Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 4/06

Onderzoek

Het onderzoek van ...

In de faculteit wordt veel onderzoek verricht. In de rubriek Het onderzoek van. vertelt telkens een promovendus of andere researcher over de grandeur en misère van het onderzoek doen. Deze maand vertelt Gitte Postel over haar promotieonderzoek naar (anti-)pastoirale letteren in Zuid-Afrika.

   
Gitte Postel (met bul)
 

Vertel iets over uzelf, hoe bent u tot dit onderzoekproject gekomen?

"Ik ben al sinds het lezen van de Scheepsjongens van Bontekoe gefascineerd geweest door koloniale geschiedenis, en dat werd nog sterker toen ik culturele antropologie ging studeren. Ook toen ik de overstap gemaakt had naar Literatuurwetenschap bleef het onderwerp me trekken. De boeken van Coetzee en een discussie bij Hier is.. van Dis tussen Nadine Gordimer en Lewis Nkosi, brachten me op Zuid-Afrika. Ik had niet eerder gezien dat het trekken van culturele en identiteitsgrenzen zo openlijk en heftig ter discussie werd gesteld en dat literatuur daar zo'n belangrijke rol in speelde. Er stond enorm veel te veranderen in Zuid-Afrika en ik was heel benieuwd hoe het zou aflopen. Hoe zouden de, in Coetzee's woorden, "spirits from the byways of history", die in de literatuur rondwaarden, reageren op aangevochten landrechten en een aanstormende politieke omwenteling?"

Kunt u vertellen waar het onderzoeksplan over gaat? Welke vraag staat centraal?

"Centraal staat de literaire verwerking van maatschappelijke verandering en van de angst voor verandering. Ik bestudeer boerderijromans uit grofweg twee perioden. Zowel in de jaren twintig en dertig, voordat Apartheid werd ingesteld, als in de jaren zeventig en tachtig, voordat Apartheid werd afgeschaft, werden boerderijromans geschreven. Beide periodes waren turbulent in maatschappelijk opzicht. Interraciale verhoudingen bijvoorbeeld verschoven radicaal. In de eerste periodes hielpen de romans een culturele identiteit te construeren, in de tweede om die identiteit te deconstrueren en daarmee een basis te leggen voor een nieuwe identiteit. Omdat het begrensde land van de boerderij in feite een ruimtelijke verbeelding is van identiteit, bleken ruimtelijke analyses in dit opzicht veel op te leveren. Maar ik ontdekte ook dat in die tweede periode dood een belangrijke rol speelt in de tekst en ben gaan onderzoeken welke invloed de dood als metafoor of personage had op de betekenis van tekst en ruimte, en vooral: waarom. Wat is er zo bijzonder aan de dood? Wat ís dood? Dood blijkt vooral een verhaal te zijn; het verhaal van het overschrijden van een grens."

 
Noupoort Cemetery Nothern Cape. 

Wat zijn de boeiendste kanten van het project?

"Ik blijf de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, en met name de geschiedenis van het platteland, fascinerend vinden. En ik ben gegrepen door de schijnbare tegenstelling tussen continuiteit en verandering, en door het simultaan bestaan van verschillende werkelijkheden. In een soepel lopende samenleving merk je niet dat eenzelfde ruimte door verschillende discoursen wordt "bewoond" als het ware, maar in Zuid-Afrika heeft dit regelmatig tot heel vervreemdende confrontaties geleid, en die confrontaties tot verandering. Dat vind ik een uitermate boeiend proces. Het gebrek aan eenduidigheid en voorspelbaarheid van de Zuid-Afrikaanse geschiedenis vind ik uiteindelijk bevrijdend en hoopgevend. En die geschiedenis heeft ervoor gezorgd dat veel van de literatuur zich buigt over heel essentiële en existentiële zaken."

Welk resultaat hoopt u te behalen?

"Het boek is inmiddels af, en ik hoop dat het gelezen gaat worden, ook in Zuid-Afrika. Ik heb J.M. Coetzee bereid gevonden als referent op te treden, misschien dat dat helpt. Ik zou graag willen dat het discussie oproept, maar ik hoop ook dat ik de lezer enigzins het kippenvel kan bezorgen dat ik zelf heb ervaren bij deze materie. En natuurlijk hoop ik dat het me op de een of andere manier helpt om passend werk te vinden."

Hoe bevalt het aio-bestaan op deze faculteit?

"Ik ben nooit aio geweest. Ik ben met het onderzoek begonnen naast een baan als eindredacteur bij een uitgeverij. Toen ik ook nog zwanger werd, besloot ik het onderzoek voorrang te geven. Mijn promotor regelde een werkplek voor me en een onkostenvergoeding om niet helemaal financieel in de problemen te komen. Ik vond het erg prettig om een plek te hebben aan de universiteit en ik vond de mensen om me heen erg aardig, maar ik ben wel altijd enigszins een vreemde eend in de bijt gebleven. Maar dat komt misschien ook omdat ik ondertussen twee kinderen kreeg en paar keer intern ben verhuisd."

Unheimlich Moederland
(Anti-)pastorale letteren in Zuid-Afrika
Gitte Postel
Bestellen via: www.lup.nl.

Ook in Forum, rubriek Het onderzoek van...?
Stuur een e-mail naar o.v.v. naam, onderzoeksproject en Onderzoeksinstituut.

                                    
 
   
vorige pagina top pagina