Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 5/05 > Column

Onderwijs

Column

Reacties op column (3) 
Geef uw reactie

    

Ondraaglijk licht

Column door Jef Jacobs

Mark Rutte heeft al heel wat onzin uitgekraamd - in zijn rol als staatssecretaris van OC&W -, maar met zijn opmerking dat er wel een tandje bij kan in menige universitaire opleiding ben ik het van harte eens. Terwijl ik dit zeg, schieten me de woorden van Joris van Bergen tijdens zijn afscheidsspeech te binnen. Joris sprak daar zijn verbazing uit over het grote aantal ongeverifieerde beweringen tijdens Strategische Conferenties. Zou deze daar ook onder vallen? Misschien. In ieder geval is dit toevallig ook een van de conclusies van de laatste strategische conferentie.

Inmiddels kun je de roep van studenten om zwaardere en meer uitdagende studiebelasting in Opleidingscommissies, Onderwijscommissie en Raad niet meer negeren. En ook zelf heb ik het gevoel dat de studiebelasting tussen opleidingen in onze faculteit erg uiteenloopt, met meer dalen dan pieken.

In de NRC van afgelopen zaterdag mogen twee studenten - beiden van de UVA - klagen over de ondraaglijke lichtheid van menige studie. Hun uitspraken over de studiebelasting bij psychologie herinneren mij pijnlijk aan wat Rutte kort voor de zomer in het NOS-journaal over kunstgeschiedenis meende te moeten opmerken. Zolang je dat vak in pakweg 20 wekelijkse uren kon doen, was een maximale studieduur van vijfeneenhalf jaar wel voldoende. Waar of niet, er bestaan twijfels over de gemiddelde zwaarte van alfa- en gamma-studies, en ik vind dat we daar zo snel mogelijk van moeten worden verlost.

Als onze opleidingen door de bank genomen te licht zijn, duperen we onze studenten en ten slotte ook ons vakgebied. Beleidsmakers zullen er steeds opnieuw een aanleiding in vinden om te besnoeien op de nominale studieduur. En als er maatschappelijke bedenkingen bestaan bij de zwaarte van onze diploma's, schaadt dat ook de marktpositie van onze abituriënten.

Tegenwerpingen over het belang van baantjes tijdens de studie en de sociale druk om daar ruimte voor in te bouwen, niet eerst op de universiteit of hogeschool, maar al in het voortgezet onderwijs, dienen wij eenvoudig te negeren. Het opbouwen van een interessant curriculum vitae moet in de eerste plaats binnen het veld van de studie gebeuren. Ik voel me hierin gesteund door onze emeritus De Rijk, die ik recent hoorde zeggen, dat de universiteit moet kiezen voor haar eigenlijke taak: het opleiden van uitstekende academici binnen de daarvoor gestelde termijnen. Als de overheid in haar eisen aan de universiteit in een spagaat gaat, - massaal én excellent - hoeven wij daar niet blind achteraan te hollen. Hoe dat moet, zwaarder en uitdagender? Volgende keer meer.

Stelling: De alfa-studies moeten aanzienlijk zwaarder en uitdagender.

Lezersreacties:

Reactie: Ik ben het daar van harte mee eens. Een suggestie: waar mogelijk en relevant zouden studenten (verplicht) kennis dienen te maken met origineel bronnenmateriaal - de bijzondere collecties van o.a. de Universiteitsbibliotheek bieden daartoe juist in Leiden excellente mogelijkheden.
Naam: Josje Calff, Universiteitsbibliotheek

Reactie: Ondraaglijk licht? Natuurlijk is Jefs stelling een welbewuste generalisatie, maar bij sinologie maken we iets heel anders mee, en ik kan me nauwelijks voorstellen dat we de daarin binnen de faculteit alleen staan. Na invoering van de BA bleek dat docenten colleges in jaar 2 en vooral jaar 3 vaak te zwaar maakten. Dat laat zich misschien verklaren uit de (onbewuste) wens het nieuwe programma ondanks alle rationalisaties zo dicht mogelijk in de buurt te brengen bij omvang en inhoud van de eerste academische graad van de afgelopen twintig jaar, het doctoraal. Noem het gewoonte, of noem het liefde voor het vak die zich in bochten wrong zolang zij die het vak geven het nieuwe systeem nog niet hadden geïnternaliseerd, en de MA nog weinig meer was dan toekomstmuziek. Studenten klaagden over overbelasting. Om hun klacht te plaatsen in de context van die fameuze 20 uur per week: alleen de contacturen sinologie zijn er al 18 in het eerste jaar, 15 in het tweede en 12 in het derde -- en in het tweede en derde jaar komen daar de bijvakken bij. Dat heeft alles te maken met intensieve taalverwerving, maar in dat opzicht kun je geen bochten afsnijden als je internationaal wilt kunnen concurreren, of, minder modieus gezegd, als je het vak wilt leren. De studenten gaven trouwens aan dat hun overbelasting voor een belangrijk deel kwam uit de bijvakken: gebrekkige organisatie en overvraging, dat laatste vooral voor de praktijkstudies. Programma-evaluaties sinologie (BA1, BA2 en BA3) geven binnen een overwegend positief beeld als zorgwekkend punt dus juist aan dat het programma bij tijd en wijle te zwaar is, of op zijn minst aan de zware kant. Gelukkig wijst de toon erop dat de inspanning het plezier in de studie niet hoeft te vergallen.
Naam: Maghiel van Crevel, Talen & Culturen van China

Reactie: Het lijkt me een stelling die ingegeven is door de opinie van slechts een klein deel van de studenten. Het is niet waarschijnlijk dat de gemiddelde student die misschien wel hard moet werken om het niveau bij te benen zich zal uiten over het gebrek aan uitdaging in de studie. Misschien moeten we ons wat betreft het aantal uren dat studenten daadwerkelijk studeren niet laten leiden door de eigen ervaring van de wetenschappelijke staf en de geluiden die we van de betere studenten (en soms toekomstige staf) horen, beide zijn niet representatief voor de feitelijke studie-ervaring van de meeste studenten.

In zoverre studenten inderdaad te weinig doen, wat zeker voor komt, is het probleem mijns inziens niet dat de studie niet uitdagend genoeg is en maar twintig uur per week aandacht zou vragen maar dat veel studenten, ook/juist de betere, vaak maar 20 uur per week besteden aan de studie, waardoor het niveau van de colleges naar beneden gaat en zodoende de betere student niet genoeg uitdaagt. De oplossing is dan natuurlijk om hogere eisen te stellen aan studenten in werkcolleges en tentamens maar dat kun je alleen duidelijk maken door meer studenten te laten zakken en dat zal met zich meebrengen dat de rendementen sterk verlaagd worden. Niet iets dat bij mijn weten door de staatssecretaris of de universiteit gestimuleerd wordt.
Naam: Joost Augusteijn, Geschiedenis

                                    
 
   
vorige pagina top pagina