De toppen van het kunnen

Dirk van Delft, De toppen van het kunnen. Nederlandse wetenschappers over hun drijfveren en werk. Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker, 2006. ISBN 90 351 3003 0.
€ 18,95.

In dit boek bundelde Dirk van Delft 21 interviews met Nederlandse wetenschappers van naam en faam. Vijf van de 21 zijn verbonden aan de Universiteit Leiden: sterrenkundige Ewine van Dishoeck, wiskundige Hendrik Lenstra, pedagoog Rien van IJzendoorn, taalkundige Alexander Lubotsky en sinoloog Maghiel van Crevel. Drie van de 21 waren in een eerdere fase van hun carrière werkzaam bij de Leidse universiteit: neerlandicus-mediëvist Frits van Oostrom, jurist Theo de Roos, filosoof Herman Philipse. De helft van de stukken is tamelijk recent in bekorte vorm gepubliceerd in de bijlage Wetenschap & Onderwijs van NRC Handelsblad. Een kwart bestaat uit uitbreidingen en actualisaties van oudere interviews. De rest is nieuw. De interviews met Leidse wetenschappers zijn, op dat met Ewine van Dishoeck na, allemaal nieuw. Van Delft sprak met de Leidenaren Hendrik Lenstra, Rien van IJzendoorn, Alexander Lubotsky en Maghiel van Crevel.

Wat drijft de wetenschapper?
In de gesprekken met de wetenschappers zocht Van Delft een antwoord op de vraag wat de topwetenschapper kenmerkt. ‘Wat drijft hem? Hoe steekt hij in elkaar? Wat bepaalt zijn succes?’ Hij en hem, inderdaad. Vrouwen zijn slecht vertegenwoordigd onder topwetenschappers. Over de redenen die hieraan ten grondslag liggen, laat Van Delft zich niet uit: ‘Misschien gaat het antwoord schuil in de portretten van astronome Ewine van Dishoeck en van ecologe Louise Vet.’ De interviews dienden een dubbel doel: de lezer inlichten over grensverleggend onderzoek en een beeld oproepen van de mens achter de wetenschapper.

Geen top-21
Waarom juist deze 21? Van Delft in zijn voorwoord: ‘Van dé top-21 is geen sprake – wat zouden de criteria voor zo’n rangorde moeten zijn?’ Wel staat vast dat een Spinozapremie een stevige aanbeveling is. 11 van de 21 geïnterviewden viel deze erkenning ten deel. (De drie Leidse Spinoza- winnaars zijn Lenstra, Van Dishoeck en Van IJzendoorn). Maar verder lijkt de keuze vrij willekeurig, en daarom is die des te verrassender. Het zijn allemaal uitstekende wetenschappers die Van Delft gesproken heeft. En wie hem leest weet zeker dat hij met gemak nog tientallen andere dergelijke stukken zou kunnen schrijven. 

Dirk van Delft
Dirk van Delft (1951) was van 1941 tot 2006 redacteur wetenschap van NRC Handelsblad. Daarnaast is hij altijd als wetenschapshistoricus blijven werken in de Leidse faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen, waar hij onderzoek doet naar de archieven uit de faculteit. In 2005 promoveerde hij in Leiden op een biografie van fysicus Heike Kamerlingh Onnes. Sinds september 2006 is hij directeur van Museum Boerhaave in Leiden. Daarnaast is hij parttime universitair hoofddocent wetenschapsgeschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Citaten
Hieronder vijf links met een uitgebreid citaat uit de interviews met de Leidse wetenschappers die Dirk van Delft interviewde.

Kranteninterviews ook beschikbaar via U-Lip

De interviews van Dirk van Delft met onderzoekers die eerder in de NRC hebben gestaan, zijn voor studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden ook toegankelijk via U-Lip (Library Information Portal). Door in te loggen in U-Lip krijg je toegang tot LexisNexis Academic. Zo kun je artikelen uit landelijke Nederlandse kranten (en enkele buitenlandse kranten) downloaden. Het gaat zo:

  • Ga naar U-Lip
     
  • Log in met gebruikersnaam en wachtwoord
    Geen wachtwoord (meer)? Kijk op de ULCN-website).
     
  • Ga naar het zoekscherm bij ‘Alphabetical list’ en typ in: ‘lexisnexis’; klik vervolgens op het pijltje naar rechts bij ‘Lexis Nexis Academic Legal’.
     
  • Klik op ‘Nederlands Nieuws’, vink aan ‘NRC Handelsblad’ en typ de juiste zoektermen in.
    Bijvoorbeeld: 1e zoekwoord: ‘ewine’; 2e zoekwoord: ‘dishoeck’; 3e zoekwoord: ‘delft’.

(3 oktober 2006/DH)