Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 5/06

Onderwijs

    

'Complexe taken'

Column door Jef Jacobs

De discussie over belang en positie van de academicus in het voortgezet onderwijs heeft de afgelopen weken een hoogtepunt bereikt. Dat het er te weinig academisch geschoolden in VWO en gymnasium zijn, is nu wel de communis opinio, op een enkele uitzondering na. "Drs-leraar niet per se beter" roept de rector van het Mondriaan Lyceum te Oss op de  opiniepagina van de NRC (vrijdag, 6 oktober). Dat mag dan zo zijn, het neemt het feit van een nijpend tekort niet weg. Tegenover elkaar staan contraire opinies, waarvan de ene zegt dat de academische docent met zijn of haar kennis en ervaring onontbeerlijk is in de opleiding van aanstaande universitaire studenten; wie die kennis en ervaring inbrengt in het onderwijs verdient de hoogste salarisschaal. Volgens de andere opvatting verdient de mate van  inzetbaarheid in het schoolteam de hoogste waardering. In het jargon van de Mondriaan-rector: "liever zie ik werk beloond dat een groot beroep doet op pedagogische en didactische kwaliteiten en op het vermogen complexe ontwikkelingstaken te vervullen." Wat die complexe taken ook mogen zijn, hiermee is een onvruchtbare tegenstelling geschapen. Uiteraard dienen zulke taken te gebeuren als de schoolorganisatie erom vraagt, door academici of HBO-ers. En de inzet en bekwaamheid waarmee ze worden uitgevoerd verdienen overeenkomstige honorering. Daar moet toch iets op te verzinnen zijn, ongeacht de vraag hoeveel en welke docenten in de beschikbare salarisschalen kunnen worden geplaatst.

Dat academici bij voorkeur in een hogere of de hoogste schaal thuishoren staat hier in principe los van. Wil men hun specifieke expertise voor het onderwijs verwerven of  behouden, dan is deze honorering a priori gewenst. Hier zijn simpele marktoverwegingen aan de orde, verder niets. En het wordt tijd dat ook het onderwijs op dat punt met de grote mensenwereld meegaat. Het aanzien van zowel het voortgezet onderwijs als de daarin werkende leraar zal er van opknappen.

Wat kan een universitaire (letteren-) faculteit aan die opknapbeurt bijdragen? Veel, als wij ons intensiever dan de laatste jaren gebruikelijk was met het voortgezet onderwijs engageren. Want er staat een meervoudig belang op het spel: De kwaliteit van onze aanstaande studenten, de werkgelegenheid van onze huidige studenten en - bovenal ook - de maatschappelijke verankering van onze vakgebieden.

Inderdaad staan de docenten in het VO voor zware opgaven; de werksituatie is verre van ideaal voor kennisverwerving en -overdracht, het alwetende schoolboek, nauwkeurig afgestemd op duizend en één eindtermen, domineert en mechaniseert als nooit tevoren, juist omdat vakkennis nog immer de sluitpost op de onderwijsbegroting is. Het komt er nu op aan enerzijds doormiddel van vakgerichte bij- en nascholing de acute kennishonger van docenten te stillen - het gisteren bij de start van het pre-university-college aangekondigde lapp top-programma voor docenten (!) kan daarbij helpen, anderzijds onze kennis ook in te zetten bij het ontwikkelen van inhoudelijk èn vakdidactisch verantwoord materiaal.

Van dat laatste hebben wij in onze faculteit mooie en ook recente voorbeelden: Hans Hulshof, Maaike Rietmeijer en Arie Verhagen  publiceerden nog onlangs hun Taalkunde voor de Tweede Fase van het VWO, de reeks Tekst in Context onder redactie van Hubert Slings is een doorslaand succes en ook de website literatuurgeschiedenis.nl  is bij scholen bijzonder in trek. Ook de opleiding Talen en Culturen van China werkt met scholen actief samen aan de ontwikkeling van een lesmethode Mandarijn, terwijl het Expertisecentrum Academisch Engels betrokken is bij de ontwikkeling van tweetalig onderwijs. Kenmerkend voor die bijdragen is het samengaan van hoogwaardige inhoud en weloverwogen didactische aanpak. Juist die verbinding is cruciaal voor wat de universiteit aan de leraar van nu te bieden heeft. 

literatuurgeschiedenis.nl  Taalkunde in het vwo 

                                    
 
   
vorige pagina top pagina