Oratie prof.dr. M.W. Beijersbergen

Marco Beijersbergen
Marco Beijersbergen
Titel: Natuurkunde in de ruimtevaart: fundamenteel versus toegepast onderzoek

Dinsdag 27 februari, 16.15 uur
Poortgebouw, Rijnsburgerweg 10

Prof.dr. M.W. (Marco) Beijersbergen
Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen
Bijzonder hoogleraar in de Experimentele natuurkunde, sinds 1 mei 2005

Studie
Marco Beijersbergen (1968) studeerde na een propedeuse in Delft en verdere studie in Leiden in 1991 af in de experimentele natuurkunde met een publicatie van de observatie van multifotonresonanties in een optisch equivalent van een atoom. Vervolgens trad hij als onderzoeker in opleiding in dienst van de Stichting Fundamenteel Onderzoek der Materie en verrichte zijn promotieonderzoek in de vakgroep Quantumoptica van de Universiteit Leiden. Hij onderzocht als eerste het baanimpulsmoment van licht dat geassocieerd is met fasesingulariteiten zoals die zich bijvoorbeeld voordoen in een spiraliserende lichtbundel van een laser, en ontwikkelde hiervoor de astigmatische mode converter en de spiraalfaseplaat. In 1996 promoveerde hij bij prof.dr. Woerdman op het proefschrift Phase singularities in optical beams.

Röntgenoptieken
Na zijn promotie werkte Beijersbergen als onderzoeker voor de afdeling Astrofysica in het European Space Research and Technology Centre van de European Space Agency (ESA) in Noordwijk. Hij ontwikkelde simulatiesoftware voor röntgenoptieken voor astrofysische ruimtetelescopen, coördineerde de ontwikkeling van de analysesoftware voor de röntgentelescoop XMM-Newton en werkte aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën voor röntgenoptieken.

cosine
In 1998 richtte hij het bedrijf cosine op en sinds 2002 is hij algemeen directeur van de twee werkmaatschappijen cosine Research BV en cosine Science & Computing BV. Met dit bedrijf demonstreerde hij onder andere focussering van röntgenstraling door kanaaloptieken die gemaakt zijn van vierkante glasfibers. Hij speelde een belangrijke rol in het ontwerp en de ontwikkeling van de XEUS-telescoop, een kandidaat voor een toekomstige röntgentelescoop van ESA. Tenslotte was hij mede-uitvinder van kanaaloptieken voor röntgenstraling die gemaakt zijn van gestapelde dunne siliciumschijven.

Ruimtevaartinstrumenten
cosine heeft inmiddels 20 medewerkers uit diverse Europese landen, waaronder 11 gepromoveerde natuurkundigen. Het bedrijf ontwikkelt technologie en wetenschappelijke software voor een breed scala aan wetenschappelijke ruimtevaartinstrumenten. Het onderzoek strekt zich uit van het bestuderen van de interactie tussen straling en materie tot het bouwen van instrumenten, en het bedrijf werkt hiervoor samen met een groot aantal instituten en bedrijven in Europa.

Natuurkundige als ondernemer
De stichting dr. C.J. Gorter heeft Beijersbergen als hoogleraar benoemd bij het LION met als leeropdracht fysische instrumentatie voor de ruimtevaart. Hij verzorgt het mastercollege Physics of Scientific Space Instrumentation voor natuurkunde- en sterrenkundestudenten en biedt studenten de mogelijkheid om bij zijn bedrijf onderzoek te doen. Verder gaat hij college geven over de natuurkundige als ondernemer.

(20 februari 2007/SH)