Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 4/05 > Boeken

Jos las Leids

Een selectie van Leidse publicaties besproken door Jos Damen (Universiteitsbibliotheek)

 

Claus' Uilenspiegel na 40 jaar herhaald

Hugo Claus schreef in 1965 in opdracht van de Universitaire Lustrum Commissie het toneelstuk Uilenspiegel. In de zomer van datzelfde jaar, 1965,  werd het stuk uitgevoerd op het Pieterskerkhofplein tegen de gevel van het Gravensteen. De regie was in handen van Annemarie Prins, later nog beroemder als regisseur. Wie het lijstje van "medewerkenden" aan de eerste opvoering bekijkt zoals dat achterin het boek staat, ziet daar diverse bekenden, onder andere Nelleke Bol, later als schrijfster bekend als Nelleke Noordervliet. Passages als deze klonken:

Luizedwergen
met uw ziekelijk oog,
wilt gij lezen de tekenen die wij verbergen
heilig en hoog?
Leest dan, luizen, de geheimenis
die met Zeven nagels vernageld is. (pag. 109)

 
De legende Uilenspiegel

Wie het stuk van Hugo Claus nu leest, is eerst verbaasd over de thematiek. Wat deed deze legende van Uilenspiegel in Vlaanderen in 1965 in Leiden? Het antwoord is simpel: Tijl Uilenspiegel stond symbool voor de eeuwige jonge rebel. Na 40 jaar wordt deze rebel weer uit de kast gehaald op 1 juli 2005 om 20.00 uur in de Leidse Pieterskerk. De herhaling, "een link tussen toen en nu", is wederom onder regie van Annemarie Prins en weer met hoofdrolspeler Peter de Reuver. De lezing vooraf is door Kees Schuyt. Alleen daarom wordt dit al een interessante avond.

Meer info: www.luf.nl/tijluilenspiegel en www.nieuws.leidenuniv.nl

 

Altijd Roomboter (Noordervliet)

Nelleke Noordervliet studeerde in de jaren zestig in Leiden sociale wetenschappen. Later schreef ze mooie beeldende boeken als De naam van de vader. Haar nieuwe boek Altijd roomboter heeft geen aanbeveling meer nodig. Deze "literaire non-fictie" gaat over Noordervliets overgrootmoeder Engelbertha Teljeur-Wiggelaar (1856-1953) die het verdomde om margarine op haar brood te smeren. Uiteraard is ze een dapper mens, trots en met een onafhankelijke geest. Leids wordt het boek pas als Nel in Leiden gaat studeren. Omdat de roman non-fictie is, wordt uitgebreid ingegaan op de verhouding tussen student en burgerij in Leiden. En zien we daar Café l'Espérance niet voorbijtrekken?

 
Altijd roomboter

Nelleke Noordervliet: Altijd roomboter. Amsterdam, Uitgeverij Augustus, 2005.
ISBN  9045701030. EUR 15

 

Dood van een soldaat (Spaey)

Assyriologe als thrillerschrijfster. De Leidse opleiding Assyriologie is -als overal elders- niet groot, maar trekt natuurlijk studenten uit den vreemde. Johanna Spaey werd in 1966 in Leuven geboren. Ze studeerde Assyriologie in Leuven en Leiden. De achterflap van haar eerste roman, Dood van een soldaat, meldt parmantig dat ze "werkt als eindredacteur en journalist. Ze schrijft sinds ze kan lezen."  Wie voor haar eerste roman direct een prijs ontvangt, krijgt het moeilijk met de opvolger van dat boek. Maar binnen is binnen. Voor de "literaire thriller" Dood van een soldaat ontving Johanna Spaey een misdadige prijs: De Gouden Strop 2005. De uitreiking was kort op tv te zien, waarbij de schrijfster mooi verbaasd verheugd reageerde.

 
Dood van een soldaat

Het boek is stevig van inhoud en opzet: mannen zonder benen of met ijzeren gezichtsprothese, vermoorde vrouwengekken, door Duitsers omgebrachte vrouwen. Dit moet Vlaanderen tussen 1914 en 1920 zijn. De opzet is beproefd: de Eerste Wereldoorlog krijgt vorm vanuit het perspectief van hoofdrolspelers als de vrouwelijke dorpsarts en de veminkte officier.

Johanna Spaey: Dood van een soldaat. Antwerpen, Manteau, 2005.
ISBN 902231889. EUR 19

 

Inventaris Minerva-archief

Het archief van het Leidsch Studenten Corps en Minerva is één van de grootste archieven in Nederland. Bij Minerva zijn ze natuurlijk niet gek. Minerva laat met veel plezier de inventaris van het eigen archief door een ander maken. Bij het Leids Gemeentearchief (excuus: Regionaal Archief) zijn ze ook niet gek: die maken graag een inventaris van dit prachtige archief, en ze maken er met plezier een tentoonstelling bij. Archiefmedewerkster Martine Wansbeek-Zijbrands maakte een inventaris die duidelijk maakt hoe gevarieerd het archief van LSC is. In de begeleidende tentoonstelling is t/m 22 augustus 2005 Een greep uit de archieven van het Leidsch Studenten Corps en Sociëtiet Minerva te zien. Daarin rijp en groen: notulen uit de 19e eeuw, lijsten met bedankjes voor het lidmaatschap, complete dossiers van de ontgroeningscommissies, foto's en studentenalmanakken. Gaat dat zien: Archief Leiden, Boisotkade 2a, Leiden

Martine Wansbeek-Zijbrands: Inventaris van de archieven van het Leidsch Studenten Corps en Sociëteit Minerva 1799-1972. Leiden, Regionaal Archief, 2005.

 
Zaal Societeit Minerva (1835) (detail)

 

Egyptische mummies doorgelicht

Het Rijksmuseum van Oudheden is de laatste tijd in financiële en bestuurlijke beroering: te weinig bezoekers, te weinig geld, een kefferige waakhond naast de directeur. Daarom was er afgelopen maand welkom nieuws: alle 31 mensenmummies, 73 dierenmummies en 28 gemummificeerde lichaamsdelen van het Rijksmuseum van Oudheden zijn doorgelicht.

Dat levert letterlijk fascinerende inkijkjes op: poppetjes zonder ledematen in buikholtes, sieraden en amuletten tussen de windsels, aderverkalking, ontstekingen en botontkalking: niets ontging de bestralers. De AVRO keek over de schouders mee (uitzending oktober 2005). Het boek dat over dit onderzoek gemaakt werd, is nu uit.

Maarten Raven en Wybren Taconis: Egyptian mummies: radiological atlas of the National Museum of Antiquities. Palma-reeks nummer 1. Brepols Publishers, 2005. EUR 55

Mummie en scan van de Egyptische priester Anchhor
(ca. 625 v. Chr.) RMO

 

Kinneging en het kwaad

Moet alles overal dik opliggen?  Op het omslag van Geografie van goed en kwaad van Andreas Kinneging staat Vermeers landmeter. IJdele Kinneging meet Goed en Kwaad. Dat moet gebeuren. "Met de Verlichting begint de ondergang van de westerse beschaving." "[Binnen de universiteit] gaat men nog de diepte in, wordt nog grondig nagedacht, worden nog fundamentele  beschouwingen geschreven. Of niet soms? Nee dus." "De Bijbelse traditie is een onmiskenbare bron van wijsheid." Kinneging hield op 17 mei zijn oratie als hoogleraar rechtsfilosofie. Gelukkig stelt Kinneging de klassieke vraag naar het goede leven centraal. Denkt u wel mee?

Andreas Kinneging: Geografie van goed en kwaad.
ISBN 9027497532. EUR 30

 
Geografie van goed en kwaad

 

 

Hemels door de muze omhelsd

Nog een vreemd omslag: twee verliefde engeltjes op de voorzijde van een Leidse juridische promotie. Volgens Leids promovenda Sigrid Hemels (promotie 18 mei 2005) is het linkerengeltje, de jongen, de kunst en het rechterengeltje (het meisje) de fiscaliteit. Het meisje houdt het jongetje af: fiscalisten houden niet van de indirecte belastingsubsidie voor de kunst die Hemels op grote schaal ontwaarde. Hemels houdt van "goed vormgegeven belastingmaatregelen" en van meer inzet van particulier inititatief. Lang leve het Angelsaksische model: luister naar de markt of zorg zelf voor geld. In Nederland wordt de kunst in vergelijking met landen als Frankrijk of Duitsland niet echt in de watten gelegd, maar van Hemels mag de indirecte belastingsubsidie (slechts 6% BTW op dichtbundels en puzeelboekjes, wat een ellende) morgen verdwijnen. Driewerf hoera.


 
Door de muze omhelsd

Sigrid Hemels: Door de muze omhelsd. Tilburg, Wolf Legal Publishers, 2005.
ISBN 0-58501140. EUR 30

                                    
 
   
vorige pagina top pagina