Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 4/05 > Boeken

Nieuws uit de Universiteitsbibliotheek

door Kasper van Ommen, Ommen@library.leidenuniv.nl

 

Eén Leeszaal Bijzondere Collecties in de UB

J.C. Woudanus, De universiteitsbibliotheek van Leiden, 1610

Met ingang van maandag 4 juli 2005 heeft de Universiteitsbibliotheek Leiden één Leeszaal Bijzondere Collecties, waar alle bijzondere stukken onder toezicht geraadpleegd kunnen worden. Deze bevindt zich in de Noordhal op de tweede verdieping (oude benaming: Dousazaal). Voor de gebruiker betekent dit voornamelijk dat bijzondere stukken uit de Oosterse collecties niet meer apart in de studiezaal op de eerste verdieping worden uitgegeven. Van maandag tot en met vrijdag is de Leeszaal Bijzondere Collecties ononderbroken geopend van 9.30 tot 16.45 uur.

Deze maatregel is een eerste stap in het project ‘Special Collections Research Centre’, dat eind april van start is gegaan. Het project zal leiden tot één afdeling Bijzondere Collecties. De huidige vijf afdelingen (Westerse handschriften, Westerse gedrukte werken, Collectie Bodel Nijenhuis, Oosterse collecties en Prentenkabinet) worden hierin samengevoegd, wat de mogelijkheden tot samenwerking en synergie verder zal bevorderen.

In de nabijheid van deze Leeszaal blijven vier gespecialiseerde handbibliotheken gehandhaafd:

  • handbibliotheek Prentenkabinet (Zuidhal, tweede verdieping)
  • handbibliotheek Oosterse handschriften (Noordhal, eerste verdieping)
  • handbibliotheek Oosterse literatuur en geschiedenis (Noordhal, eerste verdieping)
  • handbibliotheek Westerse bijzondere collecties (Noordhal, tweede verdieping).

One Special Collections Reading Room in Leiden University Library

As of 4 July, Leiden University Library will have one Special Collections Reading Room. In this room all items of the special collections can be consulted. The Special Collections Reading Room is situated on the second floor at the north wing of the library (the former Dousa Reading Room).

This will have consequences for users of the Oriental Manuscripts Reading Room: items from the Oriental Collections can no longer be consulted in the separate reading room on the first floor.

The Special Collections Reading Room will be open on Monday-Friday between 9.30 and 16.45.

Openingstijden UB tijdens zomervakantie

In de periode 1 juli-14 augustus zijn de volgende openingstijden van de Universiteitsbibliotheek van kracht:

  • Maandag t/m vrijdag: 08.30 - 17.00 uur
  • Zaterdag: 9.30-12.30 uur
  • Zondag: gesloten

During the period July 1st-Augst 14th, the opening hours of Leiden University Library are:

  • Monday-Friday: 8.30-17.00
  • Saturday: 9.30-12.30
  • Sunday: closed

Nieuwe overeenkomsten met belangrijke uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften

UKB (het samenwerkingsverband van de Nederlandse Universiteitsbibliotheken, de Koninklijke Bibliotheek en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) is er in geslaagd nieuwe overeenkomsten te sluiten met een aantal vooraanstaande wetenschappelijke uitgevers. De Nederlandse universiteiten krijgen volledige toegang tot de wetenschappelijke tijdschriften van Wiley, Springer en Elsevier. UKB is zeer tevreden dat na een half jaar onderhandelen nu met alle drie genoemde uitgevers een akkoord is bereikt, dat een groot deel van wetenschappelijk Nederland onbelemmerde toegang tot in totaal zo’n 3000 belangrijke wetenschappelijke tijdschriften garandeert.

De overeenkomsten met Wiley en Springer (waarin opgenomen de vroeger zelfstandige uitgever Kluwer Academic Publishers) hebben een looptijd van 3 jaar, die met Elsevier heeft een looptijd van 5 jaar. Als onderdeel van de overeenkomst heeft UKB ten behoeve van alle universiteiten de archieven van Springer/Kluwer en Elsevier aangekocht. Deze archieven omvatten de digitale versie van alle tijdschriftafleveringen die ooit door de uitgever zijn gepubliceerd – een aantal daarvan gaan terug tot de 19e eeuw.

Zo gauw de contracten zijn getekend zullen achtereenvolgens de lopende tijdschriften (jaargangen 1995 - heden) en de oudere jaargangen (< 1995) die nu in het Leidse aanbod ontbreken aan U-LIP en U-CAT worden toegevoegd. Voor Springer/Kluwer geldt dat zij hun database met oudere jaargangen naar verwachting voor het eind van dit jaar volledig hebben gevuld. Het Leidse aanbod zal hierop aansluiten.

Tot slot dient te worden vermeld dat van de overeenkomst met Elsevier ook de voormalige Academic Press titels en de zogeheten Harcourt Health titels deeluitmaken, terwijl de overeenkomst met Springer ook de Brill online tijdschriften omvat en een proef met toegang tot hun e-books.

Digitaal archief van proefschriften een succes

Op 15 juni is het 100ste proefschrift toegevoegd aan de collectie proefschriften in het digitale wetenschappelijk archief van de Universiteit Leiden. Het is het proefschrift van Lorenza Colzato, van de Faculteit der Sociale Wetenschappen. Dr. Colzato verdedigde haar proefschrift, getiteld Commonalities of feature integration processing in and across perception and action planning op 14 juni 2005.

De proefschriften in dit archief krijgen een grote zichtbaarheid, landelijk en internationaal, omdat ze gemakkelijk terug te vinden zijn via algemene zoekmachines zoals Google maar ook via meer gespecialiseerde zoekmachines.  De digitale proefschriften worden binnenkort ook opgenomen in het e-Depot van de Koninklijke Bibliotheek waardoor lange termijn toegang gegarandeerd is.

Van 73 van deze 100 proefschriften heeft de verdediging ná 1 januari 2005 plaatsgevonden. Van de in totaal 132 promoties dit jaar (peiling 15/06/2005) is dus al meer dan de helft vertegenwoordigd in het archief. Voor nog eens 26 proefschriften zijn definitieve toezeggingen gedaan. Het grootste gedeelte van deze proefschriften is vrij toegankelijk; voor een aantal proefschriften staan copyrights dat niet toe, maar het streven is om in die gevallen verwijzingen op te nemen naar bv. handelsuitgaven of gepubliceerde artikelen.

De collectie is in te zien via https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/492

Adelaar in de wolken. De Leidse jaren van Josephus Justus Scaliger (1593-1609)

Paullus merula, Portret van Josephus Justus Scaliger. Olieverf op paneel, 1597

Met deze tentoonstelling, die te bezichtigen is van 30 juni tot en met 28 augustus, wordt het eerste lustrum van het Scaliger Instituut gevierd. Het Scaliger Instituut is opgericht in 2000 met als doel het gebruik van de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek in onderzoek en onderwijs te stimuleren en faciliteren. Dit geschiedt onder andere door het initiëren van onderzoeksprojecten, het organiseren van lezingen en symposia en het verlenen van beurzen aan (gast)onderzoekers.

In de tentoonstelling wordt aandacht besteed aan het leven en werk van de beroemde humanist Josephus Justus Scaliger, met een nadruk op zijn Leidse periode. Scaliger accepteerde in 1591 een uitnodiging om naar Leiden te komen, waar hij tot zijn dood in 1609 is gebleven. In deze periode schreef hij zijn belangrijkste werken en leidde hij tal van leerlingen op. Op de tentoonstelling zijn bekende boeken van Scaliger te zien, zoals het Opus de emendatione temporum (1598) en zijn editie van het Astronomicon van Marcus Manilius (1599-1600), afgewisseld met brieven van en aan Scaliger. Verder worden portretten getoond van Scaliger en zijn leerlingen (Heinsius, Grotius, Erpenius). Bij de tentoonstelling verschijnt in de reeks Kleine Publicaties van de Universiteitsbibliotheek Leiden een rijk geïllustreerde catalogus met bijdragen van prof. dr. W.P. Gerritsen (Scaliger hoogleraar), prof. dr. H.J. de Jonge (Faculteit Theologie, Leiden), dr. R. Breugelmans (oud-conservator westerse gedrukte werken), prof. dr. C.L. Heesakkers (emeritus hoogleraar Neolatijn), dr. D. van Miert (Warburg Institute, Londen), drs. K. van Ommen (Scaliger Instituut) en dr. J. De Landtsheer (Katholieke Universiteit, Leuven).

De feestelijke opening zal plaatsvinden op donderdag 30 juni om 16.00 uur. Plaats: Noordhal Universiteitsbibliotheek Leiden.

Programma

 
16.00 uur welkomstwoord door K. De Belder, Bibliothecaris Universiteitsbibliotheek Leiden
16.05 uur Vijf jaar Scaliger Instituut door Scaliger hoogleraar prof. dr. W.P. Gerritsen
16.30 uur Voordracht van enkele teksten van Scaliger door drs. Olga van Marion
16.40 uur Aanbieding van het eerste exemplaar van de catalogus door prof. dr. P.G. Hoftijzer (directeur Scaliger Instituut) aan de decaan van de faculteit Letteren, prof. dr. T. van Haaften
16.45 uur Dankwoord prof. dr. T. van Haaften

De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

Aankondiging tentoonstelling Montaigne en Leiden

Titelblad van Michel de Montaigne, Essais, Parijs, Abel l'Angelier 1588Van 1 september tot en met 2 oktober 2005 zal in de Universiteitsbibliotheek Leiden de tentoonstelling Montaigne en Leiden te zien zijn. Aanleiding is een congres dat op 1 en 2 september in Leiden rond het leven en werk Montaigne wordt georganiseerd door o.a. prof. dr. P.J. Smith van de vakgroep Franse taal en cultuur.

Michel de Montaigne (1533-1592) is een grootmeester van het essay, een succesvol genre waarin de auteur vrijelijk zijn mening geeft over een veelheid van onderwerpen. Kenmerkend voor Montaignes denken zijn een verregaand relativisme, drang tot zelfkennis en zelfbeschrijving, hang naar vrijheid en tolerantie. Montaignes tegendraadse manier van filosoferen en ongedwongen manier van schrijven hebben een blijvende invloed gehad in Europa: Bacon, Descartes, Pascal, Voltaire en Rousseau bewonderden of verafschuwden hem. Goethe en Nietzsche beschouwden hem als een van de ijkpunten van het West-Europese denken. Voor Claude Lévi-Strauss en Julia Kristeva staat Montaigne aan de basis van de moderne reflectie over een multiculturele samenleving.

Gezien zijn enorme invloed binnen en buiten Frankrijk, is het verwonderlijk dat er tot op heden weinig aandacht besteed is aan de receptie van Montaignes Essais in de Nederlanden. Om een eerste aanzet te geven tot de bestudering hiervan is in september 2005 in de Leidse Universiteitsbibliotheek de tentoonstelling Montaigne in Leiden te zien. De receptie van Montaigne zal geïllustreerd worden aan de hand van het rijke materiaal dat de universiteitsbibliotheek te bieden heeft. Een van de meest bijzondere stukken die te zien zullen zijn, is een eigenhandig geschreven brief van Montaigne uit omstreeks 1588 aan een zekere mevrouw Le Paulmier.

De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

Kleine tentoonstelling P.C. Hooftprijs Frédéric Bastet

Frédéric BastetIn een kleine vitrine in de aankomsthal van de Universiteitsbibliotheek Leiden is een tentoonstelling ingericht met verschillende boeken uit het oeuvre van Frédéric Bastet. Op 20 mei 2005 ontving Frédéric Bastet de P.C. Hooftprijs voor Letterkunde. Aan de prijs is een bedrag van € 60.000 verbonden. De jury van de P.C. Hooftprijs schrijft in haar rapport dat Bastet ‘het genre van het essay heeft verrijkt en getransformeerd. Door geruisloos terug te treden, is hij een meester van de evocatie. Hij is de auteur van een buitengewoon oeuvre zonder enig effectbejag, maar met een onweerstaanbare uitwerking: een prachtige weergave van het antieke Europa.’
            In het bijzonder noemt de jury zijn vijfdelige reeks Wandelingen door de antieke wereld uit de jaren 1978-1987 en uiteraard ook zijn monumentale biografie van Louis Couperus uit 1987.
            Bastet (*1926) studeerde archeologie en klassieke talen in Leiden, promoveerde in Leiden en werkte als Leids hoogleraar en als conservator bij het Rijksmuseum van Oudheden.

In de Spoetnikvitrine in de Universiteitsbibliotheek Leiden is geprobeerd een beeld te geven van Bastets veelzijdigheid: de oudheid, Couperus, bibliofilie, Universiteit Leiden en belletrie.

                                    
 
   
vorige pagina top pagina