Oratie prof.dr. M. Yazdanbakhsh

Prof.dr. Maria Yazdanbakhsh.

Vrijdag 13 oktober, 16.15 uur
Poortgebouw, Rijnsburgerweg 10

Prof.dr. Maria Yazdanbakhsh (1959) is per 1 november 2005 benoemd tot hoogleraar in de Faculteit der Geneeskunde op het gebied van de cellulaire immunologie van parasitaire infecties.

Maria Yazdanbakhsh is op 11 december 1959 in Goslar (Duitsland) geboren uit een Iraanse vader en een Armeense moeder. Zij volgde het vwo deels in Iran op een Italiaanse school en deels in Engeland op St Helen's School waar ze haar A levels haalde. Daarna begon ze aan de universitaire studie BSc Physiology, Biochemistry and Pharmacology (biomedische wetenschappen) aan het King's College in Londen. Daar kreeg ze de prijs voor het beste onderzoek in Life Sciences.

Yazdanbakhsh behaalde in 1982 haar MSc in Medical Parasitology aan de London School of Hygiene and Tropical Medicine. Met haar Nederlandse man vestigde ze zich vervolgensin Amsterdam, om in januari 1983 bij Universiteit van Amsterdam onder leiding van prof.dr Dirk Roos aan haar promotieonderzoek naar de Immunobiology of Eosinophils op het CLB te beginnen. Ze promoveerde in mei 1987.

Haar postdoctorale onderzoek op het gebied van moleculaire parasitologie voerde Yazdanbakhsh gedurende twee jaar uit in het Imperial College in London met de groepen van prof.dr. Murray Selkirk en prof.dr Rick Maizels, beiden moleculair immunoparasitologen.

In 1989 sloot Yazdanbakhsh zich in Leiden aan bij de afdeling Parasitologie van prof.dr André Deelder en begon ze een nieuwe onderzoekslijn op het gebied van de cellulaire immunologie van filaria-infecties. Ze bestudeerde de cytokineprofielen van patiënten met verschillende klinische beelden. Deze onderzoekslijn breidde ze uit met studies over humane schistosomiasis en intestinale worminfecties. Ze richtte zich in het onderzoek op de immunomodulatie bij chronische infecties.

Yazdanbakhsh ontving de MSD-AWARD 1997 for Human Parasitology vanwege haar innovatieve onderzoek op het gebied van humane lymphatische filariasis. De indrukwekkende veranderingen die ze waarnam in de immuunreactie van kinderen in ontwikkelingslanden waar de blootstelling aan micro-organismen en parasieten enorm is, heeft tot tal van vragen geleid. Enkele hiervan zijn: wat voor consequenties hebben zulke veranderingen op de ontwikkeling van ontstekingsziekten, op de effectiviteit van een vaccin en op co-infecties met bijvoorbeeld de dodelijke parasiet Plasmodium falciparum.

In 1997 startte Yazdanbakhsh onderzoek naar de invloed van worminfecties, de veranderde immuunresponses en de ontwikkeling van allergische aandoeningen. Dit leidde tot uitbreiding en diversificatie van haar groep die participeert in verschillende grote Europese consortia om het verband te ontrafelen tussen infecties en ontstekingsziekten. De al lang bestaande samenwerkingsverbanden met groepen in Indonesië, Gabon and Ghana hebben geresulteerd in trainingprogramma's voor verschillende promovendi en in de versterking van de onderzoekscapaciteit van de groepen die actief betrokken zijn bij het voortgaande veldonderzoek.

Yazdanbakhsh' interesse gaat uit naar veranderingen in het immuunsysteem door veranderingen in levensstijl van traditionele gemeenschappen. Door de verstedelijking van landelijke gebieden verandert de blootstelling aan micro-organismen en parasieten.

De uit parasieten afkomstige moleculen veranderen het aangeboren immuunsysteem en veranderen de signalering binnen de cel en de cytokineproductie. Verder onderzoek hiernaar zal in de toekomst mogelijkheden bieden voor betere geneesmiddelen en vaccins.

(10 oktober 2006/SH)