Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 1/06 > Onderwijs

Dubbeltalenten Letteren - Muziek

"Je begrijpt het wel, maar je kunt het nog niet."

Aan de faculteit Letteren zijn er diverse studenten die zowel een Letterenstudie doen als een studie aan het Haagse Conservatorium, de zogenaamde dubbeltalenten. De nieuwe Faculteit der Kunsten maakt dit mogelijk. Twee van hen zijn Claire van Kempen, studente Schoolmuziek en Franse taal en cultuur, en Merel van Geest, studente Klassiek Zang en Geschiedenis.

Forum vroeg hun hoe het is, zo'n dubbeltalent te zijn. Lopen ze tegen veel studievertraging aan en wat zijn de verschillen tussen beide opleidingen? Kunnen universiteit en Conservatorium nog iets van elkaar leren? Een dubbelinterview over opera's, bomberjacks en het stoeien met de snoertjes van een elektrische gitaar. "Heb je dat écht allemaal gelezen?"

door Bart de Haas

      
Dubbeltalenten Merel van Geest, studente Klassiek Zang en Geschiedenis en Claire van Kempen (rechts, met gitaar), studente Schoolmuziek en Franse taal en cultuur.

Hoe ben je er in hemelsnaam bij gekomen om twee studies te gaan doen?

Claire: "Volgens mij hebben we allemaal moeite met kiezen. Dat heb ik ook al bij iets simpels als kleding kopen. Als ik twee jurken mooi vind en echt niet weet welke mooier is, dan neem ik ze maar allebei."

Merel: "Mijn hele familie heeft op het Conservatorium gezeten, dus zei mijn vader dat ik maar iets zinnigs moest gaan doen. Vandaar dat ik naast Klassiek Zang ook met Geschiedenis ben begonnen. Ik wilde namelijk vroeger altijd al weten hoe de wereld in elkaar zat en ook nu nog heb ik de neiging om de wereld te willen verbeteren. Misschien dat mijn specialisatie bij Vaderlandse Geschiedenis daarom ook wel vrouwenstudies is."

Claire: "Ik ben begonnen met de studie Frans. Dat was min of meer een logische keuze, ik ben namelijk in Frankrijk geboren en elk jaar gingen we ook naar dat land op vakantie. Bovendien hebben mijn beide ouders ook Frans gestudeerd en was ik er goed in op de middelbare school. Om eerlijk te zijn dacht ik dat het conservatorium veel te moeilijk voor me zou zijn. Maar ik kwam door de selectie heen en het ging goed met mijn studie, dus was het zonde om ermee te stoppen."

Hoe streng zijn die selecties eigenlijk? Komt iedereen daar zomaar binnen?

Claire: "Je moet zeker wel iets kunnen voordat je op het Conservatorium wordt toegelaten. Bij de richting schoolmuziek, waar ik voor heb gekozen, is dat weliswaar nog niet zo erg als wanneer je bijvoorbeeld een specifiek instrument kiest. Bij schoolmuziek word je opgeleid voor muziekdocent en is het dus belangrijk dat je van meer verschillende instrumenten iets weet. Zo heb ik laatst heel wat moeten puzzelen met de snoertjes van een elektrische gitaar."

Merel: "In het begin denk je nog dat je wat kan, maar dat kan nog best tegenvallen. Daar kom je snel genoeg achter. Het is echter wel zo dat je absoluut talent moet hebben, of in mijn geval een goede stem, al krijg je die pas onder controle als je les krijgt. Dat gaat zeker niet vanzelf, je kunt het niet half doen. Je kunt heel veel leren, maar je moet het dus ook in je hebben."

Betekent dat ook dat je heel veel moet oefenen?

Merel: "Toen ik eens weinig tijd had gehad om te oefenen, zei een docente tegen mij: 'Ik weet niet wat je aan het doen bent, maar als je zo doorgaat, ga je het niet halen.' Dit was zeker niet onaardig bedoeld, maar gaf wel duidelijk aan dat ik er nog niet was. Net als: 'Je begrijpt het wel, maar je kunt het nog niet.' Oefenen is dus gewoon noodzaak."

Claire: "De lessen zijn op zich al behoorlijk intensief. Zo kun je bijvoorbeeld de opdracht krijgen om zelf iets tofs te maken van een kerstlied. Piano is mijn eerste praktische bijvak. Dat betekent dat ik minstens een uur per dag piano moet spelen. Maar daarnaast heb je dus nog veel meer vakken, zowel van het conservatorium als van de universiteit. Je haalt het echt niet op je sloffen."

Merel: "Naast de zanglessen heb ik nog talloze andere vakken, zoals solfège (bladmuziek), methodiek (leren lesgeven), toneel, muziekgeschiedenis enzovoorts, plus nog enkele talen, Frans, Duits, Italiaans. En dan moet ik ook nog regelmatig piano studeren om mijzelf en mijn leerlingen te kunnen begeleiden, al moet ik eerlijk bekennen dat ik daar soms te lui voor ben. Dat mag je ook wel eens zijn, vind ik, als je twee studies doet. Ik zit nu immers soms al van 's ochtends 10.00 uur tot na elven 's avonds in het Conservatorium."

Wat zijn de grootste verschillen tussen de universiteit en het Conservatorium? Heb je op het Conservatorium nog voordeel van het feit dat je bijvoorbeeld een taal studeert?

Claire, lachend: "Nee, mijn uitspraak van het Frans is veel te nasaal bij het zingen! Als ik een boek helemaal lees, vind ik dat normaal, maar daar vragen ze je soms: 'Heb je dat écht allemaal gelezen?' Aan de andere kant - en dat is het leuke - zijn ze wel weer heel fanatiek bezig met hun instrument."

Merel: "Het grootste voordeel is dat je op de universiteit heel anders leert denken. In de muziekwereld denken de meeste mensen in een tunneltje. Velen zijn alleen daar maar mee bezig. Als je vast zit, zit je bij Zang ook echt een half jaar vast, terwijl ik dan denk 'ik ga even een boek lezen'. Wat dat betreft werkt de universiteit bevrijdend. Onderschat het Conservatorium trouwens niet, vooral zangeressen zijn fanatieke lezers."

Kunnen beide opleidingsinstituten iets van elkaar leren?

Merel: "Jazeker. Het Conservatorium is een redelijk ongeleide bende van losse lesgevers. Te vaak ontbreekt er iets van structuur en organisatie. Op de universiteit is dat allemaal beter geregeld. Daar gaan ze ook veel flexibeler om met een tweede studie, terwijl ze op het Conservatorium vinden dat hun vakken echt op de eerste plaats moeten komen. Als er toevallig twee hoofdvaktentamens tegelijk zijn, heeft het muziekvak dus altijd prioriteit."

Claire: "Op de universiteit wordt er te weinig aandacht besteed aan hoe je iets presenteert. Daar mag je best meer van verwachten. Op het Conservatorium moesten we in het begin al klassikaal een gedicht voordragen. Het ging daarbij heus niet om het analyseren of begrijpen van wat er staat, maar wel om hoe je het voordraagt, of je dat kunt, en dat moet ook wel als je later voor de klas wilt staan. Dan kun je je namelijk niet achter je piano verstoppen; je lijf is je instrument."

Merel: "Of voor een groot publiek natuurlijk. Het is het tonen van een stukje kwetsbaarheid. Bij mij was er op de universiteit pas in het tweede jaar een docent die zei dat we ons onderwerp voor een nota aan de groep moesten presenteren. Twee zinnetjes, niet meer, en hij deed alsof dat iets heel engs was. En gek genoeg waren er toen studenten bij die niet meer uit hun woorden konden komen."

Claire: "Op de universiteit leer je anders denken, Schoolmuziek vormt je karakter."

Loop je tegen veel studievertraging aan?

Claire: "Dat valt wel mee. Ik zit nu in het vijfde jaar van mijn studie Frans en ik hoef alleen nog maar mijn scriptie te schrijven. En ik hoop dat ik binnenkort ook mijn studie aan het Conservatorium af kan ronden."

Merel: "Ik heb altijd bijdehand geroepen dat ik beide studies wel in vier jaar zou kunnen afronden. Dat is me in het eerste jaar nog wel gelukt, maar daarna wordt het echt zwaarder. Maar als ik twee studies in zes jaar zou kunnen afronden, is dat altijd nog een stuk sneller dan wanneer je ze allebei los achter elkaar zou moeten doen."

Is er eigenlijk werk te vinden in de muziek?

Claire: "Verrassend veel zelfs. Momenteel loop ik stage op het Rijnlands Lyceum in Oegstgeest. Een hele lieve school gelukkig, want ze gooiden me er zomaar in het diepe."

Merel: "Ik geef o.a. muziekles aan leerlingen van het 'beruchte' Terracollege in Den Haag. Die denken vaak dat muziek hetzelfde is als Britney Spears. Dan is het echt een uitdaging, hoewel het aan de andere kant tegelijk ook leuker is dan lesgeven aan gymnasiasten, want die weten alles al. Op achterstandsscholen moet je zorgen dat je de groep bij je les betrekt. Als je iets creatiefs doet, krijg je de bomberjacks er uiteindelijk wel bij. Bij het zingen merk je dan bijvoorbeeld dat de stoere jongens eigenlijk niet durven, terwijl het verlegen jongetje vooraan ineens de prachtigste solo's zingt."

Wat zijn jullie plannen voor de toekomst?

Claire: "Met mijn combinatie kan ik later leraar Frans en muziek worden. Verder begeleid ik nu al een koor samen met een meisje en dit soort dingen wil ik later gaan doen. Mijn vroegere pianoleraar belt me regelmatig dat hij allerlei baantjes voor me heeft. Echt, ze staan om ons te springen."

Merel: "Als je verder wilt komen in de zang, dan moet je vooral veel netwerken. Ik heb het geluk dat ik op de eerste audities redelijk goed kan presteren. Dat is een trucje en het moet ook wel, want de concurrentie is groot. Bij veel projecten kom je weer vriendinnen van je tegen, die dezelfde opera willen zingen. Er is momenteel geen theater waar ik binnenloop waar ik niemand ken. In elk geval hoop ik later in grote opera's te mogen zingen."

Wil je dan ook beroemd worden?

Merel: "Nee, ik wil goed worden. En als je heel goed bent, word je mogelijk vanzelf wel beroemd. Maar eerst wil ik na mijn studie een tijdje iets met muziek gaan doen in een ontwikkelingsland. Toch nog iets van de wereld zien, de wereld verbeteren."

                                    
 
   
vorige pagina top pagina