Prof.dr. Joop van den Berg
Afscheidscollege van Joop van den Berg

Prof.dr. Joop van den Berg is per 2 april met emeritaat gegaan. Vrijdag 29 september neemt hij met een college afscheid als hoogleraar in de Faculteit der Rechtsgeleerdheid op het gebied van de Nederlandse politiek en parlementaire geschiedenis (1989-1996) en parlementaire geschiedenis (sinds 1996). De titel van zijn afscheidscollege is De Eerste Kamer of: de zin van rivaliteit.

Journalistiek
Joop van den Berg (Maastricht, 1941) is in totaal bijna 27 jaar verbonden geweest aan de Universiteit Leiden, nog los van de drie jaar, 1965 tot 1968, die hij hier gestudeerd heeft. Hij was van 1971 tot 1981 wetenschappelijk medewerker parlementaire geschiedenis, na een loopbaan van enige jaren in de journalistiek. Na een verblijf van acht jaar in Amsterdam, als directeur van de Wiardi Beckman Stichting (het wetenschappelijk bureau van de PvdA), keerde hij in 1989 terug naar Leiden als hoogleraar Nederlandse politiek en parlementaire geschiedenis.

Fractievoorzitter
Van 1992 tot 1996 was Van den Berg lid van de Eerste Kamer en in het laatste jaar tevens fractievoorzitter van de PvdA. Van 1996 tot 2002 was hij directievoorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten; daarnaast bleef hij tot aan zijn emeritaat part-time verbonden aan de Universiteit Leiden als hoogleraar parlementaire geschiedenis. Sinds 2004 is hij (honorair) hoogleraar parlementair stelsel aan de Universiteit Maastricht. Bij diezelfde universiteit is hij van 1996 tot 2002 lid van de Raad van Toezicht geweest. Sinds 1996 is hij erelid van de SPIL, de vereniging van studenten politicologie te Leiden.

Participerende observatie
Alleen al aan de start van zijn loopbaan, de journalistiek, is duidelijk te zien wat ook de wetenschapsbeoefenaar Van den Berg aldoor heeft gedreven: nieuwsgierigheid, de behoefte achter de coulissen te willen kijken. Daarvoor was hij zelfs bereid tot wat in de antropologie bekend staat als 'participerende observatie'. 'De politiek was en is een uitstekend en onuitputtelijk voorwerp van zulke - obsessieve - nieuwsgierigheid', stelt Van den Berg. 'Als journalist, columnist, politicoloog en politicus, ten slotte als belangenbehartiger, ben ik gaan kijken naar wat zich vóór en achter de coulissen van het politieke theater, vooral het nationale en het lokale, afspeelt. Historisch inzicht bleek daarbij mijn gouden gids.'

Paradoxale ontdekking
Van den Berg noemt het zelf een 'paradoxale ontdekking' dat het openbare bedrijf aanzienlijk informatiever is dan de meeste mensen denken; vóór de coulissen gebeurt er meer en achter de coulissen minder dan doorgaans wordt aangenomen. 'De journalist en de onderzoeker moeten niettemin in beide ruimtes thuis zijn geraakt om het voor iedereen zichtbare deel van het politieke bedrijf goed uiteen te kunnen zetten', aldus Van den Berg.

Het afscheidscollege is vrijdag 29 september om 16.15 uur in het Kamerlingh Onnesgebouw, Steenschuur 25.

Zie ook

Interview met Joop van den Berg

Links

(26 september 2006/SH)