Universiteit Leiden
  home   contact      
 
 
 
Archief
   

Archief > Forum 1/06 > Boeken

Boeken

Nieuws uit de Universiteitsbibliotheek

Afscheid adjunct-bibliothecaris dr. A.J.M. Linmans

Op vrijdag 27 januari is met een feestelijke receptie en een symposium afscheid genomen van de adjunct-bibliothecaris van de Universiteitsbibliotheek Leiden, dr. A.J.M. (Janus) Linmans.

Linmans werd in 1976 door bibliothecaris mr. J.R. de Groot aangenomen als medewerker voor de directie. Nog geen vijf jaar later werd hij onder-bibliothecaris, een functie die hij inmiddels bijna 25 jaar vervult. Drie keer nam Linmans voor een korte periode de functie van bibliothecaris waar, na het vertrek van De Groot in 1983, na het vertrek van Van Gent in 1993 en, nog geen jaar geleden, na het vertrek van bibliothecaris Paul Gerretsen. In de afgelopen 30 jaar heeft hij een wezenlijke bijdrage geleverd aan de opbouw van de automatisering en de digitale bibliotheek. Linmans blijft nog enkele jaren aan de universiteit verbonden, waar hij onder meer bibliometrisch onderzoek zal doen bij het Centrum voor Wetenschaps- en Technologiestudies (CWTS) van Prof. dr. A. van Raan.

Op het symposium werd gesproken door dr. Berry Dongelmans (docent boekgeschiedenis) en Jeroen Vervliet (Bibliothecaris Vredespaleis), die beide vanuit hun persoonlijke ervaringen en observaties een beeld schetsten van de ontwikkeling van de Universiteitsbibliotheek Leiden in de afgelopen 30 jaar.

Digitale databank van proefschriften

1 januari 2006 verandert er het een en ander op het gebied van het aanleveren van proefschriften. Vanaf deze datum moeten promovendi naast een aantal gedrukte exemplaren voor de lees- en oppositie­commissie en het archief van de Universiteitsbibliotheek (UB), ook een digitale versie van het proefschrift aan de UB leveren.

Verder begint de Leiden University Press met het aanbieden van printing-on-demand van proefschriften.

Repositorium
De Leidse proefschriften, jaarlijks zo’n 250 à 300, worden bij de UB opgenomen in het zogenoemde In­stitutioneel Repositorium (IR), een digitale data­bank. Op deze manier kan de wetenschap­pe­lijke informatie uit de proef­schriften een zo breed en groot mogelijk publiek be­rei­ken. In 2005 is de UB al begonnen met het opzetten van IR. Dit betekende een nieuwe manier van verspreiding van wetenschappelijke inzichten. Het repositorium heeft veel voordelen:

  • het proefschrift is na de promotie meteen wereldwijd beschikbaar;
    de zichtbaarheid is veel groter doordat het proefschrift wordt opgenomen in verschillende zoek­machi­nes;
  • de promovendus kan eventueel het hele proefschrift of een deel­ ervan onder een tijdelijk embargo plaatsen;
  • door samenwerking tussen de UB en het e-Depot van de Ko­ninklijke Bibliotheek blijft de digitale versie van het proefschrift ook op lange termijn toegankelijk;
  • de universiteit kan haar onderzoeksactiviteiten goed pro­fi­leren.

Vergoeding
Met ingang van komend jaar moet iedere promovendus de universiteit bovendien een licentie voor niet-exclusieve openbaar­ma­king van het proef­schrift in digitale vorm verlenen. De vergoeding voor pro­movendi om via het ruil­verkeer van de UB exem­pla­ren van het proefschrift aan andere bibliotheken te leveren, vervalt. Maar daar staat tegenover dat de promovendus van de universiteit een een­malige ver­goe­ding van € 500,- krijgt voor de licentie en de kosten van de beno­digde gedrukte exemplaren van het proef­schrift.

Tijdelijk embargo
De promovendus heeft de mogelijkheid van een tijde­lijk embargo op het hele proefschrift of een deel er­van. Dit kan nodig zijn als van het proefschrift een handelseditie wordt uitgegeven of om ervoor te zorgen dat een gerenom­meerd tijd­schrift de primeur krijgt. De tijd­schriftuit­gevers hebben geen bezwaar tegen het op internet zetten van proefschriften, ook niet als dat bestaat uit al gepubliceerde of nog te publi­ceren artikelen.

Printing-on-demand
Een andere noviteit die promovendi wordt geboden is printing-on-demand. Met printing-on-demand kan Lei­den University Press (LUP) het proefschrift in de vorm van een boek produ­ceren. Een document in pdf-formaat met een hoge resolutie wordt ge­bruikt voor het produceren van het bin­nen­werk en het omslag. Zo kan de promo­vendus het benodigde aantal proefschrif­ten onder de imprint van LUP la­ten afdrukken voor de promotieplech­tigheid en het archief van de UB. Verder kan iedereen op elk willekeurig mo­ment exemplaren bestellen.   

Voordelen
De voordelen van printing-on-demand zijn:

  • de promovendus kan zelf het aantal gedrukte exemplaren bepa­len;
  • de prijs is concurrerend met die van andere producenten;
  • alle boekwinkels kunnen het proefschrift bij Centraal Boekhuis bestellen;
    het proefschrift kan wereldwijd online besteld worden via LUP en internetboekhandels;
  • het proefschrift wordt opgenomen in de internationale fondscata­logus van LUP;
  • de pdf-file kan zonder beperkingen opgenomen worden in het institutioneel repositorium van de UB.
  • Zie ook Open Access Leiden voor de spelregels en het reglement van het institutioneel repositorium.

Via www.proefschrift.leidenuniv.nl zijn de proefschriften met ingang van 1 januari te raadplegen.

Oxford University Press Journals nu online beschikbaar

Vanaf heden zijn de tijdschriften van Oxford University Press full text online (www.oxfordjournals.org) beschikbaar voor medewerkers en studenten van de Universiteit Leiden. Het gaat hierbij om 167 tijdschrifttitels. De titels zijn beschikbaar via U-CAT en U-LIP.

Uitbreiding aanbod elektronische tijdschriften oude jaargangen Leiden

Studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden hebben op dit moment toegang tot de meest recente jaargangen en nummers van meer dan 10.000 elektronische tijdschriften.

Dit aanbod is nu uitgebreid met de oudere jaargangen van veelgevraagde tijdschriften!

De elektronische versie van de complete jaargangen – met uitzondering van meestal de laatste 3-5 jaar -  van 125 tijdschriften waaronder interessante titels op het gebied van Afrikaanse, Aziatische, Latijns Amerikaanse, Slavische en Midden Oosten-studies en Archeologie zijn via de JSTOR Arts & Sciences II collectie vanaf nu toegankelijk.

Deze collectie completeert de 117 titels in verschillende sociaal- en geesteswetenschappelijke disciplines die al via de JSTOR Arts en Sciences I collectie werden aangeboden.

Daarnaast komen voor studenten en medewerkers van Leiden de oude jaargangen van tijdschriften uitgegeven door Elsevier en Springer stelselmatig beschikbaar. Ook Periodicals Archive Online (voorheen PCI) biedt toegang tot de complete jaargangen van ongeveer 475 tijdschriften waarvan de eerste jaargang soms teruggaat tot 1802.

Hoe kom ik bij deze tijdschriften? U-LIP: de toegangspoort.

De Universiteitbibliotheek zorgt ervoor dat het aanbod niet versnipperd, maar volledig geïntegreerd beschikbaar is in haar informatieportaal U-LIP. Per tijdschrifttitel staan de verschillende jaargangen bij elkaar ongeacht via welke leverancier de toegang tot een bepaalde jaargang verloopt. De elektronische tijdschriften zijn overigens ook beschikbaar via de bibliotheekcatalogus U-CAT.

Met uw ULCN-gegevens kunt u overal in de wereld via internet toegang krijgen tot het elektronische aanbod van Leiden.

Boekenmandje Universiteitsbibliotheek Leiden

Met ingang van 1 februari 2006 biedt de Universiteitsbibliotheek Leiden studenten en andere bezoekers de mogelijkheid om persoonlijke eigendommen, zoals boeken en schrijfbenodigdheden, op een gemakkelijke manier naar de studieplekken mee te nemen. De UB introduceert hiervoor een boekenmandje van blauw plastic, dat is voorzien van het logo van de Universiteit Leiden. Uit de verschillende studentengeledingen kwamen afgelopen jaar verzoeken voor een dergelijk mandje naar voren.

De mandjes zijn beschikbaar bij de receptie van de UB en dienen bij het verlaten van de bibliotheek of tegen sluitingstijd weer geretourneerd te worden. Het gebruik van de mandjes is niet verplicht maar wel handig.

HORA EST! Nu ook digitaal te bekijken

De tentoonstelling over het verschijnsel dissertatie door de eeuwen heen is nu ook digitaal beschikbaar. Zie: http://bc.ub.leidenuniv.nl/bc/tentoonstelling/hora_est/

Per jaar ronden in Nederland ruim duizend wetenschappers hun proefschrift af. Vervolgens verdedigen ze hun arbeid van jaren dan tijdens een het academische ritueel van één uur dat promotieplechtigheid heet. Slechts weinigen weten dat de promotie teruggrijpt op een middeleeuws wetenschappelijk gebruik: de disputatio.

            In de Universiteitsbibliotheek Leiden zijn meer dan een half miljoen proefschriften aanwezig. Deze proefschriften komen deels van Nederlandse universiteiten, deels van vele buitenlandse universiteiten (vooral uit Frankrijk en Duitsland). Er zijn er honderden bij die meer dan vier eeuwen oud zijn. Het aantal in Leiden aanwezige proefschriften is zelfs zo groot, dat pas dit jaar de proefschriften zijn ontdekt van een twintigtal beroemde Nobelprijswinnaars en wetenschappers, zoals Albert Einstein, Marie Curie-Sklodowska, Max Weber, Robert Oppenheimer, Luigi Pirandello, Max Planck en Niels Bohr.

Ook het begeleidende boekje Hora est! On Dissertations is nog verkrijgbaar. Het boekje verschijnt in de serie Kleine publicaties van de Leidse Universiteitsbibliotheek (deel 71) en is te koop bij de receptie van de Universiteitsbibliotheek Leiden of te bestellen via ommen@library.leidenuniv.nl

Denken over duivels. Vroegmoderne demonologie in de Leidse Universiteitsbibliotheek

Het Europa van de zestiende en zeventiende eeuw was sterk gefascineerd door het bovennatuurlijke. Veel vroegmoderne intellectuelen schreven lijvige werken over hekserij, magie, demonen en duiveluitdrijvingen. Voor hen vormde het bovennatuurlijke een aanleiding om na te denken over allerlei vragen over religie, politiek, het verloop van de geschiedenis, de mogelijkheden en grenzen van menselijke kennis en de aard van materie. Veel van de demonologische klassiekers uit de vroegmoderne periode zijn aanwezig in de Leidse Universiteitsbibliotheek, variërend van het beruchte Malleus Maleficarum uit de late vijftiende eeuw tot Balthasar Bekkers Betoverde Wereld uit het eind van de zeventiende eeuw.

Van 9 februari tot 11 maart 2006 is een deel van de in de bibliotheek aanwezige duivelse boeken tentoongesteld en van begeleidende teksten voorzien door dr. Jan Frans van Dijkhuizen. Van Dijkhuizen promoveerde in 2002 aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Devil Theatre. Demonic Possesion and Exorcism in English Drama 1558-1642 (Duivelstheater. De verbeelding van demonische bezetenheid en duiveluitdrijving in het Engelse toneel, 1559-1642). Hij is werkzaam als docent bij de vakgroep Engels.

De tentoonstelling is te bezichtigen in de Tielehal van de Universiteitsbibliotheek Leiden, Witte Singel 27, tijdens de openingsuren van de bibliotheek.

‘Poliepen, luizen en de menselijke ziel’. De Leidse uitgever-boekverkoper Elie Luzac (1721-1796)

In de Tielehal is nog tot eind maart 2006 een kleine tentoonstelling ingericht over de Leidse uitgever-boekverkoper Elie Luzac (1721-1796). Zie verder Forum 7/2005

                                    
 
   
vorige pagina top pagina