Spuitende rookfonteinen en bevroren bananen
 |
|
Demonstratie Rino op een school in Vlissingen |
Bus vol apparatuur
Rino is een initiatief van studenten Natuurkunde aan de Universiteit Leiden. Ze zijn zo enthousiast over natuurkunde dat ze hun plezier daarin graag willen delen met middelbare scholieren en andere belangstellenden. Ze bezoeken scholen, wetenschapsmusea en en wetenschapsfestivals. Met een bus vol apparatuur rijden ze het hele land door om hun publiek te verbazen met spectaculaire proeven.
Meer dan 10.000 toeschouwers per jaar
Het optreden bij de scholengemeenschap De Goudse Waarden op 6 juni was extra feestelijk omdat dit de eerste keer was in het tien-jarig bestaan van Rino dat in één jaar meer dan 10.000 scholieren de show bijwoonden. De decaan van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden, prof.dr. Frans Saris, overhandigde de school bij die gelegenheid een plaquette ter herinnering aan dit bijzondere moment.
Informeel
Wat maakt Rino zo succesvol? Jelmer Renema, de voorzitter van Rino: 'Het leuke van de optredens op scholen is dat de sfeer erg informeel is en dat de studenten maar een beetje ouder zijn dan de leerlingen, waardoor ze heel makkelijk contact maken. Maar de echte kracht van Rino is dat we zulke fantastische experimenten hebben.' Rino brengt zelf alles mee wat nodig is voor een show. De school hoeft alleen maar te zorgen voor een locatie met een stopcontact en een tafeloppervlak van drie vierkante meter.
196 graden onder nul
Wat het Leidse Rino uniek maakt is niet alleen dat het de grootste natuurkundige roadshow van Europa is, maar ook dat het gespecialiseerd is in één onderwerp: extreme kou. Tijdens de Freezing Physics show worden demonstraties gedaan met vloeibare stikstof, dat een temperatuur heeft van -196 graden Celsius. De Universiteit Leiden heeft een rijke en lange traditie in de lage-temperaturen-fysica. In 1908 won de Leidse hoogleraar Heike Kamerlingh Onnes de internationale race om het vloeibaar maken van heliumgas, waarvoor hij in 1913 de Nobelprijs kreeg. Nog altijd draait het merendeel van het onderzoek in het Kamerlingh Onnes Laboratorium om lage-temperaturen-fysica.
De effecten van extreme kou
Als een materiaal met behulp van vloeibare stikstof afgekoeld wordt tot een extreem lage temperatuur gebeuren er interessante dingen. Materialen krimpen, barsten uit elkaar bij het kleinste tikje of ze verliezen al hun elektrische weerstand. Normaal gesproken zijn deze bijzondere effecten alleen binnen de muren van een laboratorium te zien, maar dankzij Rino kan het ook gewoon in de klas. In een show van 45 minuten zien de leerlingen met eigen ogen wat de effecten van lage temperaturen, het gebruik van stikstof en supergeleiding zijn. Freezing Physics is geschikt voor groepen van ongeveer 30 leerlingen.
In de lift
Rino zit in meer opzichten in de lift. Onlangs traden de Rino-studenten voor het eerst op in het buitenland; ze gaven een show in België en in Denemarken. Ook nam het aantal experimenten dit jaar toe van en gaan steeds meer studenten mee naar de scholen. Daardoor kunnen meer optredens geboekt worden, terwijl de studenten er toch niet te veel tijd kwijt zijn.
Link
(6 juni 2006/DH)