Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 4/05 > Agenda

Discussiebijeenkomst Open Access en de Leidse letteren

Het afgelopen voorjaar is er veel publiciteit geweest over de trend om wetenschappelijke publicaties via het Internet, liefst kostenvrij voor de eindgebruiker, toegankelijk te maken (open access). Deze trend kon momentum krijgen, enerzijds door steeds beter geworden digitale technologieën, anderzijds door de mogelijkheid voor bibliotheken om (online) toegang te kunnen blijven bieden tot wetenschappelijke publicaties, zonder daarbij volledig afhankelijk te zijn van uitgevers. Ook faciliteert open acces de aanleg van een digitaal archief van de wetenschappelijke output van universiteiten.

Open Access Leiden
De gelden die beschikbaar kwamen via het project Digital Academic Repositories (DARE), een landelijk initiatief van de Stichting SURF (het samenwerkingsverband van universiteiten en hogescholen op het gebied van netwerkdienstverlening en informatie- en communicatietechnologie (ICT)), zijn een belangrijke katalysator gebleken. Ook de Universiteit Leiden heeft in DARE-verband een open digitaal depot voor publicaties ingericht. Onder de noemer Open Access Leiden (OAL: www.oal.leidenuniv.nl ), is in het najaar van 2004 een project van start gegaan, bedoeld om de mogelijkheden van open access repositories nader te onderzoeken. In verschillende deelprojecten zijn of worden oraties, proefschriften, artikelen en boekbesprekingen gedigitaliseerd en via het Web toegankelijk gemaakt.

De letterenfaculteit is bij het OAL project van begin af aan intensief betrokken geweest. Van een tiental vooraanstaande collega-wetenschappers zijn inmiddels vrijwel álle artikelen gedigitaliseerd en full text doorzoekbaar gemaakt. Het werk van deze auteurs is - afgezien van materiaal waarop nog copyright berust - in de Leidse repository (https://openaccess.leidenuniv.nl) opgenomen. Tientallen artikelen van Ineke Sluiter, Arie Verhagen, e.a. kunnen zo worden getraceerd. Publicaties van vóór 1997 kunnen in de meeste gevallen rechtstreeks worden ingezien.

Zoals te verwachten is bij elke innovatie zien we ook hier een duidelijke scheiding der geesten. De discussie in Leiden spitst zich toe op juridische, technische, en ideologische aspecten. Ook variëren inschattingen van de hoeveelheid extra inspanningen waarmee open access gepaard zou gaan. Onderstaande tabel vat enkele vaak gehoorde argumenten samen:

 

Voordeel

Nadeel

Wetenschapper

Citaatkansen nemen toe

Exclusieve overdracht van auteursrechten van een onderzoeker aan een uitgever staat opname in een repository soms in de weg

Universiteit/faculteit   

Betere zichtbaarheid van het eigen onderzoek en verminderde afhankelijkheid van uitgevers met betrekking tot online toegang tot wetenschappelijke publicaties

Bestaande mechanismen gericht op kwaliteitscontrole moeten wellicht (j/n) op termijn worden bijgesteld

Uitgever

Verhoogde naamsbekendheid

Auteursrechtelijke complicaties

Wereld

Betere vindbaarheid

Information overload

 

Discussiebijeenkomt op 25 augustus
Om de opvattingen onder onderzoekers in de humaniora te peilen wordt op 25 augustus a.s. een discussiebijeenkomst georganiseerd, waar naast informatieverschaffing over de lopende projecten ook ruime gelegenheid zal zijn om de verschillende standpunten naar voren te brengen. Ook worden verwachtingen en wensen in kaart gebracht; wat zijn de punten waar de Leidse repository een oplossing kan bieden voor bestaande of te verwachten problemen? Deskundigen op relevante aandachtsgebieden zullen de bijeenkomst bijwonen en van commentaar voorzien.

Datum: donderdag, 25 augustus 2005
Tijd: 14.00 - 16.00 uur
Locatie: Lipsius (WSD 1175), zaal 148

Noteert u deze datum alstublieft alvast in de agenda!

Leiden, 22 juni 2005
Gerhard Jan Nauta

                                    
 
   
vorige pagina top pagina