Faculteit der Letteren

Algemeen . Archeologie . Geneeskunde . Godgeleerdheid . Kunsten . Letteren . Rechten . Sociale Wetenschappen . Wiskunde en Natuurwetenschappen . Wijsbegeerte

Westerse talen en culturen

Dikkie Dikkie Aernout, Dikkie Dikkie Flo
03-06-08
Achttien jaar geleden ontdekte de Leidse literatuurhistoricus prof.dr. Wim van Anrooij een nieuwe serie portretten van de Hollandse graven. Een paar jaar later identificeerde hij ze als de oudste. Sinds kort weet hij ook wie ze tekende: heraut Hendrik van Heessel.

 

Gastschrijver Arnon Grunberg buigt zich over Plato
01-04-08
Het komend studiejaar is Arnon Grunberg gastschrijver van de Universiteit Leiden. Hij zal in dat kader niet alleen drie collegereeksen verzorgen, maar bovendien de Bert van Selmlezing en de Albert Verweylezing houden. 
  

Universiteit bundelt geesteswetenschappen
05-02-08
Eén graduate school Arts and Humanities voor de faculteiten Letteren, Archeologie, Godsdienstwetenschappen, Wijsbegeerte en Kunsten. En als gevolg daarvan een fusie van deze vijf faculteiten tot een nieuwe faculteit Geesteswetenschappen.

Prof. Wim van den Doel interim-decaan Letteren
16-10-07
Prof.dr. Wim van den Doel is interim-decaan van de Faculteit der Letteren. Hij heeft als eerste opdracht om vóór 1 januari de herstructurering van de faculteit met een Undergraduate en een Graduate School en vijf instituten gestalte te geven. 
 

Toptalent puzzelt aan Proto-Grieks
19-06-07
Niemand heeft zich er ooit eerder aan gewaagd: een volledige reconstructie maken van het Proto-Grieks, de oorspronkelijke taal van waaruit de verschillende oud-Griekse dialecten zijn ontstaan. Een mooie uitdaging dus voor aankomend promovendus Lucien van Beek, winnaar van een Toptalentsubsidie.

 

Wim Gerritsen: weggedreven van het Middelnederlands
05-06-07
Op 7 juni spreekt prof. Wim Gerritsen zijn afscheidsrede uit. Na zijn emeritaat als Utrechts hoogleraar werd hij de eerste Leidse Scaliger-hoogleraar. Een begenadigd docent en eminent geleerde blikt terug op zes jaar 'ronddwalen in de schatkamers aan de Witte Singel'.

 

Renate Dorrestein nieuwe gastschrijver
01-05-07
Renate Dorrestein is de nieuwe gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Vanaf september geeft ze een werkcollege creatief schrijven. In twee openbare vraaggesprekken geeft ze haar mening over vrouwenstudies en medische ethiek. Deze maand verschijnt haar nieuwste roman: Echt sexy.

 

'B-mails' uit de middeleeuwen
06-02-07
Rond de stad Novgorod in noordwest-Rusland vond in de middeleeuwen een levendige correspondentie plaats op stukjes berkenbast. Meer dan duizend van deze 'b-mails' zijn nu op internet gezet. De Universiteit Leiden is penvoerder van dit project van zeven instituten.

 

Grootste woordenboek ter wereld gaat online
23-01-07
Vanaf zaterdag 27 januari is het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) voor iedereen gratis op het internet te raadplegen. Is dit nieuws alleen van belang voor neerlandici, filologen en taalkundigen? 'Magnifiek', reageert Harm Beukers, hoogleraar geschiedenis van de geneeskunde.

Internationale communicatie verloopt via tussentalen
09-01-07
Sprekers van het Engels die van huis uit een andere moedertaal hebben, ontwikkelen een tussentaal, zoals: Dunglish of Chinglish, Engels met Nederlandse of Chinese invloed. De mate waarin deze tussentalen onderling verstaanbaar zijn, heeft Hongyan Wang onderzocht.

 

Archief van Frans Kellendonk in UB
31-10-06
Het literaire archief van Frans Kellendonk is nu in beheer bij de Bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, onderdeel van de Leidse Universiteitsbiblio-theek. De unieke documenten komen in de nabije toekomst beschikbaar voor weten-schappelijk onderzoek.

Leidse Letteren Nobelprijs 2006
10-10-06
Donderdag 12 oktober om 13.00 uur wordt bekend wie dit jaar de Nobelprijs voor literatuur wint. Docenten en studenten van de letterenfaculteit komen dan bijeen en nomineren hun favoriete kandidaat. Kom kijken!

 

Verwacht een andere Vondel 
03-10-06
'Vondel vraagt zich af of je de politieke rechtsorde kunt baseren op God', stelt dr. Frans-Willem Korsten. Donderdag 5 oktober biedt hij zijn boek Vondel belicht aan aan rechtendecaan prof.mr. Carel Stolker. Korsten probeert al jaren samenwerking tussen literatuurwetenschap en rechten tot stand te brengen.

De Eeuw van de Verlichting gescand
26-09-06
Engelse grammaticaschrijvers uit de 18e eeuw wilden het volk hogerop helpen op de sociale ladder. Professor Ingrid Tieken bestudeert dit proces. Samen met de UB schafte ze een digitale database aan met meer dan 150.000 18e-eeuwse boeken. Niet alleen voor Anglisten!

Massale media-aandacht voor bachelorscriptie
06-06-06
De ingrediënten: een manuscript, een beroemde naam, een student en een vondst. Het resultaat: een hele hoop media-aandacht. Dit overkwam Rick Honings, student Nederlands. Hij ontdekte een reisverslag van François HaverSchmidt in de UB.

Wél onopgemerkt gebleven...
30-05-06
De meeste literatuurcritici en neerlandici merken het mythisch substraat in de moderne Nederlandse literatuur niet echt op. Ze beschouwen haar als 'van religieuze smetten vrij'. Ten onrechte, vindt hoogleraar Moderne Nederlandse letterkunde Jaap Goedegebuure.

Pijn: van loutering naar straf
07-02-06
Pijn wordt gezien als iets zinloos. Dat is niet altijd zo geweest. De overgang in de visie op pijnbeleving wordt vaak gelegd in de negentiende eeuw. Dr. Jan Frans van Dijkhuizen denkt dat de wortels al veel eerder, in de reformatie, liggen.

Eerste hoogleraar Digitale mediastudies
24-01-06
Professor Paul Rutten wordt per 1 februari de eerste hoogleraar Digitale mediastudies aan de Universiteit Leiden. Bijzonder is dat de nieuwe leerstoel helemaal wordt gefinancierd door bedrijven en organisaties.

De 'ontdekking' van de troubadour
17-01-06
Romaniste Alicia Montoya constateerde dat de belangstelling voor middeleeuwse literatuur in Frankrijk al ver voor de Romantiek begon. Met haar Veni-subsidie gaat ze uitzoeken waarom literaire kringen in Parijs en Versailles deze interesse al zo vroeg stimuleerden.

Gefronste wenkbrauwen en internetonderzoek
01-11-05
Dertien masterstudenten Journalistiek en Nieuwe media en enkele docenten bevolken het maandag geopende multi-medialab in het Lipsius. Om een centrale ruimte zijn zes gesloten cabines gebouwd, voorzien van een pc met microfoon en webcam. Bedoeld om onderzoek onder internetgebruikers te doen.

Zwemmen in de Hellespont
04-10-05
Beroemde heldinnen uit de geschiedenis schrijven hartstochtelijke brieven aan hun geliefden. In werkelijkheid werden deze brieven, vele eeuwen later, geschreven door mannelijke dichters. De heldinnenbrief, waarop Olga van Marion donderdag 6 oktober promoveert, blijkt een fascinerend literair genre.

Trippen in de Middeleeuwen
22-03-05
De oudste preken in Nederland, zijn die saai? Allesbehalve. De preken vertellen hoe je zozeer in religieuze extase kunt raken dat je het uitschreeuwt. Wybren Scheepsma schreef er een boek over.

Diesoratie: Taal in tijden van crisis
08-02-05
Waarschijnlijk zijn nooit eerder zoveel scheldwoorden vanaf de Leidse kansel geuit, vermoedt prof. Ineke Sluiter. Zij hield in de diesoratie een pleidooi om de vrijheid van meningsuiting niet in te perken.

Gebruik geheugen bevordert creativiteit
01-02-05
'Gebruik de elektronische media naar hartelust, maar besteed je geheugen niet uit, want verwaarlozing van het geheugen gaat ten koste van de creativiteit', aldus hoogleraar Neolatijn Karl Enenkel in zijn oratie.

Niet-Westerse talen en culturen

Spagaat tussen bewondering en afkeer
17-06-08
De beeldvorming over China wordt steeds sterk bepaald door de tijdgeest in het westen zelf, betoogt Arie Pos die 24 juni promoveert op het onderwerp 'Literaire chinoiserie'. 'Teksten met een vertekend beeld van China, vertellen doorgaans meer over wat de westerling bezighield.'

 

Cd-rom ontsluit Egyptische graven
06-05-08
Met de presentatie dinsdagmiddag van MastaBase, een database van Egyptische elitegraven op cd-rom, wordt een langdurig project voltooid. 'Een enorme tijdwinst', zegt dr. René van Walsem. 'Met een paar muisklikken krijg je nu resultaten waarvoor je anders maandenlang moest bladeren in de bibliotheek.' 

Vroege fotografie in India
22-04-08
In het National Museum of India in Delhi, stond in de afgelopen weken de Leidse hoogleraar Sanskriet en Indische archeologie, Jean Philippe Vogel (1871-1958), centraal. Met een monografie en een tentoonstelling van zo'n 80 originele foto's uit zijn collectie, nu in bezit van Instituut Kern.
 

Grootse collectie Koreaanse films naar Leiden
15-04-08
De Opleiding Koreaanse Taal en Cultuur heeft een grote Koreaanse subsidie in de wacht gesleept. Met deze subsidie wordt de bibliotheek een van de best toegeruste bibliotheken ter wereld buiten Korea op het gebied van Koreaanse film.
 

De unieke kenmerken van uitstervende talen
18-03-08
Veel met uitsterven bedreigde talen hebben kenmerken die vaak uniek zijn voor juist die taal. Bij uitsterven gaat er dus waardevolle taalkundige informatie verloren over de vorm die taal kan aannemen. Maarten Mous wil die kenmerken met een nieuw Europees onderzoeksthema in kaart brengen.

Petra Sijpesteijn onderzoekt het ontstaan van de islamitische wereld
18-03-08
Petra Sijpesteijn, sinds 1 februari hoogleraar Arabisch in Leiden, brengt een prestigieuze ERC-grant mee voor haar onderzoek naar de eerste 150 jaar van de islamitische geschiedenis op basis van papyri. Op 26 maart wordt ze, met de andere Nederlandse ERC-winnaars, gehuldigd door minister Plasterk.
  

Van zinnebeelden en fabels
11-03-08
Beeld en tekst waren al in het oude Japan innig met elkaar verstrengeld. 'Volgens sommigen zijn de 18e-eeuwse kibyōshi 'boeken met een gele kaft' al de voorloper van de populaire manga-strips', vertelt prof.dr. Ivo Smits. Vrijdag 14 maart houdt hij zijn oratie.
  

De Kamasoetra is geen doe-boek
12-02-08
De Kamasoetra is geen handboek voor seks, maar een intellectuele terreinverkenning, zo ontdekte dr. Herman Tieken. Pas verscheen De kunst van het versieren, het hoofdstuk uit de Kamasoetra over hofmakerij en huwelijk, door Tieken voor het eerst direct uit het Sanskrit in het Nederlands vertaald. Eind 2008 verschijnt het hele werk.
  

Turkije Instituut is geen lobby-instituut
27-11-07
27 november 2007 is in Den Haag het Turkije Instituut geopend. Mede-initiatiefnemer is prof.dr. Erik-Jan Zürcher, Leids hoogleraar Turks. Het instituut is erop gericht de kennis over Turkije in Nederland op wetenschappelijke gronden te verbeteren. 'Er bestaan veel misverstanden.'

'Er is nog zoveel materiaal niet bekeken'
13-11-07
Wie hoogleraar is in de cultuur van duizend-en-één nacht is veroordeeld tot een leven als duizendpoot. Remke Kruk, sinds 1990 hoogleraar Arabische taal en cultuur, geeft vrijdag 16 november haar afscheidscollege. Haar vakgebied kent een enorme breedte en culturele continuïteit.

 

Leidse wetenschappers publiceren Perzisch-Nederlands woordenboek
06-11-07
De Leidse iranisten dr. Asghar Seyed-Gohrab, dr. Gabrielle van den Berg en drs. Marjolijn van Zutphen maakten een Perzisch-Nederlands basiswoordenboek met ruim 13.000 ingangen. Het woordenboek verschijnt 14 november.

 

Eerste taalatlas van Berbertaal
18-09-07
Het Rifijns Berber is een van de drie Berbertalen van Marokko. Kenmerkend voor de taal zijn de dialectverschillen. Deze verschillen zijn nu voor het eerst - letterlijk - in kaart gebracht. Het Rifijns Berber is ook in Nederland de belangrijkste Marokkaanse taal.

 

Strips als onderzoeksobject
12-06-07
Voor 70% van de eerstejaars van de opleiding Japans zijn manga en anime (Japanse strips en tekenfilms) een belangrijke reden om Japans te gaan studeren. Voor politiek filosoof Chris Goto-Jones is deze voorliefde een mooi aanknopingspunt.

 

In opleiding voor Afghanistan
15-05-07
De Taliban krijgen het niet nog eens voor het zeggen in Kabul, menen Qudsia Zohab en Khair Mohammed Khairzada. Beide jonge Afghanen zijn op uitnodiging van de Leidse universiteit, en met financiële steun van het ministerie van Buitenlandse Zaken, te gast bij de onderzoekschool CNWS.

 

Papiaments officieel erkend
13-03-07
De Nederlandse Antillen hebben het Papiaments als officiële taal erkend. Dit nieuws roept meer vragen op dan het antwoorden geeft, vindt professor Gert Oostindie. Het Papiaments wordt op de meeste scholen al lang als officiële taal onderwezen. 
'Het Punisch was niet dood'
27-02-07
Het Punisch is na de verwoesting van Carthago binnen 200 jaar vervangen door het Latijn, zo luidt de gangbare stelling. Niet waar, constateert Robert Kerr na een analyse van laat-Punische inscripties. Het Punisch was een levende taal, waarschijnlijk tot de komst van de islam.

Computers voor universiteit in Malawi
09-01-07
Honderd pc's, printers, faxen en een complete telefooncentrale heeft Menno Welling, promovendus bij Onderzoekschool CNWS voor Aziatische, Afrikaanse en Amerindische Studies, gekregen voor een nieuw opgerichte universiteit in Malawi. Welling is er decaan van de faculteiten Educatie en Sociale Wetenschappen.

 

Twee nieuwe Leidse leden in De Jonge Akademie
07-11-06
Dr. Bernet M. Elzinga (klinische en gezondheidspsychologie) en dr. Asghar A. Seyed-Gohrab (Perzische taal en cultuur) zijn geselecteerd voor het lidmaatschap van De Jonge Akademie van de KNAW. Zij maken deel uit van een groep van tien nieuwe leden.

Oorlog achter de keukendeur
12-09-06
Japanologe Katarzyna Cwiertka kreeg een Vidi-subsidie voor haar onderzoek naar eten in tijden van oorlog in Japan en Korea. Oorlog is synoniem met honger, zo denken veel mensen. Maar er valt veel meer te vertellen over de relatie tussen voedsel en oorlog.

Tussen beschaving en dwang
04-07-06
Prof.dr. Hisashi Owada, rechter bij het Internationaal Gerechtshof en bijzonder hoogleraar bij de Faculteit der Letteren, ging in zijn oratie in op de manier waarop Japan kennismaakte met de internationale gemeenschap van (Westerse) beschavingen.

Subsidie voor Europese databases
20-06-06
De opleiding Talen en culturen van Japan en Korea heeft een forse bijdrage gekregen voor het opzetten van twee Europese databases voor Japanse en Koreaanse studies. De onderliggende techniek is ook eenvoudig in te zetten bij andere opleidingen en faculteiten.

Romeinse en Egyptische stijl in één tempel
21-03-06
Egyptoloog en meesterpuzzelaar prof.dr. Olaf Kaper heeft de reconstructie van de tempel van Kellis voltooid. Op de muren bevindt zich een unieke combinatie van Romeinse fresco's en Egyptische goden. Vrijdag 24 maart houdt Kaper zijn oratie.

Een hoofd vol spijkerschrift
21-02-06
Jongens die in het Nabije Oosten van de 13e eeuw v. Chr. tot schrijver werden opgeleid, schreven kleitabletten vol met encyclopedische lijsten. Kenmerkend voor een orale cultuur, vindt professor Wilfred van Soldt. Hij krijgt een half miljoen om dit te onderbouwen.

4000 jaar veranderend Egyptisch
04-10-05
Talen veranderen, maar de regels voor de zinsbouw zijn uiterst robuust, menen taalkundigen. Chris H. Reintges waagt op grond van 4000 jaar Egyptisch de hypothese dat ook de fundamenten onder de zinsbouw kunnen verschuiven. Al dan niet door taalcontact.

Philips-hoogleraar in Moderne Chinese Economie
20-09-05
Moderne Chinese Economie is het nieuwe programma dat de Universiteit Leiden met Philips als sponsor begint. De snelle economische opkomst van China leidt tot een grote behoefte aan economische kennis over het land. De eerste gasthoogleraar wordt dr. Gong Gang.

We want more!
06-09-05
Het Perzische Boek der Koningen is duizend jaar oud, maar nog altijd springlevend in de Iraanse wereld. Het werd rond 1010 geschreven door één auteur, maar het was zo populair dat er sindsdien vele verhalen aan toegevoegd zijn. Vidi-winnares Gabrielle van den Berg gaat ze bestuderen.

Moslim zijn in Europa: hoe moet dat?
02-08-05
Het onderzoeksinstituut ISIM krijgt een NWO-subsidie van 450.000 euro om onderzoek te doen naar de veranderingen in de geloofsbeleving van moslims in Europa. Dr. Nathal Dessing vertelt over haar onderzoeksplannen.

Moslims zijn meer dan de islam
19-04-05
'Het gedrag van individuele moslims wordt direct gerelateerd aan hun religie. Ten onrechte. Moslims zijn gewone mensen met dagelijkse beslommeringen.' Aldus de Leidse hoogleraar Asef Bayat. Volgende week houdt hij zijn oratie.

Missionarissen eerste Azië-taalkundigen
05-04-05
De Duitse sinoloog Henning Klöter is een van de elf Leidse Veni-winnaars. Hij gaat in Leiden onderzoek doen naar de taalkundige beschrijvingen die Spaanse missionarissen maakten van het Zuidelijk Min, een Chinese streektaal.

Taalkunde  

Statenvertaling door vrijwilligers gedigitaliseerd
20-05-08
Binnen één jaar al werpt het grootste letterkundige vrijwilligersproject in Nederland zijn vruchten af. Donderdag 22 mei wordt de Digitale Statenvertaling 1637 feestelijk geopend door prof.dr. Frits van Oostrom. 'Ik zou me een deserteur gevoeld hebben als ik niet had meegedaan', aldus een vrijwilliger.

 

Onderzoek leidt tot taalbewustzijn bij gebruikers uitstervende taal
30-10-07
De aandacht van taalkundige Dörte Borchers voor de uitstervende Himalayataal Sunwar heeft de interesse van de gebruikers voor hun taal doen aanwakkeren. 'Ik kan het uitsterven van de taal niet voorkomen, wel de kijk van de gebruikers erop veranderen.'

 

Hoe standaard is het Standaardnederlands?
09-10-07
Het onderzoek naar het Standaardneder-lands was steeds gericht op het taalgebruik van hoogopgeleide mannen uit voornamelijk Holland. Maar hoe zit het met de taal van andere mensen en in andere provincies? Dr. Gijsbert Rutten zoekt het uit met een Rubiconsubsidie.

 

Bemiddelaar in taal
09-10-07
Niels Schiller, hoogleraar psycho- en neurolinguïstiek, doet onderzoek naar taalpro-ductie en brengt taalkundigen en psychologen bij elkaar.

 

De smakelijke saus van de stijl
04-09-07
Stijl is de saus over een tekst. Iedereen weet dat stijl een tekst kan maken of breken. Toch is er nog geen wetenschap-pelijke discipline die zich bezighoudt met stijlonderzoek. Met een NWO-subsidie komt daar nu verandering in.

 

Een vergeten taal op Oost-Timor

20-03-07
Oost-Timor is in het verleden bevolkt geraakt in twee migratiestromen. Lang is gedacht dat Papuavolken de oudste stroom vertegenwoordigden. Onderzoek aan de vergeten taal Makuva, door dr. Aone van Engelenhoven, wijst uit dat de Austrone-sische bevolkingsgroep er het eerst was.

 

Uniformiteit en diversiteit in het Nederlands
14-11-06
Taalhistorisch onderzoek in Europees perspectief is de invulling van prof.dr. Marijke van der Wal van haar KNAW-Mullerleerstoel. Recentelijk heeft ze het zwaartepunt van standaardisatie verlegd naar diversiteit en variatie in de taal van het verleden.

 

De bergen en dalen van het Hettitisch
02-05-06
Het Hettitisch, de oudst bekende Indo-Europese taal, is lang afgedaan als 'geen hersenkraker'. Een onderschatting, vindt Petra Goedegebuure. 'De syntaxis van het Hettitisch is veel complexer dan we dachten. Dat zie je pas als je grammatica combineert met de inhoud van de tekst.'

Leidse taalkunde in één instituut
28-03-06
In Leiden worden meer dan 80 talen bestudeerd. In het Leiden University Centre for Linguistics gaan alle Leidse taalkundige stromingen, van beschrijvende taalkunde tot psycholinguïstiek, elkaar versterken. Om nog beter te begrijpen hoe taal werkt. Het openingssymposium is op 31 maart en 1 april.

Is "veel" "te"?
18-10-05
Binnenkort start taalkundige dr. Jenny Doetjes haar Vidi-programma. Ze onderzoekt in verschillende talen de interactie van uitdrukkingen van graad (woordjes als 'erg', 'veel', 'te', 'meer') met bepaalde woordsoorten. Doetjes betrekt ook het Indonesisch en het Hausa in haar onderzoek.

Geert Booij: decaan en taalwetenschapper
13-09-05
Geert Booij wijdde zijn oratie aan de morfologie: de vormleer van een taal. Hij ontvouwde geen onderzoeksprogramma, maar liet de toehoorder kennismaken met Booij de taalwetenschapper. Nu gaat hij de letterenfaculteit besturen. Methodische overwegingen uit de taalwetenschap zullen hem daarbij inspireren.

Praktijkstudies

Project Runway en videogames voorbeeld voor journalistiek
15-01-08
'Om te overleven in het huidige medialand-
schap moeten journalisten niet langer gedwongen worden achter technologische ontwikkelingen aan te hollen', zegt hoog-
leraar Journalistiek en Nieuwe Media Mark Deuze. 'In plaats daarvan moet worden geïnvesteerd in journalistiek talent.' Vrijdag houdt hij zijn oratie.

Literatuurwetenschap

De januskop van Mineke Schipper
15-05-07
Mineke Schipper heeft haar derde roman geschreven, Vogel valt vogel vliegt. De Nederlandse literaire kritiek maakt over het algemeen korte metten met schrijvende literatuurwetenschappers. 'In Nederland mag je je hoofd niet boven het maaiveld uitsteken.'

 

Filmmaakster, nu onderzoekster
20-02-07
Zelf films maken of onderzoek doen naar films? Itandehui Jansen kan en wil niet kiezen. Vorige maand presenteerde ze haar eerste grote documentaire El Rebozo de mi Madre in de VS en haar moederland Mexico. Vrijwel tegelijkertijd begint ze in Leiden aan haar promotieonderzoek.

Geschiedenis      

Wat de hertog van Alva en de NSB gemeen hebben
24-06-08
Soms roepen namen, woorden en beelden uit het verleden associaties op die behoren tot een gecanoniseerd collectief geheugen, beweert Judith Pollmann, hoogleraar geschiedenis en cultuur van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Vrijdag 27 juni houdt ze haar oratie.

Noorse nationale schat verdween naar Deventer
03-06-08
Peperdure maritiem-archeologische expedities zijn ondernomen in de fjord van Trondheim om de schat van de 16e-eeuwseaartsbisschop Olav terug te vinden. Zonde van het geld, vindt historicus Louis Sicking. Archiefonderzoek in Nederland levert veel meer informatie op. 

Nederlands aandeel in de slavenhandel groter dan gedacht
15-04-08
Smokkelschepen hadden in de achttiende eeuw een veel groter aandeel in de Neder-
landse goederen- en slavenhandel tussen Afrika en Amerika dan tot nu toe werd aangenomen, heeft Ruud Paesie berekend. Op 17 april promoveert hij op een onder-
zoek naar deze 'lorrendraaiers'.

Walvisvaart in de 19e eeuw: onbekend en onsuccesvol
01-04-08
Over de Nederlandse walvisvaart in de negentiende eeuw is nauwelijks iets bekend. Joost Schokkenbroek ontdekte dat in die periode weliswaar interessante expedities van de grond kwamen maar dat de resultaten tegenvielen. Woensdag 2 april verdedigt hij zijn proefschrift.

De schaduwzijde van de VOC-mentaliteit
11-03-08
Het koninkrijk Arakan op het grensgebied van Bangladesh en Birma, was de grootste slavenleverancier van de VOC. De behoefte aan arbeidskrachten voor de specerijen-
plantages op de Banda-eilanden transfor-
meerde de slavenmarkt van een aanbod-
gestuurde naar een vraaggestuurde.

In het voetspoor van de pest
12-02-08
Pieter van Woensel bezocht aan het eind van de achttiende eeuw het Ottomaanse Rijk. Een man met een eigenzinnig beeld van Turkije dat afweek van de heersende opvattingen. René Bakker schreef een biografie van Van Woensel.

Van musketten tot mobieltjes
07-01-08
De geschiedschrijving van kolonialisme, klassenstrijd en exploitatie laat weinig ruimte voor individuele keuzes. Met een subsidie van een half miljoen euro gaan Robert Ross en Jan-Bart Gewald bekijken hoe mensen in Centraal-Afrikaanse samen-
levingen technologische producten zien, gebruiken en opnemen.

Turkse socialisten vergisten zich in jaren '60 in het leger
18-12-07
In plaats van te vertrouwen op het revolu-
tionaire potentieel van het leger, hadden radicaal-linkse bewegingen in Turkije in de jaren '60 beter kunnen werken aan het ont-
wikkelen van een sterke organisatie en ideologie. Dat wijst onderzoek van turkoloog drs. Özgür Ulus uit.

President De Gaulle beïnvloedde politiek Amerika
11-12-07
In tegenstelling tot de gangbare opinie heeft de politiek van de Franse president Charles de Gaulle in de jaren zestig wel degelijk effect gehad op de Amerikaanse buitenlandse politiek. Dat blijkt uit onderzoek van de historicus Sebastian Reyn.

Nieuwe migratie-encyclopedie: nationale identiteit verandert voortdurend`
06-11-07
Twee Leidse migratiehistorici, Pieter Emmer en Leo Lucassen, stonden aan de basis van een standaardwerk over 400 jaar Europese geschiedenis van migratie en integratie. Migratie en de moeilijkheden die daarmee gepaard gaan, blijken van alle tijden.

'Nederlander weinig bewust van koloniaal verleden'
16-10-07
Prof.dr. Wim van den Doel is interim-decaan van de Faculteit der Letteren. Hij heeft als eerste opdracht om vóór 1 januari de herstructurering van de faculteit met een Undergraduate en een Graduate School en vijf instituten gestalte te geven.

Holocaust in Nederland: 'We hebben het écht niet geweten'
01-05-07
'Wir haben es nicht gewußt'. Dit citaat wordt Duitsers in de mond gelegd die wel degelijk wisten wat er met de joden gebeurde. Leids historicus Bart van der Boom gaat aan de hand van oorlogsdagboeken na wat Neder-
landers tijdens de bezetting dachten over het lot van de joden.

Migratie en integratie toen en nu
24-04-07
Bij de integratie van immigranten is religie een grotere barrière dan huidskleur. Maar geen onoverkomelijke. Aldus de historicus professor Leo Lucassen. Op woensdag 25 april vindt het symposium 'Migratie naar Nederland in de 20ste en 21ste eeuw' plaats.

De uitvinding van de Nederlander
20-03-07
De Nederlandse nationale identiteit ontstond als resultaat van een retorische truc van Willem van Oranje, die de Opstand geen godsdienstoorlog wilde noemen. Volgende week vindt een internationaal colloquium plaats over de mechanismen van identiteitsvorming in de Nederlanden tussen 1300 en 1600.

Plichtsgevoel en onbehagen
16-01-07
Tussen 1500 en 1800 zorgden burgers, kerk, gilden en overheid er samen voor dat een stad kon functioneren. Maar de Hollandse steden groeiden uit hun voegen en het systeem van publieke diensten kreeg barsten. Efficiënter moest het, en minder corrupt.

Leidens Ontzet op het web
26-09-06
De Universiteit Leiden heeft een website over de Tachtigjarige Oorlog. Initiatiefnemer Anton van der Lem breidde deze onlangs uit met een beschrijving van de belegering en het ontzet van Leiden, met doorklikmogelijkheden op de bekendste personen.

Leiden wordt tweede bij Academische jaarprijs
06-06-06
Team Warnar werd tweede bij de Academische jaarprijs met het plan om meer bekendheid te geven aan de onderschatte macht van middeleeuwse kluizenaressen. De jury had grote waardering voor het Leidse project.

Otterspeers talent voor bewondering
23-05-06
Willem Otterspeers nieuwste boek gaat over Johan Huizinga. Hij beschouwt Huizinga als klassiek auteur, een Nobelprijs voor de literatuur waardig. Huizinga geldt als de belangrijkste Nederlandse historicus van de twintigste eeuw. Hij was rector en hoogleraar geschiedenis aan de Leidse universiteit.

Migratie: probleem van alle tijden
16-05-06
Leo Lucassen en Wim Willems bezetten samen de duoleerstoel voor sociale geschiedenis. Lucassen in Leiden en Willems op Campus Den Haag. Dinsdag hielden ze hun oraties, met als rode draad: de geschiedenis van migratie en integratie.

Historicus in opdracht van de tijd
09-05-06
Historicus Henk te Velde bestudeert de Nederlandse politieke cultuur. Dat moet ook voor niet-historici iets opleveren. In zijn oratie van vrijdag 12 mei gaat hij in op oude en nieuwe regenten en het begrip regentenmentaliteit.

Migratie is altijd paniek
28-03-06
'Mensen worden geboren, gaan dood, trouwen én migreren', zegt migratiehistoricus Marlou Schrover. Maar probleemloos is het nooit, er is altijd paniek. Schrover wil weten wat er gebeurde met de mannelijke en vrouwelijke migranten die tussen 1945 en 2005 Nederland binnenkwamen.

UB koopt handschrift via e-bay
07-03-06
Voor het eerst kocht de Leidse UB een oud handschrift via e-bay. De reden van de aankoop van dit vijfhonderd jaar oude manuscript: het past in het onderzoek van Vidi-winnaar dr. Geert Warnar. Bovendien sluit het aan bij zijn inzending voor de Academische jaarprijs.

Eredoctoraat voor Anthony Grafton
03-01-06
Anthony Grafton krijgt een eredoctoraat van de Universiteit Leiden. Grafton is hoogleraar Geschiedenis aan Princeton University en hoofd van Princeton University Humanities Council. Het doctoraat wordt uitgereikt door prof.dr. Nicolette Mout tijdens de diesviering van 8 februari a.s.

Schatgraven in VOC-archieven
13-12-05
Op 15 december verschijnen vier monografieën gebaseerd op de VOC-archieven in Den Haag. Deze vier zijn de eerste in een serie die voortkomt uit het TANAP-project dat de ontsluiting van de VOC-archieven in Den Haag, Kaapstad, Colombo, Madras en Jakarta als doel heeft. De boeken worden tijdens een feestelijke bijeenkomst gepresenteerd.

Mediëvisten in finale Academische Jaarprijs
06-12-05
Het team van de Leidse mediëvisten Geert Warnar en Anneke Mulder-Bakker maakt kans op de Academische Jaarprijs. Ze willen een levensechte reconstructie maken van de wereld van de laatmiddeleeuwse stadskluizenares.

Boekverkoper van de Verlichting
01-11-05
De eigenzinnige Elie Luzac gaf L'homme machine van La Mettrie uit, dat onmiddellijk na verschijnen in heel Europa verboden werd. Verboden boeken leverden veel geld op, maar geld verdienen was zeker niet Luzacs enige oogmerk.

Nieuwe impuls bestudering sociale geschiedenis Den Haag
18-10-05
Met de komst van de hoogleraar sociale geschiedenis krijgt de bestudering van de sociale geschiedenis van Den Haag een nieuwe impuls. Wie op deze leerstoel benoemd is, maakt rector magnificus en bestuursvoorzitter prof. dr. Douwe Breimer op 19 oktober bekend.

De Universiteit Leiden in meeuwenperspectief
28-06-05
Vandaag verschijnt Vier eeuwen geschiedenis in steen. Universitaire gebouwen in Leiden. Een mooi geïllustreerd en prettig leesbaar overzicht van alle gebouwen die de Universiteit Leiden in bezit heeft of gebruikt.

De nieuwe 'Otterspeer'
08-02-05
Vandaag verschijnt de nieuwe 'Otterspeer', deel drie van 'Groepsportret met dame', de magistrale serie over de geschiedenis van de Leidse universiteit.

Kunstgeschiedenis     

Mw.dr. J.G. (Juliette) Roding
02-10-07
De Leidse kunsthistoricus Juliette Roding mag zich de ontdekker van de Nederlands-Deense schilder Pieter Isaacsz (1568-1625) noemen. Vanwege zijn 'dubbele nationaliteit' viel Isaacsz lang buiten de kunstgeschied-schrijving. Denemarken eert deze vergeten kunstenaar met een expositie in Kopenhagen.

 

Kunstgeschiedenis krijgt wisselleerstoel kunstnijverheid
12-06-07
De opleiding kunstgeschiedenis krijgt gedurende anderhalf jaar een wissel-leerstoel kunstnijverheid. Drie gerenom-meerde experts op kunstnijverheidsgebied treden aan als gasthoogleraar. De leerstoel wordt bekostigd door TEFAF Maastricht, organisator van de internationale TEFAF-kunst- en antiekbeurs.

 

De architectuur en het eurobiljet
24-01-06
De afbeeldingen van poorten, vensters en bruggen op onze eurobiljetten verwijzen niet naar één specifiek Europees bouwwerk. Middeleeuwse ambachtslieden die gebouwen weergaven, werkten op een vergelijkbare manier, zo blijkt uit het proefschrift van Emanuel Klinkenberg.