Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 3/06 > Column

Onderwijs

Column Onderwijs

Lezersreacties (2)

    

'Core'

Column door Jef Jacobs

Laten we éen ding afspreken: het begrip brede bachelor mijden we voortaan als de p.
Deze combinatie van woorden veroorzaakt immers een spraakverwarring zonder weerga, op nationaal, universitair en facultair niveau. Verstaan sommigen er een bachelor-opleiding met ruimte voor bijvakken of een minor onder (wat in onze faculteit al gewoon wordt gevonden), anderen hebben een soort supermarkt-model voor ogen, waarin de student zo ongeveer naar believen zelf pakketten kan samenstellen of cursussen uit de schappen haalt. Daartussenin zit een woud van modellen met meer of minder ruimte voor bijvakken, keuzevakken - al dan niet gebonden - en zogenaamde core-curricula. Niets tegen 'breed', behalve in combinatie met BA.

Intussen is een volgend gevaar opgedoken: het woord core-curriculum. Ook dat kan veel ruis produceren, maar toch wil ik er hier graag even bij stilstaan. Want ik ben voorstander van zo'n 'core'. Om verschillende redenen.

We zetten maar weer eens hoog in en nemen de Harvard-omschrijving van core curriculum als voorbeeld:

"... the Core differs from other programs of general education. It does not define intellectual breadth as the mastery of a set of Great Books, or the digestion of a specific quantum of information, or the surveying of current knowledge in certain fields. Rather, the Core seeks to introduce students to the major approaches to knowledge in areas that the faculty considers indispensable to undergraduate education. It aims to show what kinds of knowledge and what forms of inquiry exist in these areas, how different means of analysis are acquired, how they are used, and what their value is. The courses within each area of subdivision of the program are equivalent in the sense that, while their subject matter may vary, their emphasis on a particular way of thinking is the same." (Core Program)

Opmerkelijk is het feit dat het core-curriculum afgezet wordt tegen een program of general education. Het gaat er kennelijk om, studenten in te leiden in wetenschappelijke denkmethoden, gekoppeld aan benaderingen of disciplines. En voorts ligt de nadruk op de facultaire keuze van het core. Beide principes zouden ook voor onze faculteit vruchtbaar kunnen zijn.

Wie de Harvard site verder bekijkt, ziet dat bij een vierjarige BA, de helft van de tijd opgaat aan het hoofdvak en de andere helft verdeeld is in twee kwarten: een kwart core en een kwart keuzevakken. Een dergelijke verdeling moeten wij ons niet willen permitteren; er zou immers een hoofdvak-gedeelte van slechts 90 ects resteren. Bovendien valt op dat de Harvard-student kan kiezen uit een ruim aanbod core-courses. Ook dat is uiteraard bij ons niet mogelijk, tenminste als je ze als exclusieve core-cursussen, buiten het bestaande onderwijs om, wilt opzetten. Bij een bijvakruimte van 30 ects en een hoofdvakdeel van 130 resteert een core-ruimte van 20 ects. In dat deel zouden wij overeenkomstig de Harvard definitie cursussen kunnen aanbieden die voor alle (letteren)studenten als 'indispensable' kunnen worden aangeduid. Daarin gaat het niet om het wegwerken van kennisdeficiënties of om algemene vorming, niet om kennis van de bijbel, de mythologie of 'grote boeken', maar in eerste instantie om de kennismaking met wetenschappelijke methoden. Onderdelen als wetenschapstheorie, literatuur- en taalwetenschappelijke en (kunst)historische en cultuurwetenschappelijke benaderingswijzen liggen dan voor de hand. Behoudens wetenschapstheorie hebben die disciplines bij uitstek hun basis in de letterenfaculteit. De wetenschapstheorie lijkt me nuttig voor elke student, omdat zij de specifieke humaniora-benaderingen zowel beschrijft, als deze in een ruimer kader - dat van dé wetenschap - plaatst. 

Natuurlijk vinden we in onze faculteit ook andere dan de genoemde disciplines, vooral binnen de regio-studies. Maar die vakgebieden (economie, antropologie, recht etc.) zijn als discipline vooral thuis in andere faculteiten, zodat bij een keuze het eigen speelveld voor de hand ligt, dat van de literatuur- en taalwetenschappen, van de (kunst)historische en cultuurwetenschappen. De benaderingen van die disciplines kunnen desgewenst in een disciplinair bijvak verdiept worden.

Waarom zouden we zo'n core-curriculum moeten hebben?
Een introductie in onze kerndisciplines lijkt me voor alle studenten van belang. Die vindt weliswaar in alle opleidingen plaats, in meer of mindere mate en met wisselende accenten. Maar het belangrijkste lijkt mij, dat we dat in principe aan de hand van één en hetzelfde handboek of dezelfde reader doen, zodat er een platform voor discussie ontstaat, waaraan alle studenten en docenten deel kunnen nemen. Dit hoeft niet tot een eenheidsworst te leiden, integendeel. Divergerende opvattingen kunnen juist beter besproken worden tegen de achtergrond van een gemeenschappelijke terminologie en er kan tijd en energie gewonnen worden indien basisbegrippen en -definities niet meer moeizaam hoeven te worden geijkt.

Voor studenten kan het heel aantrekkelijk en leerzaam zijn, als ze niet enkel in de bijvakruimte, maar ook op het terrein van de vakdiscipline met studenten uit andere opleidingen in aanraking komen. Indien docenten zich in zo'n gezamenlijk kader kunnen vinden, bevordert dat de samenwerking en de discussie over de vakken heen. En dat is toch juist wat we willen?    

Stelling:

Net als Harvard heeft de Leidse letterenfaculteit een core-curriculum nodig.

Lezersreacties

Reactie: Helemaal mee eens!
Naam: Wilfred van Soldt

----------------------------

Reactie: Uit ervaring op Harvard en meer indirect vanuit andermans ervaringen op Bard College (NY) weet ik hoe nuttig het is om een undergraduate core-curriculum te hebben waaraan een groot aantal docenten vanuit alle gremia in de humanities deelnemen. Met betrekkelijk kleine groepjes studenten behandelen zij de zelfde vraagstukken en laten zij heel veel korte essays schrijven. Daarnaast wordt op Bard College faculteitsbreed (dus voor de totale groep van eerste of tweede jaarsstudenten in het 'groot auditorium' daar ook nog eens een keer in de week een pakkende lezing op het eigen vakgebied gehouden door een van de faculty members of een gast van buiten. Ik denk echter dat de meeste docenten aan de letterenfaculteit in Leiden niet de brede opleiding hebben genoten om het core-curriculum in werkgroepen te kunnen behandelen. Met andere woorden het is niet een kwestie van simpelweg een nieuwe aanpak invoeren, er komt meer om de hoek kijken. En ook als er al jarenlang een core-curriculum bestaat, betekent dat nog niet dat het goed functioneert. Op Harvard wordt daar nu al jaren over geruzied.
Naam: Leonard Blussé

Geef uw reactie

                                    
 
   
vorige pagina top pagina