Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Onderwijs

Leidse studente in Kyoto

Jaarlijks worden zo'n 40 studenten van over de hele wereld toegelaten tot het internationale programma aan de Kyoto Universiteit.  Letterenstudente Linda van Engelenburg heeft er inmiddels enkele internationale vriendschappen gesmeed.
"Kyoto is de perfecte stad om kennis te maken met de traditionele Japanse cultuur."



Door Linda van Engelenburg 
 
Linda van Engelenburg studeert Japans en doet de Praktijkstudie Journalistiek en Nieuwe Media. Het facultaire streven de studenten een deel van de studie in het buitenland te volgen bracht haar in Kyoto. Ze hoopt dit jaar niet alleen haar Bachelor Japans af te ronden, maar ook met de Master Journalistiek en Nieuwe Media (MA Nederlandse taal en cultuur) te beginnen.

Kuinep, dat staat voor Kyoto University International Education Program, werd in 1997 gestart. Het programma is bedoeld voor Bachelorstudenten van over de hele wereld. Elk semester ben je verplicht om zes Engelstalige Kuinep-lessen te volgen en optioneel kan je ook Japanse taalcolleges doen. De algemene mening van de meeste studenten over de Engelstalige colleges is nogal negatief. Veel colleges zijn niet van universitair niveau of de docenten spreken onverstaanbaar Engels.  "We hebben een tekort aan docenten die in het Engels college willen geven," laat mevrouw Wakabayashi een van de begeleiders van het Kuinep-programma weten. Op de taalcolleges valt ook wat af te dingen. Een test bepaalt op welk niveau je zit. Zelfs al blijkt dat te makkelijk te zijn dan nog is het niet toegestaan om een niveau hoger te gaan. Deze test wordt afgenomen in de eerste week dat je er bent na een reeks van introducties. Er werd niet verteld hoe beslissend deze test zou zijn. Veel mensen hebben zich er dan ook vrij snel van af gemaakt, omdat ze de rest van de dag hun jetlag wilden wegslapen.

Progressieve docenten begrijpen de problemen met het Kuinep-programma wel, maar kunnen weinig veranderen aan het bureaucratische systeem. Door de jaren heen zijn er wel dingen veranderd, maar anno 2006/2007 had het wel een goedlopend programma mogen zijn. "Het is een soort vakantie hoorde ik van iemand die vorig jaar meedeed en dat wilde ik ook wel," aldus een van de mannelijke Kuinep-studenten.

Studenten van 2006-2007

Begin oktober waren we met 39 studenten, maar binnen twee weken hield iemand het al voor gezien. De 38 overige studenten komen uit onder andere Canada, Zuid-Korea, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en er zijn in totaal vijf Nederlanders die deelnemen aan Kuinep. Twee van Universiteit Leiden en drie van Universiteit Utrecht. Er zijn veel Franstaligen in het programma die erg aan elkaar klitten, maar het merendeel van de mensen communiceert met iedereen in het Engels.

Kuinep-studenten zijn over vier verschillende studentenhuizen geplaatst: twee dichtbij Kyoto Universiteit en twee een uur ervandaan, buiten Kyoto. De mensen die op een uur afstand zitten voelen zich soms geïsoleerd van het leven in Kyoto. Hiertegenover staat dat de vriendschappen binnen hun huizen in een korte tijd erg hecht zijn geworden. Ik zit in een verblijf dat vijf minuten van de universiteit af ligt en heb hierdoor veel bewegingsvrijheid. Toch vind ik soms de jaloerse blikken van anderen ongepast. Niet per se omdat ik in Kyoto woon, maar omdat ik zoveel vrienden binnen en buiten Kuinep-studenten heb gemaakt. Ik heb me dan ook actief opgesteld. Ik heb mee gedaan aan een Japans komisch toneelstukje en ik ben lid geworden van een activiteitenclubje met alleen maar Japanners op uitnodiging van inmiddels een van mijn beste vriendinnen, Noriko.

Wat na twee maanden al de normaalste zaak lijkt te zijn, is dat sommige medestudenten al steeds minder of helemaal niet meer op de colleges verschijnen. Inmiddels is het inschrijfsysteem al in ver gevorderd stadium. Iemand anders schrijft je naam, collegekaartnummer en je faculteit op als de inschrijflijst door het lokaal gaat. Omdat aanwezigheid een redelijk aandeel vormt voor je eindcijfer is je naam op dat papier hebben erg belangrijk.

  
Groepsfoto voor Himeji kasteel

De colleges

Over het algemeen duren de colleges in Japan anderhalf uur achtereen. Een heel verschil met Leiden waar de colleges twee keer 45 minuten duren met een korte pauze tussendoor. In veel van de Kuinep-colleges wordt dan ook geslapen. Vooral het laatste half uur als de concentratie weg is. Maar sommige studenten slapen zelfs van het begin tot het eind. De trend werd gezet door de Japanse studenten die de colleges ook mogen volgen.

In de taalcolleges krijg je geen kans om te slapen, omdat de groepen veel kleiner zijn. De taaldocenten spreken tijdens hun les alleen Japans. Mensen die weinig tot geen begrip van het Japans hadden, zijn of afgehaakt of zijn harder gaan studeren om hun achterstand in te halen. Studenten die te laag zijn ingedeeld, zijn ook gestopt of gaan met tegenzin naar de colleges in de hoop het volgende semester zonder problemen in een beter niveau te worden ingedeeld. De afgehaakte mensen zijn vol goede moed aan zelfstudie begonnen, maar dat vergt veel zelfdiscipline. De meeste van deze zelfstuderende studenten zijn inmiddels dan ook niet meer actief bezig om de Japanse taal eigen te maken.

Het boek, Integrated Japanese, waarop twee van de drie taalcolleges gebaseerd is, is op zich goed. Wat echter onzinnig is, is dat de opdrachten in het boek tijdens de colleges worden gemaakt. De docent loopt dan door de klas te controleren of je het ook echt doet. "Het lijkt wel een kleuter juffrouw," is een algemene opmerking voor een van hen. Aangezien je grammaticaopdrachten ook thuis kunt doen, is het in mijn ogen beter om meer te doen aan spreken en luisteren.

Voor het leren van kanji oftewel Chinese karakters, is er een speciale klas. Deze colleges hoef je niet te volgen en je mag naar eigen inzicht je niveau kiezen. Voor de meeste mensen een grote uitdaging en voor sommige studenten te groot aangezien deze het voor gezien hielden in verschillende stadia van de collegereeks. De hoofdredenen waren dat het of te snel ging of de docent legde niet goed uit. Meestal was het een combinatie van beide redenen.

Culturele gedragsverschillen

In vele opzichten verschillen Nederland en Japan qua cultuur van elkaar, maar sommige verschillen worden wel erg overdreven. Zo staat Japan bekend om zijn vriendelijke mensen, terwijl zij net als ieder ander mens ook onbeschoft, boos of vervelend kunnen doen. Ze zijn niet meer of minder vriendelijk dan een gemiddelde Nederlander. Tijdens een uitstapje naar het Keizerlijk Paleis in Kyoto kreeg ik van een Japanse studente  het volgende te horen: "Je kunt beter aan een buitenlander vragen om een foto van ons te maken, want veel Japanners vinden het vervelend om te doen." Dat was een beetje verrassend, aangezien ik denk dat mensen die reizen of uitstapjes maken zoiets bijna vanzelfsprekend vinden om te doen.

Heftige discussies kun je voeren met 'open minded' en goed Engels sprekende Japanners op het gebied van nationale in internationale problemen. Bijvoorbeeld over het doden van walvissen en dolfijnen 'in de naam der wetenschap': "Mensen vinden het moeilijk om traditionele dingen op te geven, dat kost tijd," aldus Noriko. Hoewel onze meningen uiteenliepen bleven we wederzijds respect houden, we zijn tenslotte vriendinnen.

Verder zijn de Japanse mannen in tegenstelling tot veel Nederlandse heren erg verlegen en nemen ze weinig initiatief als het om meisjes gaat. Hier hebben veel buitenlandse mannen profijt van als je de verhalen mag geloven.

Cultuur opsnuiven

Tijdens een georganiseerd uitstapje naar Himeji waren bijna alle Kuinep-studenten voor het eerste met zijn allen onder een dak. Naast een bezoek aan kasteel Himeji, konden we typisch Japanse dingen doen zoals het maken van udon (dikke boekweitnoedels) en in een onsen (heet 'natuurlijk' bad) gaan. Voor de meeste studenten was dit de eerste keer om echt ondergedompeld te worden in de Japanse cultuur.

Natuurlijk is Kyoto, de stad waar ons leven zich afspeelt, de plek bij uitstek om cultuur op te snuiven. Deze stad wordt niet voor niks de culturele hoofdstad van Japan genoemd. Toch moesten de meeste mensen de eerste maanden even acclimatiseren, voordat ze de talrijke tempels, schrijnen en bijzondere religieuze plekken gingen bezoeken. Inmiddels zullen mensen die interesse hebben in Japanse curiosa, net als ik, de maandelijkse vlooienmarkten rondom tempels wel ontdekt hebben. Op deze markten kun je antiek aardewerk of een zijden kimono op de kop tikken. Op vaste prijzen kun je bijna nooit afdingen, maar op ongeprijsde dingen kun je dat zeker wel proberen. Al stond in de Lonely Planet dat afdingen ongebruikelijk is in Japan.

Naast deze dagelijkse of maandelijkse attracties staat Kyoto ook bekend om het bezichtigen van de seizoenen, met name de lente en de herfst. De herfst staat bekend om zijn prachtig verkleurde momiji (Japanse esdoorns) van dieprood tot knaloranje. De lente wordt gekenmerkt door de talloze sakura (kersenbloesem) en ume (pruimenbloesem) bomen in bloei. Vooral rondom tempels en schrijnen is veel aandacht besteedt aan de omgeving. Daar kun je dan ook het beste de kenmerkende herfst- of lentetinten bezichtigen.

  
Momiji (Japanse esdoorns)

Verder heb je drie keer in het jaar bijzondere festivals die je alleen in Kyoto kunt zien. Dit zijn Jidai matsuri, Aoi matsuri en Gion matsuri. Op 22 oktober heb ik met eigen ogen Jidai matsuri kunnen aanschouwen. De parade begint elk jaar bij het Keizerlijk Paleis en eindigt bij Heian jingu. Het duurde een paar uur voordat het afgelopen was en dat was voor sommige mensen wat te veel van het goede. Verschillende opgetooide uitverkorenen die meeliepen, keken uitgeblust naarmate ze dichter bij hun bestemmingsplek kwamen. En ook het publiek keek na de eerste helft van de optocht niet meer aandachtig naar de rest. Ikzelf had een goed plekje weten te bemachtigen en vond het bijzonder om mee te maken. Dit festival kan en wil ik ook maar eens in mijn leven meemaken. Anders is het mooie er vanaf.

Aangezien bijna alle Kuinep-studenten pas na het tweede semester naar hun eigen land terugkeren, zullen de  meeste van hen volop kunnen genieten van al het moois dat Kyoto nog te bieden heeft.

                                    
 
   
vorige pagina top pagina