Aderverkalking: de schade beperken

Lihui Hu: 'Liefst zou ik als internist in een ziekenhuis werken en daarnaast de helft van mijn tijd fundamenteel onderzoek doen.'

Mozaïekwinnares Lihui Hu gaat in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) bij de afdeling Algemene Interne Geneeskunde en Endocrinologie en Metabole Ziekten onderzoek doen naar het ontstaan van aderverkalking. Deze zogeheten Atherosclerose komt vaak voor bij mensen met overgewicht en kan leiden tot hart- en vaatziekten. Lihui Hu wil uitzoeken of er een relatie is tussen aderverkalking en chronische ontstekingen in het lichaam.

Ruim 55 procent van de Nederlandse mannen en 50 procent van de Nederlandse vrouwen heeft overgewicht. Meer dan 10 procent van deze mensen heeft ernstig overgewicht. Een zeer groot deel daarvan lijdt aan het metabool syndroom. Kenmerkend daarvoor zijn: veel vet in de buikholte, een hoge bloeddruk, suikerziekte (diabetes mellitus type 2, ofwel ouderdomsdiabetes), veel vetachtige stoffen in het bloed en een verlaagd HDL cholesterolgehalte (te weinig goed cholesterol). Mensen met het metabool syndroom hebben een verhoogd risico op aderverkalking en hart- en vaatziekten. Aderverkalking is het dichtslibben van slagaderen. Dit gebeurt onder meer doordat vetten zich ophopen in de wand van bloedvaten. De bloeddoorstroming wordt minder en daardoor komt er onvoldoende bloed bij de weefsels en organen. De gevolgen kunnen desastreus zijn. Mensen kunnen een beroerte krijgen, een hartinfarct of andere hart- en vaatziekten.

Afremmen van aderverkalking
'Het beste zou zijn als we niet te dik werden', zegt Lihui Hu. 'Maar helaas lukt het tot nu toe nauwelijks om mensen gezonder te laten leven. Volwassenen maar ook kinderen eten te veel en bewegen te weinig. Op dit moment heeft zelfs één op de zeven kinderen al overgewicht en dat is zorgwekkend. De kans dat ze op latere leeftijd nog dikker worden en ernstige problemen met hun gezondheid krijgen, is zeer groot. Als het mensen zelf niet lukt om gezonder te leven, dan kunnen we in ieder geval proberen de schade te beperken. Ik wil daarom graag onderzoek doen naar een behandeling die bij mensen met overgewicht de aderverkalking afremt en dus de kans op hart- en vaatziekten verkleint.' Het is aan de Mozaïeksubsidie te danken dat ze haar onderzoek binnenkort kan gaan starten.

Dwarsdoorsnede gezond bloedvat en dwarsdoorsnede ziek bloedvat

Ontstekingen
Het is bekend dat bij mensen met een metabool syndroom continu ontstekingsactiviteit is. Studies wijzen erop dat deze uit de lever komt. Lihui Hu wil uitzoeken wat de relatie is tussen de ontstekingen en aderverkalking. 'Ik hoop de sleutel daarvoor te vinden in de genen die betrokken zijn bij aderverkalking en leverontstekingen.' Voor haar onderzoek zal de Leidse geneeskundige proeven doen bij muizen, om precies te zijn bij APOE3-Leiden-LIKK muizen. Dat is een kruising die Lihui Hu zelf zal gaan maken van muizen met aderverkalking en muizen met een ontsteking in de lever. 'Met twee verschillende medicijnen wil ik proberen de ontstekingen te remmen. Vervolgens wil ik kijken of hierdoor ook de aderverkalking minder wordt.'

Dát er een causaal verband bestaat tussen de ontstekingen en aderverkalking, is nog maar de vraag. Mogelijk levert het onderzoek niets op. Zal dat geen teleurstelling zijn voor Lihui Hu? 'Ach nee', relativeert ze. 'Want ook bij een negatieve uitkomst zijn we weer een stap verder in het onderzoek naar hart- en vaatziekten.'

Veelzijdig
De Mozaïeksubsidie voor de uit Chinese ouders geboren Lihui Hu is een schoolvoorbeeld van de aanhouder die wint. De 30-jarige winnares werd aanvankelijk uitgeloot voor de studie Geneeskunde en besloot toen om in Leiden biomedische wetenschappen te gaan studeren. Toen ze na drie jaar wél voor Geneeskunde werd ingeloot, wilde ze de studie waar ze aan was begonnen niet laten vallen. Ze zette daarom in op twee kaarten en kon in 2004 beide studies afronden. 'Het was hard werken, maar het was de moeite zeker waard. In elk van deze studies kan ik een andere kant van mezelf kwijt. In de geneeskunde het praktische en ambachtelijke, in de biomedische wetenschappen het nieuwsgierige en theoretische.' Lihui Hu hoopt dat ze in de toekomst deze twee kanten van zichzelf kan blijven combineren. 'Het liefst zou ik als internist in een ziekenhuis werken en daarnaast de helft van mijn tijd fundamenteel onderzoek doen.'

Voordat de Leidse geneeskundige zover is, heeft ze nog ongeveer negen jaar te gaan: zes jaar voor de specialisatie tot internist, drie jaar voor het Mozaïekonderzoek. Ziet ze niet op tegen zo'n lang traject? 'Wat mij betreft kan het niet uitdagend genoeg zijn. Ik heb niet voor niets interne geneeskunde gekozen. Niets ten nadele van de andere vakgebieden hoor, maar interne blijft toch één van de meest complexe specialisaties.'

Vrouwen aan de top
Achter de enorme ambities van Lihui Hu zit ook een feministische drijfveer. 'Er zijn veel te weinig vrouwen die aan de top komen,' vindt ze. 'In de collegezalen zitten meer vrouwen dan mannen. Ook zijn er veel vrouwen die onderzoek doen en promoveren. Wat me steeds weer verbaast, is dat ze uiteindelijk toch niet op belangrijke posities terecht komen. Slechts 27 procent van de universitair docenten, 16 procent van de universitair hoofddocenten en 9 procent van de hoogleraren is vrouw. Daar moet hoognodig verandering in komen. '

 

28 november 2006 - Ilse Ariëns, freelance journaliste