttiende-eeuws ensemblerepertoire.

Eigen ensemble
In 1969 richtte Koopman een eigen ensemble op Musica Antiqua Amsterdam, dat werd opgevolgd door het Amsterdam Baroque Orchestra, waaraan later het Amsterdam Baroque Choir werd toegevoegd. Inmiddels zijn beide ensembles verenigd in het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir (ABO&C).

Eigen platenlabel
Koopman werkte voor verschillende platenlabels. In 2003 richtte hij een eigen label op: Antoine Marchand. Bij dit label heeft hij inmiddels alle cantates van Johann Sebastian Bach uitgebracht, op 22 cd-boxen. Verder heeft hij een registratie van Bachs Markus Passion uitgebracht in een eigen reconstructie, en een registratie op cd en dvd van Bachs Matthäus Passion. De discografie van Ton Koopman omvat meer dan 250 grammofoonplaten, cd's en dvd's.

Eredoctoraat
Gedurende zijn vijftigjarige loopbaan als musicus is Koopman te gast geweest in nagenoeg alle belangrijke concertzalen en muziekfestivals ter wereld. Ook treedt hij regelmatig op als gastdirigent voor internationaal vermaarde symfonieorkesten. In het Bachherdenkingsjaar 2000 werd hem het eredoctoraat van de Universiteit Utrecht verleend vanwege zijn uitnemende bijdragen aan het onderzoek naar en de vertolking van het oeuvre van Johann Sebastian Bach, in het bijzonder de Passionen en cantates.

Mammoetproject
In 2003 werd Koopman benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Van 1994 tot 2004 was hij doende met zijn 'mammoetproject': het uitvoeren en opnemen van alle overgeleverde cantates van Johann Sebastian Bach. Van cantates die slechts ten dele zijn overgeleverd, reconstrueerde hij de ontbrekende partijen. Voor dit bijzondere Bachproject werden hem verschillende prijzen toegekend: de Deutsche Schallplattenpreis, Echo Klassik 1997 en de Hector Berliozprijs. Tevens werd dit Bachcantateproject genomineerd voor de Grammy Award (Verenigde Staten) en de Grammophone Award (Groot-Brittannië).

Prijzen
In 2004 kreeg Koopman maar liefst drie prijzen: de Zilveren Fonograaf van de Nederlandse platenindustrie, de VSCD Klassieke Muziekprijs (eerste uitreiking van deze prijs) en de zilveren jaarpenning van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschap, voor zijn grote bijdrage aan de muziekwetenschap. In juni 2006 werd aan hem de prestigieuze Bach Medaille van de stad Leipzig uitgereikt, de plaats waar Johann Sebastian Bach van 1723 tot aan zijn dood in 1750 woonde, leefde en werkte.

Onderzoek
Koopman geeft colleges, begeleidt promovendi en doet onderzoek naar het muziekbezit van de Universiteitsbibliotheek en de Bibliotheca Thysiana. Hij is ook als hoofdvakdocent voor klavecimbel verbonden aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Voorts is hij Honorary Member van de Royal Academy of Music in Londen.

Buxtehude
In 2005 begon Koopman aan zijn volgende grote project: het uitvoeren en opnemen van het gehele overgeleverde oeuvre - orgel- en klavecimbelwerken, cantates en kamermuziek - van Dieterich Buxtehude, de grote inspirator en instigator van de jonge Johann Sebastian Bach. Als President van het Internationale Buxtehude Gesellschaft zal Koopman vele symposia, tentoonstellingen en concerten organiseren. De serie met het complete werk van Buxtehude zal ongeveer 30 cd's omvatten en wordt naar verwachting in 2009 voltooid.

(12 december 2006/SH)