Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Onderwijs

Encountering a Common past in Asia

door Alicia Schrikker

In Augustus 2006 is het ENCOMPASS programma (Encountering a Common Past in Asia) van start gegaan. ENCOMPASS is een opleidingsprogramma (BA / MA / Mphil) voor Aziatische studenten en valt onder het Instituut voor Geschiedenis. Deze studenten leren Nederlands om Nederlandse historische (koloniale) bronnen te bestuderen en daarmee een bijdrage te leveren aan de Aziatische geschiedschrijving. Ongeveer de helft van de studenten komt uit Indonesië, de andere helft uit landen als Sri Lanka, India en China. Het gaat om studenten die al in het bezit zijn van een BA diploma en verder willen studeren voor een MA of Mphil. diploma. Een deel van de studenten heeft daarnaast al werkervaring in het Arsip Nasional (Nationaal Archief) in Jakarta. Het ministerie van OCW heeft voor de periode 2006 en 2011 jaarlijks twaalf beurzen voor Aziatische studenten beschikbaar gesteld.

  
Begin september werd het ENCOMPASS programma feestelijk gelanceerd in aanwezigheid van een groot aantal binnenlandse en buitenlandse gasten onder wie de directeur van het Arsip Nasional, Djoko Utomo (rechts) en de Indonesische minister van bestuurlijke vernieuwing, Taufik Effendi (midden).

Het eerste jaar (BA) van de opleiding richt zich voornamelijk op het verwerven van de Nederlandse taal, daarnaast volgen de studenten een aantal werkcolleges waarin historische vaardigheden worden geoefend en historische kennis wordt opgefrist. Na het eerste jaar stromen de studenten door in de reguliere MA van Geschiedenis en volgen daarbinnen de specialisatie "History of the European Expansion and Globalisation" of Historische Archiefwetenschap. Voor de beste studenten is er de mogelijkheid om een Mphil. opleiding te volgen. Het is de bedoeling dat het ENCOMPASS programma in 2009 uitgebreid wordt met een PhD. traject.

  
Nederlandse les

Opvolging van TANAP

ENCOMPASS heeft zijn wortels in het onderzoeksprogramma TANAP (Towards A New Age of Partnership). Dit programma had als doel de ontsluiting van de enorme hoeveelheid bronnenmateriaal die de VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) heeft achtergelaten in archieven in Nederland en Azië. Het Nationaal Archief in Den Haag hield zich bezig met de inventarisatie, catalogisering en conservatie van het materiaal in Azië en Nederland, terwijl Aziatische en Nederlandse onderzoekers zich vanuit Leiden bezighielden met de bestudering van deze rijke bronnen.

De onderzoekers, voornamelijk jonge universiteitsdocenten, kwamen uit landen als Sri Lanka, India, Zuid Afrika, China, Vietnam en Indonesië en bestudeerden met behulp van het VOC materiaal  zeer uiteenlopende aspecten van de vroegmoderne geschiedenis van Azië en de Europees-Aziatische interactie. Om een paar voorbeelden te noemen: Kwee Hui Kian hield zich bezig met elitevorming in achttiende eeuws Java, Nirmal Ranjith Devasiri bestudeerde landbezit en bezitsverhoudingen in Sri Lanka en Anjana Singh analyseerde de sociale verhoudingen in fort Cochin aan het eind van de achttiende eeuw. Nu, na vijf jaar loopt het programma op zijn eind, zeven van de zestien TANAP onderzoekers zijn al gepromoveerd, dit voorjaar zijn nog eens vier promoties gepland en de overige vijf zullen volgen in het najaar.

ENCOMPASS is opgezet als opvolger van TANAP, maar heeft een breder doel. Het is in eerste instantie bedoeld als opleidingsprogramma voor historici en archivarissen, van wie slechts een deel door zal gaan met promotieonderzoek. Anderen zullen de kennis en vaardigheden die zij hier opdoen, kunnen gebruiken bij hun werk op bijvoorbeeld archief, museum of monumentenzorg. Een ander verschil is dat ENCOMPASS zich niet meer alleen richt op de VOC-bronnen, maar ook op de negentiende en twintigste-eeuwse koloniale bronnen die in Jakarta en Nederland in overvloed aanwezig zijn. Een logisch gevolg is dat een groter deel van de studenten uit Indonesië afkomstig is.

Selectie

De selectie van studenten uit Azië is lastig vanwege de grote afstand en de afwijkende onderwijssystemen in de verschillende landen. Gelukkig kan ENCOMPASS gebruik maken van het netwerk dat opgebouwd is door TANAP: de TANAP promovendi die weer teruggekeerd zijn naar hun eigen universiteit helpen ons door talentvolle studenten te stimuleren om te solliciteren naar een plaats in ENCOMPASS. In het geval van Indonesië wordt er nauw samen gewerkt met de het Arsip Nasional en de Universitas Indonesia in Jakarta en de Gadjah Mada universiteit in Yogyakarta. In de zomer volgen de studenten bovendien een voorbereidende cursus Nederlands in Jakarta, alvorens ze naar Nederland vertrekken.

  
Studenten voor hun huis net nadat ze aangekomen waren in Nederland.

Eerste ervaringen

De eerste tien geselecteerde studenten zijn medio augustus aangekomen in Leiden en in de laatste week van augustus begonnen met hun intensieve Nederlandse taalcursus, die vier weken duurde. Half september begon de vervolgcursus Nederlands en daarnaast volgden de studenten verschillende geschiedenis colleges. De resultaten van de studenten zijn tot dusver bevredigend, al wisselt het niveau aanzienlijk tussen de studenten uit de verschillende landen. Helaas moest één van de studenten afhaken omdat het haar echt niet lukte mee te komen met de lessen Nederlands.

Het is een leuke, gemêleerde en gemotiveerde groep. De studenten zijn nu bezig met hun BA scriptie waarvoor ze al gebruik zullen maken van gedrukte Nederlandse bronnen. Ze zijn geïnteresseerd in zeer uiteenlopende onderwerpen, van de positie van Chinezen in de twintigste-eeuwse Indische koloniale samenleving en stadsplanning in Java, tot de handelsgeschiedenis in de Baai van Bengalen. Ondertussen beginnen de ENCOMPASS studenten ook al uit te kijken naar de MA, waarin ze samen met Nederlandse studenten zullen studeren.

www.encompass.leidenuniv.nl

                                    
 
   
vorige pagina top pagina