Archief Frans Kellendonk overgedragen aan Maatschappij der Nederlandse Letterkunde
Het literaire archief van de vooraanstaande auteur Frans Kellendonk (1951-1990), is door de Stichting Frans Kellendonk Fonds in beheer gegeven aan de Bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, onderdeel van de Leidse universiteitsbibliotheek. Daarmee komen deze unieke documenten in de nabije toekomst beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek.
Anton Wachterprijs
Frans Kellendonk studeerde Engels in Nijmegen, Birmingham en Londen, en promoveerde in 1978 op John & Richard Marriott, The History of a Seventeenth-
century Publishing House. Een jaar eerder debuteerde hij als literair auteur met zijn verhalenbundel Bouwval (1977), waarvoor hij de Anton Wachterprijs kreeg. In de jaren daarna volgden onder meer De nietsnut (1979), Letter en geest (1982) - dat zich afspeelt in de Leidse universiteitsbibliotheek, waar Kellendonk enkele maanden als vakreferent Engels heeft gewerkt - en zijn belangrijkste boek Mystiek lichaam (1986).
Met de weduwe van S. Vestdijk bij de uitreiking van de Anton Wachterprijs voor zijn debuutbundel Bouwval, Harlingen 24 september 1977. Foto Leeuwarder Courant.
Gastschrijver
In 1987 was Kellendonk gastschrijver aan de Universiteit Leiden en gaf hij enkele Albert Verweylezingen over het mystieke dichtwerk van Vondel. In datzelfde jaar werd zijn roman Mystiek lichaam bekroond met de Bordewijkprijs. Kellendonk was sinds 1979 lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde.
In 1990 overleed Kellendonk op 39-jarige leeftijd aan aids. Volgens zijn nagelaten aanwijzingen werd in 1992 Het complete werk uitgegeven.
Werkelijkheid
Kellendonk creëerde in zijn romans en verhalen met een groot vormtechnisch vermogen een literaire werkelijkheid die lezers boeit, overtuigt en verwart maar die ook - als literaire constructie - wordt gethematiseerd en geproblematiseerd. 'Oprecht veinzen' noemde Kellendonk deze manifestatie van (romantische) ironie. Kellendonk was ook een scherpzinnige essayist en een uitstekende vertaler. Zijn vertalingen van werk van onder anderen Henry James, Emily Brontë, Wyndham Lewis en Joseph Brodsky zijn befaamd.
Archief
Het literaire archief dat ten grondslag ligt aan Kellendonks compacte oeuvre bestaat uit ongeveer twee meter papieren (documentatie, losse aantekeningen, opzetten, minder en meer uitgewerkte tekstversies, kopij en drukproeven) en nog eens twee meter geannoteerde boeken en tien ordners met kopieën van de titelpagina's van alle boeken die bij het overlijden van Frans Kellendonk deel uitmaakten van zijn bibliotheek. Enkele belangrijke literaire documenten, zoals de manuscripten van de verhalenbundel Bouwval en de roman Mystiek lichaam, zijn eerder opgenomen in de collectie van het Letterkundig Museum in Den Haag.
Internet
Tussen de bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en het Letterkundig Museum bestaat een nauwe samenwerking, zodat het onderzoek van Kellendonks oeuvre als geheel door beide instellingen wordt bevorderd. Naar verwachting zal het archief in het voorjaar van 2007 via internet ontsloten zijn en beschikbaar kunnen worden gesteld in de Leeszaal Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Leiden.
 Typoscript van een aanbiedingstekst door Frans Kellendonk voor de roman die oorspronkelijk werd aangekondigd onder de titel Gijselhart, maar uiteindelijk zou verschijnen als Mystiek lichaam. Een geschiedenis (1986). |
Nalatenschap
Kellendonk bestemde de opbrengst van zijn nalatenschap en royalties voor de instelling van een literaire prijs, waarmee onafhankelijk en strijdbaar schrijverschap zou worden bekroond. De hiertoe opgerichte Stichting Frans Kellendonk Fonds heeft de uitreiking van de driejaarlijkse literaire prijs in 1992 toevertrouwd aan de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Winnaars tot nu toe zijn Kristien Hemmerechts (1993), Benno Barnard (1996), Dirk van Weelden (1999), Henk van Woerden (2003) en Piet Gerbrandy (2005).
Kellendonklezing
Verder is de naam van Frans Kellendonk verbonden aan de jaarlijkse Kellendonklezing, die wordt georganiseerd door de Radboud Universiteit Nijmegen. Deze lezing is in het verleden onder anderen gehouden door Oek de Jong, Bas Heijne, Patricia de Martelaere, Thomas Rosenboom en Joost Zwagerman.
(31 oktober 2006/SH)
